Abrogans

Abrogans

Cineál	foclóir dátheangach, foclóir Gearmáinise agus foclóir Laidine
Teanga	an Laidin agus an tSean-Ard-Ghearmáinis
Cuid den tsraith
Cuid de	Codex Sangallensis 911

Is é Abrogans an chéad fhoclóir Gearmáinise a bhí ann, agus an leabhar Gearmáinise is sine dá bhfuil fágtha, freisin. Creidtear gurbh é Arbeo von Freising, a cailleadh sa bhliain 783 nó 784, a scríobh an foclóir seo. Thángthas ar chóip lámhscríofa den leabhar in Sankt Gallen na hEilvéise, áit a raibh mainistir fadó. Tá an foclóir ainmnithe as an chéad iontráil atá ann, an focal Laidine úd abrogans. Is é an leagan Gearmáinise a thugann an foclóir ar an bhfocal seo ná dheomodi - demütig i nGearmáinis an lae inniu, nó "umhal".

Dealraíonn sé gur foclóir comhchéille a bhí ann ar dtús, nach raibh ach ag míniú focal Laidine le focail Laidine eile, agus nár cuireadh na míniúcháin Ghearmáinise leis na focail Laidine ach in athleaganacha den fhoclóir. Cibé faoi sin, tá sé ar na foinsí is tábhachtaí amuigh ag an scoláire atá ag déanamh staidéir ar an gcineál Gearmáinise a labhraítí i ndeisceart na Gearmáine fadó.

Cló

Is é an rud atá i gceist leis an gcló Gaelach ná leagan ar leith den aibítir Laidineach agus é bunaithe ar stíl peannaireachta na sean-lámhscríbhinní. Leis an nGaeilge is mó a shamhlaítear an stíl inniu, ach le fírinne, tá sí an-chosúil leis an mionpheannaireacht a chleachtaítí i Mór-roinn na hEorpa i laethanta Shéarlais Mhóir. Mar shampla, cuireadh an chéad fhoclóir Laidine-Gearmáinise, an tAbrogans, ar pár i litreacha atá an-chosúil leis an gcló Gaelach.

Féach freisin

• An cló Gaelach