Teangacha Malae-Pholainéiseacha
Fine teangacha iad na teangacha Malae-Pholainéiseacha a labhraítear ar fud na hAigéine agus in Oir-Dheisceart na hÁise. Sa chiall is cruinne, ní fine teangacha neamhspleách iad ach cuid d'fhine na dteangacha Astrainéiseacha, ach le fírinne, tá an chuid eile de na teangacha Astrainéiseacha á labhairt in oileán na Téaváine, nó ba as an Téaváin a chuaigh an fhine teangacha seo ar fud na hAigéine.
Baineann na teangacha seo an-úsáid as an eamhnú mar chuid den chóras gramadaí, cf. wiki-wiki na Haváíse a chiallaíonn "go luath ar fad" - is é wiki an focal Haváíse ar "luath, gasta". (As an bhfocal seo a fuair an Vicipéid a hainm.) Bíonn siad simplí ó thaobh na foghraíochta de - ní bhíonn siad saibhir i gconsain ná i ngutaí, agus ní cheadaíonn siad comhcheangail chonsan ar nós [str] nó [mpt].
Roinntear na teangacha seo ina dhá bpríomhghrúpa: na teangacha Súlú-Fhilipíneacha agus na teangacha Indi-Mheilinéiseacha. Aithnítear dhá fhochraobh i ngach ceann acu.
[athraigh] Na teangacha Súlú-Fhilipíneacha
Sa ghrúpa seo, tá dhá fhoghrúpa, mar atá, na teangacha Filipíneacha agus na teangacha Sama-Bajaw. Grúpa beag iad na teangacha Sama-Bajaw a labhraítear sna hoileáin bheaga idir na hOileáin Fhilipíneacha agus Boirneo. Maidir leis na teangacha Filipíneacha, is í an Tagálaigis an ceann is tábhachtaí acu, nó is í teanga oifigiúil na nOileán Filipíneach í. Thairis sin, áfach, tá cuid mhór teangacha móra á labhairt in oileáin éagsúla Fhilipíneacha, cosúil leis an teanga Cebuano, an teanga Ilocano, an teanga Hiligaynon, an teanga Bikolano agus an teanga Waray-Waray.
[athraigh] Na teangacha Indi-Mheilinéiseacha
Tá dhá chraobh sa ghrúpa seo freisin, mar atá, na teangacha Boirneacha agus na teangacha Malae-Pholainéiseacha sa chiall chúng. Is í an Mhalagáisis, teanga dhúchais mhuintir Mhadagascar, an ceann is mó de na teangacha Boirneacha. Maidir leis na teangacha Malae-Pholainéiseacha Núicléacha - na teangacha Malae-Pholainéiseacha sa chiall chúng - is orthu a airítear an Mhaorais, an Haváís, an Indinéisis agus an Mhalaeis, mar shampla. (Is ionann iad, beagnach, an Indinéisis agus an Mhalaeis.)
