An Chéad Chogadh idir na Rómhánaigh agus na Giúdaigh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
An Chéad Chogadh idir na Rómhánaigh agus na Giúdaigh
An Chéad Chogadh idir na Rómhánaigh agus na Giúdaigh

Judaea san 1ú aois

Dáta: 66-73 AD
Áit: Judea
Toradh: Bua ag na Rómhánaigh
Céilí comhraic
Impireacht na Róimhe Giúdaigh an Judaea
Ceannasaithe
Vespasian
Titus
Bar Giora
Yohanan mi-Gush Halav
Eleazar ben Simon
Slua
70,000? 1,100,000?
Taismigh
Neamhaithnid Neamhaithnid

Tharla An Chéad Chogadh idir na Rómhánaigh agus na Giúdaigh idir na blianta 66 agus 73 AD. Thosaigh an t-éirí amach sa bhliain 66AD in Judaea go bunúsach de bharr aighneas idir lucht creidimh Ghiúdach agus lucht creidimh Ghréigeach. I dtosach d'éirigh le na Ghiúdaigh agus scriosadar agus mharaíodar an t-arm Rómhánach, timpeall sé mhíle saighdiúir, a bhí lonnaithe in Judaea fán am sin. Chuir sin olc nach beag ar na Rómhánaigh, a bhailigh arm láidir de 60,000 mhíle saighdiúir faoi cheannas Vespasian agus níos déanaí, tar éis Impire na Róimhe a dhéanamh de Vespasian sa bhliain 69, a mhac Titus, a bhéadh ina Impire freisin, le smacht a chuir ar na nGiúdaigh. Scriosadar agus réabadar an tír i rith blianta an t-éirí amach. Níor fhágadar cloch ar chloch de theampall mór na Ghiúdaigh. Chuireadh timpeall milliún daoine chun bás agus rinneadh sclábhaí de chuid mhaith Ghiúdaigh eile i rith na blianta seo.

Chuireadh dhá éiríthe amach eile faoi chos sa chéad bhliain dár gcionn, Cogadh Kitos (115-117AD) agus Éirí Amach Bar Kokhba (132-135 AD).

Deirtear gur de dheasca na húafáis seo is ea a thosaigh muintir an Judaea ag scaipeadh thart fán domhan mór. Bhí tionchar ollmhór ag na heachtraí seo ar stair an domhain amach ansin.