Aeráid

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Meánteocht dromchla bhliantúil ó 1961 go 1990

Is é rud is aeráid ann ná an meán agus an comhathrú ar aimsir réigiúin, i rith achair measartha fada.

Is féidir Criosanna aeráide a shainmhíniú i dtéarmaí teochta agus déine báistí chun cur síos a dhéanamh ar a leithéid agus gaineamhlach, Steip na hEoráise, foraois bháistí agus oighearchaidhp pholach. Séard is pailéichlíomeolaíocht ann ná staidéar agus cur síos ar na clíomaí ársa ag baint úsáide as eolas ó fhoinsí neamhbhitheach, cosúil le dríodar ó ghrinneall locha agus croíocháin oighir agus as eolas bitheach cosúil le fáinní crainn agus coiréal . Is samhlacha matamaiticiúla d'aeráid na sean-aimsire, na linne seo agus na todhchaígh iad samhlacha aeráide agus is féidir úsáid a bhaint astu chun patrúin na nathruithe go ceann i bhfad a réamh-mheas.

Sainmhíniú[athraigh | edit source]

Criosanna[athraigh | edit source]

Aicmiú Köppen[athraigh | edit source]

Is é aicmiú aeráide Köppen ceann de na haicmí aeráide is forleithne a bhaintear úsáid as. B'é an t-aeráideolaí Gearmánach Wladimir Köppen a d'fhorbair é ar dtús, timpeall na bliana 1900 ( mhionathraigh Köppen é arís i 1918 agus i 1936 ). Tá sé bunaithe ar an choincheap gurb é an fásra dúchasach an léiriú is fearr den aeráid; mar sin, tograítear ciumhaiseanna chriosanna aeráide leis an bhfásra i gceist. Comhcheanglaíonn sé an mheánteocht bhliantúil agus mhíosúil agus déine báistí.

An Foraois thrópaiceach báistí[athraigh | edit source]

An Monsún trópaiceach[athraigh | edit source]

An Sabhána trópaiceach[athraigh | edit source]

An Bogthais fothrópaiceach[athraigh | edit source]

An Bogthais ilchríochach[athraigh | edit source]

An tAeráid aigéanach[athraigh | edit source]

An tAeráid na Meánmhara[athraigh | edit source]

An Steip ilchríochach[athraigh | edit source]

Fo-artach[athraigh | edit source]

An Tundra[athraigh | edit source]

An Oighearchaidhp pholach[athraigh | edit source]

An Ghaineamhlach[athraigh | edit source]

An tOireas[athraigh | edit source]

Nua-aoiseach[athraigh | edit source]

Pailéichlíomeolaíocht[athraigh | edit source]

Athrú aeráide[athraigh | edit source]

Samhail aeráide[athraigh | edit source]

Féach freisin[athraigh | edit source]

Tagairtí[athraigh | edit source]

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]