Ngũgĩ wa Thiong'o

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Ngũgĩ wa Thiong'o
Ngũgĩ wa Thiong'o 2019 (48139052733).jpg
Saol
Eolas breitheKamirithu (en) Aistrigh, 5 Eanáir 1938 (85 bliain d’aois)
NáisiúntachtAn Chéinia
Teanga dhúchaisAn Chiocúis
Muintir
Páistí
Oideachas
Alma materOllscoil Leeds
Ollscoil Makerere
Alliance High School (en) Aistrigh
Teangachaan Béarla
An Chiocúis
Gairm
Gairmdrámadóir, úrscéalaí, scríbhneoir aistí, múinteoir ollscoile, fealsamh agus scríbhneoir
FostóiríOllscoil Nua-Eabhrac
Ollscoil Northwestern
Ollscoil Nairobi  (1967 -  1977)
Ollscoil Yale  (1989 -  1992)
Ollscoil Nua-Eabhrac  (1992 -  2002)
Ollscoil California, Irvine  (2002 -
Saothar iomráiteachI Will Marry When I Want (en) Aistrigh
Duaiseanna
Ainmníodh é/í le haghaidh
[[International Booker Prize (en) ]]
(2021) : [[The Perfect Nine: The Epic Gikuyu and Mumbi (en) ]]
BallraíochtAcadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá
ngugiwathiongo.com

Is scríbhneoir, drámadóir, file, léachtóir agus gníomhaí teangacha as an gCéinia é Ngũgĩ wa Thiong'o a bhíodh ag obair i mBéarla ach anois bíonn sé ag scríobh sa Chiocúis. Áirítear i measc a chuid oibre saothar úrscéalta, drámaí, gearrscéalta, agus aistí, ó chritic liteartha agus shóisialta go litríocht na bpáistí. Bhí sé ina bhunaitheoir agus eagarthóir ar an iris Chiocúis Mũtĩiri. I measc na leabhar atá scríofa aige tá Decolonising the Mind, leabhar a phléann leis an mbealach ar éirigh sé as scríobh i mBéarla agus polaitíocht teangacha san Afraic trí chéile.

Sa bhliain 1977, thug Ngũgĩ ar fhoirm nua téatair sa Chéinia a d'fhéach roimh an phróiseas amharclainne a shaoradh ón chóras oideachais meánaicmeach ginearálta, tríd spontáineacht agus rannpháirtíocht an lucht féachana sna léirithe a spreagadh..[1] D'fhéach tionscadal s'aige leis an phróiseas amharclainne a shoiléiriú, agus an "próiseas coimhthiú" a tháirgeann gailearaí de réaltaí gníomhacha agus mais neamhdhifreáilte de lucht leanúna faoi chomaoin mhór, a sheachaint. De réir Ngũgĩ spreag an córas seo éighníomhach san "ghnáth dhaoine". Cé go raibh ag éirí go maith leis an dráma 'Ngaahika Ndeenda' mar fhiontar tráchtála, chuir rialtas na Céinia stop leis sé seachtaine tar éis a oscailte.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Ngũgĩ wa Thiong'o, Decolonising the mind: the politics of language in African literature, 1994, pp. 57–9.