Míol mór
Cetacea  | |
|---|---|
 míol mór glas | |
| Sonraí | |
| Príomhfhoinse bia | zóplanctón |
| Is foinse é an tacsón seo de | ola an mhíl mhóir |
| Gnáthóg | limistéar uisce |
| Tacsanomaíocht | |
| Aicme | Mammalia |
| Ord | Artiodactyla |
| Infrea-ord | Cetacea Brisson, 1762 |
.svg){kind=icon}
Mamach ollmhór a mhaireann san fharraige, a análaíonn trí pholl séidte atá ar bharr a chloiginn, is ea míol mór (san infrea-ord Cetacea).[1] Is mamaigh iad a mhaireann i ngach aigéan ar Domhan cé gurbh ainmhithe talaimh iad a sinsir. Tá cineálacha éagsúla ann, orthu sin an míol gorm, an t-ainmhí is mó dár mhair ariamh.
Tréithe
[cuir in eagar | athraigh foinse]- D'fhorás an míol mór ó mhamaigh cheathairchosacha talún. Caitheann sé a bheatha iomlán san uisce.
- Cosúil le héisc i gcruth, ach a eití eireabaill cothrománach in ionad a bheith ceartingearach. Análaíonn sé trí oscailt(í) i mbarr a chinn.
- Tá ciseal inslithe blonaige olúla díreach faoin gcraiceann.
- Á seilg go hiomarcach le fada.[2]
Tacsanomaíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Dhá ghrúpa ann:
- na míolta móra fiaclacha (ina measc seo an grampar, an chaisealóid, an deilf, agus an mhuc mhara) a itheann éisc is scuideanna, a aimsíonn a gcreach le sonóir, is a bhfuil oscailt amháin anála acu; agus
- na míolta móra míolchnámhacha (nó bailíneach) (ina measc na rorcuail, na míolta móra liatha, na fíormhíolta móra) a chriathraíonn an planctón as an bhfarraige le moilchnárnh ina mbéal, is a bhfuil dhá oscailt análaithe acu.[2]
Ní grúpa tacsanomaíochta iad; is iad na deilfeanna agus na muca mara na baill eile de Cetacea.
Speicis Roghnaithe
[cuir in eagar | athraigh foinse]- Míol mór ceann bogha — Balaena mysticetus
- Míol mór gorm — Balaenoptera musculus
- Míol mór eiteach — Balaenoptera physalus
- Míol mór socach Baird — Berardius bairdii
- Míol mór bán — Delphinapterus leucas
- Míol mór glas — Eschrichtius robustus
- Míol mór an oighir — Eubalaena glacialis
- Míol mór bolgshrónach — Hyperoodon ampullatus
- Míol mór socach — Hyperoodontidae
- Míol mór dronnach — Megaptera novaeangliae
- Míol mór socach an tSrutha — Mesoplodon europeaus
- Míol mór socach breá — Mesoplodon mirus
- Míol mór socach Cuvier — Ziphius cavirostris
- ↑ "míol mór - Definition in Irish Gaelic with audio pronunciation for míol mór by Foras na Gaeilge". www.focloir.ie. Dáta rochtana: 2026-01-08.
- 1 2 Hussey, Matt (2011). "Fréamh an Eolais" (Coiscéim).