Teanga aonraíoch

Suíomh roinnt teangacha aonraíocha atá réasúnta aitheanta.

Is teanga aonraíoch í teanga nach bhfuil aon ghaol ginealaigh aici le haon teanga bheo nó marbh eile, nó nár cruthaíodh a gaol le teangacha eile go fóill. I measc na samplaí tá an Bhascais sa Spáinn agus sa Fhrainc, an Chóiréis sa Chóiré, Aidhniúis sa tSeapáin agus sa Rúis, Purépecha agus Seri i Meicsiceo, Buraiseascais sa Phacastáin, Mapúitsis sa tSile agus san Airgintín, agus an tSúméiris ársa sa Mheaspatáim, cé go gcuireann roinnt teangeolaithe ceist ar a stádas mar theangacha aonraíoch. Rinneadh athaicmiú ar chuid de na teangacha a measadh roimhe seo a bheith ina dteangacha aonraíocha laistigh de fhine teangacha. Tá roinnt teangacha a measadh a bheith aonraíoch athaicmithe laistigh de fhine teangacha. Is amhlaidh an cás don tSeapáinis, a measadh roimhe seo a bheith aonraíoch agus a mheastar anois mar chuid de na teangacha Seapánacha, toisc gur measadh roimhe seo gur canúintí den tSeapáinis iad cineálacha teangeolaíocha Oileáin Ryukyu, ach meastar anois gur teangacha neamhspleácha iad (déileáiltear leis na cineálacha cásanna seo mar theangacha leath-aonraíocha.)

Is féidir gur de shliocht teanga amháin, prótaítheanga an duine, a thagann gach teanga nádúrtha, rud a chuirfeadh cosc ar theangacha fíor-aonraíocha bheith ann. Dá mbeadh sé seo fíor, is teangacha nach bhfuil a ngaol géiniteach léirithe fós iad na teangacha a mheastar a bheith aonraíoch faoi láthair, toisc go dtagann siad ó bhrainsí leath-aonraíoch agus dá bhrí sin ba cheart iad a mheas mar theangacha neamhaicmithe. Áitíonn teangeolaithe eile, áfach, go bhféadfadh teanga nádúrtha nua teacht as rud ar bith, mar atá i gcás Theanga Chomharthaíochta Nicaragua a luadh níos déanaí.

Is fine teangacha í teanga aonraíoch i ndáiríre ina bhfuil ball amháin ann. Deir Lyle Campbell go bhfuil 129 teanga aonraíoch ar eolas, lena n-áirítear cinn atá imithe in éag.