Teach na mbocht Carraig Mhacra Rois

Go luath sna 1840idí, bhí beagnach 8¾ milliún de dhaonra na hÉireann agus le sin bhí ar a laghad 2½ milliún díobh sin i mbaol, go príomha mar gheall ar dhífhostaíocht agus mar thoradh ar dhíshealbhú tiarnaí talún. Bhí Teach na mBocht Charraig Mhachaire Rois ar cheann de na 130 Teach Oibre a tógadh ar fud na hÉireann idir 1841 agus 1843 chun cóiríocht a thabhairt do dhaoine bochta mar sin tugadh an t-ainm Gaeilge Teach na mBocht.

Fannacht

Bhí ar dhaoine cur isteach ar iontráil go Teach na mBocht agus bhí ar iarratasóirí rathúla talamh ar bith a thabhairt suas sula ndeachaigh siad isteach mar “príosúnaigh” ach is fiú cuirteoirí a chuirtear orthu . Faoi deireadh  ag glacadh na chéadta daoine isteach i dTeach na mBocht Charraig Mhachaire Rois ar 11 Feabhra 1843. Nuair a ligeadh isteach iad, bhí siad faoi réir réimeas docht nó foinsí riaileacha tugtha ón rialtas ag an am.

Caighdeán

Scaradh na teaghlaigh agus cureadh cosc orthu féiceant ar a cheile gan chead .Bhí a n-aiste bia gann agus ní raibh mórán teas nó compord ann fásta bhí obair dheacair agus go minic gan tairbhe le déanamh. Le na choinnialacha chrua seo thuig na daoine Éireannach nach mbeadh tú ag dul isteach sna tithe seo muna raibh aon rogha eile. Cheap daoine go fiú tú marbh sula imíonn siad sna dtithe.  

Saol

Sa bhliain 1520, bhí 100% den talamh ag Caitlicigh, idir Éireannaigh agus Angla-Normannaigh. Faoi na 1800idí, áfach, tar éis 3 chéad bliain de phlandálacha, coigistiú, díshealbhuithe, Dlíthe Pionósacha agus coilíneachas, ba le tiarnaí talún Sasanacha agus Angla-Éireannacha timpeall 95% den talamh, agus na Gaeil dhúchasacha ach 5%. Mar thionóntaí, d’fhás siad cainníochtaí ollmhóra de tháirgí talmhaíochta agus beostoic, a bhí orthu a dhíol chun a gcíos a íoc, nó chun aghaidh a thabhairt ar dhíshealbhú. D’fhág sin go raibh tromlach an daonra dúchais ag brath go hiomlán ar phrátaí le haghaidh bia, mar go raibh siad saor le ceannach; d'fhéadfaí é a fhás i gceapacha beaga d'ithir bhocht agus bhí siad ard i gcothú.