Tadhg Ó hEaluithe (polaiteoir)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Tadhg Ó hEaluithe (polaiteoir)
Timothy Michael Healy Thoms Whos Who 1923.jpg
binseoir


Abhcóide na Banríona


binseoir


Ball den 22ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Samhain 24, 1880 - Meitheamh 16, 1883
District: Wexford Borough (en) Aistrigh
Election: UK Parliamentary by-election (en) Aistrigh
Ball den 22ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Meitheamh 30, 1883 - Samhain 18, 1885
District: Monaghan (en) Aistrigh
Election: UK Parliamentary by-election (en) Aistrigh
Ball den 23ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Samhain 24, 1885 - Meitheamh 26, 1886
District: South Londonderry (en) Aistrigh
Election: 1885 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 23ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Samhain 30, 1885 - Eanáir 21, 1886
District: North Monaghan (en) Aistrigh
Election: 1885 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 24ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Feabhra 5, 1887 - Meitheamh 28, 1892
District: North Longford (en) Aistrigh
Election: UK Parliamentary by-election (en) Aistrigh
Ball den 25ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Iúil 4, 1892 - Iúil 8, 1895
District: North Louth (en) Aistrigh
Election: 1892 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 26ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Iúil 13, 1895 - Meán Fómhair 17, 1900
District: North Louth (en) Aistrigh
Election: 1895 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 27ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Deireadh Fómhair 1, 1900 - Eanáir 8, 1906
District: North Louth (en) Aistrigh
Election: 1900 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 28ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Eanáir 12, 1906 - Eanáir 10, 1910
District: North Louth (en) Aistrigh
Election: 1906 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 29ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Eanáir 15, 1910 - Samhain 28, 1910
District: North Louth (en) Aistrigh
Election: January 1910 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Ball den 30ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Iúil 15, 1911 - Samhain 4, 1918
District: North East Cork (en) Aistrigh
Election: UK Parliamentary by-election (en) Aistrigh
Seanascal Shaorstát Éireann

Nollaig 6, 1922 - Eanáir 31, 1928 - James McNeill (en) Aistrigh
Saol
Ainm iomlán Timothy Michael Healy
Eolas breithe Beanntraí, Bealtaine 17, 1855
Náisiúntacht Éire
Saorstát Éireann
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Bás Baile Átha Cliath, Márta 26, 1931
Áit adhlactha Reilig Ghlas Naíon
Muintir
Athair Maurice Healy
Máthair Eliza Sullivan
Céile/Céilí Erina Kate Sullivan (en) Aistrigh  (1882, Lúnasa 29, 1882 -
Páistí
Siblíní
Oideachas
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir, iriseoir agus abhcóide
Áit oibre Londain
Creideamh
Reiligiúin Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Páirtithe polaitíochta All-for-Ireland League (en) Aistrigh

Polaiteoir náisiúnach Éireannach, iriseoir, údar, abhcóide agus duine de na Feisirí Parlaiminte Éireannacha is conspóidí i dTeach na dTeachtaí i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann ab ea Tadhg Ó hEaluithe (17 Bealtaine 1855 - 26 Márta 1931). Thosaigh a shlí bheatha pholaitiúil amach sna 1880idí faoi cheannaireacht Charles Stewart Parnell de Pháirtí Parlaiminte na hÉireann (PPÉ), agus lean sé ar aghaidh go dtí na 1920idí, nuair a bhí sé ar an gcéad Sheanascal Shaorstát Éireann (nó Gobharnóir Ginearálta ar Shaorstát na hÉireann).

Cúlra teaghlaigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Plaic ar Chearnóg Tone Wolfe i m Beanntraí ag comóradh breith Uí hEaluithe

Rugadh é i mBeanntraí, Contae Chorcaí, an dara mac le Maurice Healy, cléireach d'Aontas Dhlí na mBocht i mBeanntraí, agus Eliza Healy (née Sullivan). Bhí a dheartháir ba shine Thomas Healy (1854–1924) ina aturnae agus ina Fheisire Parlaiminte (FP) do Loch Garman Thuaidh agus bhí a dheartháir níos óige Maurice Healy (1859–1923), a raibh dlúthchaidreamh aige ar feadh an tsaoil, ina aturnae agus ina FP do Cathair Chorcaí . [1]

Ba de shliocht teaghlaigh a athair a chaill a gcuid tailte mar go raibh siad ina gCaitlicigh, [2]ach fós féin ba fhear uasal léannta é. Aistríodh a athair i 1862 go post den chineál céanna i Lios Mór, Contae Phort Láirge, agus an post aige go dtí go bhfuair sé bás i 1906. Cuireadh oideachas ar Thadhg i scoil na mBráithre Críostaí i Mainistir Fhear Maí, agus ar shlí eile bhí sé féin-oilte den chuid is mó. Sa bhliain 1869, ag ceithre bliana déag d’aois, chuaigh sé chun cónaithe lena uncail Timothy Daniel Sullivan FP i mBaile Átha Cliath .

Luathshaol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ansin, bhog sé go Sasana ag fáil fostaíochta i 1871 le Cuideachta Iarnróid an Oirthuaiscirt i Newcastle-upon-Tyne . Bhí baint mhór aige ansin le polaitíocht Rialtas Dúchais na hÉireann sa phobal Éireannach áitiúil. Tar éis dó dul go Londain i 1878 d’oibrigh Ó hEaluithe mar chléireach rúnda i monarcha ar leis a ghaolta é, ansin d’oibrigh sé mar chomhfhreagraí parlaiminte don nuachtán The Nation ar leis a uncail é, ag scríobh go leor alt mar thacaíocht do Pharnell, an ceannaire nua-éiritheach agus ní ba mhíleataí agus a bheartas um bacóireacht pharlaiminte. [3]

Bhí meas ag Parnell ar fhaisnéis agus ar fhuinneamh Uí hEaluithe, tar éis dó é féin a bhunú mar chuid de chiorcal polaitiúil níos leithne Pharnell. Tháinig sé chun bheith ina rúnaí Pharnell ach diúltaíodh dó páirt a ghlacadh i gciorcal beag inmheánach de chomhghleacaithe polaitiúla Pharnell. Thug Parnell, áfach, Ó hEaluithe isteach i bPáirtí Parlaiminteach na hÉireann agus thacaigh sé leis mar iarrthóir náisiúnaíoch nuair a toghadh é ina FP do Bhuirg Loch Garman i 1880-83 i gcoinne Sheán Mhic Réamainn a raibh a athair, William Archer Redmond, ina FP a bhásaigh le déanaí. Toghadh Ó hEaluithe ar ais gan cur ina choinne don pharlaimint, le cúnamh Mhic Réamainn a sheas siar ón toghchán agus gur tháinig sé slán as cás cúirte talúntais a líomhain imeaglú.

Slí bheatha pholaitiúil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Frank Callanan, T. M Healy (Cork University Press, 1996)
  2. Bew, Paul, Timothy Michael Healy, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press (2004–05) Vl.27 p.142: quote:
    His daughter wrote: One branch of the Healy’s, who turned protestant, [claimed] the land of a Catholic cousin . . . From the Catholic cousin who kept his faith and lost his lands was descended the family of whom Timothy Michael Healy was the second son. (Source: M. Sullivan No man’s man p.3 (1943)
  3. Callanan, T. M Healy (1996)