Stát Ioslámach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Bratach an Stáit Ioslámaigh

Is é atá sa Stát Ioslamach (giorraithe mar SI) eagraíocht Silafi jiohádach antoisceach armtha a bhaineann úsáid as foréigean agus sceimhlitheoireacht chun a gcuspóirí polaitiúla agus creidimh a chur i gcrích. An Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint (SIIL) a thugtar air freisin i measc roinnt leaganacha eile den ainm (Al-Qaeda mar shampla).

I measc na n-eagraíochtaí agus na dtíortha a aithníonn an Stát Ioslamach mar ghrúpa sceimhlitheoireachta, tá na Náisiúin Aontaithe, an tAontas Eorpach, na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Tuirc, an Indinéis, agus araile. Tá 60 tír ag troid le SI ar bhealach díreach nó indíreach. Deir SI go bhfuil údarás acu ar Mhoslamaigh ar fud an domhan, ach diúltaíonn grúpaí Moslamacha a leithéid SI mura mbíonn siad faoin smacht SI.

Osama bin Laden ar chlé agus Ayman al-Zawahiri 2001

Tá an SI nasctha sa Nigéir agus tíortha Afraiceacha eile le Boko Haram. Cúige na hAfraice Thiar a thugann SI ar na limistéir atá faoi smacht Boko Haram.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Al-Qaeda[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sa bhliain 1988, bhunaigh bin Laden an grúpa paraimíleatach al-Qaeda, a raibh páirt acu i roinnt ionsaithe ar fud an domhain níos déanaí. An t-éacht ba mhó a rinneadar ná na h-ionsaithe sceimhlitheoireachta 9/11 i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2001.

Mosc Ióna i Mosul na hIaráice a scrios fórsaí an SI

Bhí bin Laden agus al-Qaeda i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha Meice agus Medina suite.

Sa bhliain 2004, bhunaigh Abu Musab al-Zarqawi, radacach Iordánach, Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (nó جماعة التوحيد والجهاد).

D'athraigh sé ainm an ghrúpa níos déanaí go Tanẓīm Qāʻidat al-Jihād fī Bilād al-Rāfidayn, ("Eagraíocht Bhunáit an Jioháid sa Mheaspatáim", cé go raibh sé ní ba choitianta tagairt don ghrúpa mar al-Qaeda san Iaráic (AQI).[1]

Maraíodh al-Zarqawi sa bhliain 2006.

Mharaigh fórsaí Mheiriceá Bin Laden ar 2 Bealtaine 2011 sa Phacastáin.

SI  [cuir in eagar | athraigh foinse]

San 2010idí, bhí smacht ag an Stát Ioslamach ar oirthear na Siria (móide codanna beaga eile den tír chéanna), cuid mhaith d’iarthar na hIaráice, agus áiteanna scaipthe sa Libia agus sa Nigéir. Bhí suas le 10 milliún duine faoina riail ar feadh tamaillín. Thug lucht SI “an Chailifeacht” ar a riail.

Ionsaithe SI ar fud an domhain

I mí Iúil na bliana 2014, ghabh fórsaí SI Mosul, cathair san Iaráic, agus scrios siad Mosc Yunus (Ióna sa traidisiún Críostaí) in éineacht le mosc eile ón 13ú céad agus scrín Chríostaí ón 14ú céad.[2]

talamh faoi smacht SI sa bhliain 2014 (liath, i lár)

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]