Stát Ioslamach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Stát Ioslámach)
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaStát Ioslamach
الدولة الإسلامية (ar) Edit the value on Wikidata
Black Standard (en) ISIL Caliphate Seal.svg
Black Standard (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Mana «باقية وتتمدد» Edit the value on Wikidata
Ainmnithe in ómós An tIoslam Edit the value on Wikidata
Suíomh
Syrian, Iraqi, and Lebanese insurgencies.png Edit the value on Wikidata

Príomhchathair Mayadin (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Daonra
Teanga, nó leagan teanga An Araibis (de facto standard (en) Aistrigh) Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Al-Qaeda Edit the value on Wikidata
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Islamic State of Iraq (en) Aistrigh, Al-Qaeda in Iraq (en) Aistrigh, Mujahideen Shura Council (en) Aistrigh agus Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Bunaitheoir Abu Musab al-Zarqawi agus Abu Bakr al-Baghdadi Edit the value on Wikidata
1999Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (en) Aistrigh
2006Islamic State of Iraq (en) Aistrigh
Eachtra barrthábhachtach
Eacnamaíocht
Airgeadra Islamic State Dinar (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Is é atá sa Stát Ioslamach (giorraithe mar SI), nó ISIS, Daesh, Daish, srl. ná eagraíocht Silafi jiohádach a bhaineann úsáid as foréigean agus sceimhlitheoireacht chun a gcuspóirí polaitiúla agus creidimh a chur i gcrích. An Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint (SIIL) a thugtar air freisin i measc roinnt leaganacha eile den ainm.

Deargː faoina smacht Buíː i láthair

I measc na n-eagraíochtaí agus na dtíortha a aithníonn an Stát Ioslamach mar ghrúpa sceimhlitheoireachta, tá na Náisiúin Aontaithe, an tAontas Eorpach, na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Tuirc, an Indinéis, agus araile. Tá 60 tír ag troid le SI ar bhealach díreach nó indíreach. Deir SI go bhfuil údarás acu ar Mhoslamaigh ar fud an domhan, ach diúltaíonn grúpaí Moslamacha a leithéid SI mura mbíonn siad faoin smacht SI.

Tá an SI nasctha sa Nigéir agus tíortha Afraiceacha eile le Boko Haram. 'Cúige na hAfraice Thiar' an t-ainm a thugann SI ar na limistéir atá faoi smacht Boko Haram.

Raison d'être[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá SI i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha Meice agus Medina suite.

Tá SI i gcoimhlint le Moslamacha eile chomh maith, agus an dearcadh 'liobrálach' atá acu.

Talamh faoi smacht SI sa bhliain 2014 (liath, i lár)

Eachtraí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mosc Ióna i Mosul na hIaráice a scrios fórsaí an SI

Sna 2010idí, thug IS go leor den Mheánoirthear faoina smacht, ... bhí smacht ag an Stát Ioslamach ar oirthear na Siria (móide codanna beaga eile den tír chéanna), cuid mhaith d’iarthar na hIaráice, agus áiteanna scaipthe sa Libia agus sa Nigéir. Bhí suas le 10 milliún duine faoina riail ar feadh tamaillín. Thug lucht SI “an Chailifeacht” ar a riail.

Ionsaithe SI ar fud an domhain

Sa mbliain 2014 bhí go leor cainte sna meáin faoin slad a bhí ISIS a dhéanamh ar ghrúpa beag Iasaídeach (Yazidi) a bhí ina gcónaí thart ar chathair Sinjar i dtuaisceart na hIaráice.[1] Bhí SI á ndíbirt seo as a dtithe agus as a ngabháltais. Maraíodh breis is 3000 fear agus seanduine de na Yazidi. Díoladh breis is 6000 bean agus a bpáistí ar mhargaí sclábhaíochta is gnéis. A gcoir – gur ainchreidmhigh a bhí iontu nár ghéill d’Ioslam.[1]

I mí Iúil na bliana 2014, ghabh fórsaí SI Mosul, cathair san Iaráic, agus scrios siad Mosc Yunus (Ióna sa traidisiún Críostaí) in éineacht le mosc eile ón 13ú céad agus scrín Chríostaí ón 14ú céad.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 Máire Ní Fhinneadha (19 Deireadh Fómhair 2018). "Beag cantal a chuirfidh easpa Gaeilge ar bhileoga ná Brexit ort i dteannta ‘The Beekeeper of Sinjar’" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-08-31.
  2. "Extreme Wahhabism on Display in Shrine Destruction in Mosul".

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]