An difríocht idir athruithe ar: "Béaloideas na hÉireann"

Jump to navigation Jump to search
 
==Timthriallta de mhiotaseolaíocht na hÉireann==
 
 
=== Timthriall Miotaseolaíoch ===
[[Íomhá:Dealbh den páistí Lir .jpg|mion|Dealbh den páistí ó Lir suite sa Gairdín Cuimhneacháin i gCearnóg Parnell i mBaile Átha Cliath]]
 
Is féidir béaloideas na hÉireann a roinnt ina cheithre phríomh-thimthriall, iad seo ag dul in ord ama. Timthriall Miotaseolaíoch an chéad cheann díobh seo, iad na scéalta de na Tuatha de Danann (sliocht na Ceiltigh)<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.claddaghdesign.com/history/rish-mythology-guide/|teideal=A Quick Guide To Irish Mythology {{!}} Claddagh Design|údar=Claddagh Design|language=en-US|dátarochtana=2021-01-29}}</ref>. Ón am seo tá scéalta faoi dhéithe agus imeachtaí osnádúrtha, an t-am sular tháinig an Chríostaíocht go hÉirinn. Insíonn an timthriall spéisiúil seo scéal chúig ionradh imirceach na hÉireann. Tagann céann de na scéalta níos cáiliúila in Éireann na Oidheadh chloinne Lir ó thréimshe seo<ref>The 4 Cycles of Irish Mythology | Irish Myths & Legends (2017) Carrolls Irish Gifts. Available at: <nowiki>https://blog.carrollsirishgifts.com/the-four-cycles-of-irish-mythology/</nowiki> (Accessed: 29 January 2021).</ref>.
=== Timthriall Uladh===
[[Íomhá:Múrmhaisiú Cú Chulainn.jpg|clé|mion|Múrmhaisiú Cú Chulainn, Bóthar Shankill, Béal Feirste]]
Leanann an timthriall seo ón gceann deireanach, ag insint scéalta ón gcéad haois AD. Is tréimhse é seo de na finscéalta, laochra agus cogaíocht <ref>{{Lua idirlín|url=https://blog.carrollsirishgifts.com/the-four-cycles-of-irish-mythology/|teideal=The 4 Cycles of Irish Mythology {{!}} Irish Myths & Legends|dáta=2017-09-25|language=en-US|work=Carrolls Irish Gifts|dátarochtana=2021-02-01}}</ref>. Sa timthriall seo tá scéalta faoin Rí Conchobar Mac Nessa agus a laochra 'Brainse Dearg'. Is é an finscéal cáiliúil Cú Chulainn an príomhcharachtar i go leor de na scéalta seo <ref>Osborne, J. (2010) Sport, Games, Women and Warriors: An Historical and Philosophical Examination of the Early Irish Ulster Cycle. Victoria University. Available at: <nowiki>http://vuir.vu.edu.au/16108/1/Jaquelyn_Osborne_phd_thesis.pdf</nowiki> (Accessed: 1 February 2021).</ref>. Ba iad na scéalta go minic ar an cathanna idir treibheanna éagsúla, cheann de na cinn is eol do mhórchuid na ndaoine Éireannacha na ‘Na Táin Bó Cuailgne’ idir  banríon ard na connacht agus rí de Uladh<ref>{{Lua idirlín|url=https://www.britannica.com/art/Ulster-cycle|teideal=Ulster cycle {{!}} Irish Gaelic literature|language=en|work=Encyclopedia Britannica|dátarochtana=2021-02-01}}</ref>.
 
 
 
[[Íomhá:An t-iasc mór, Bradán an Eolais.jpg|mion|239x239px|An t-iasc mór, Cé Dun na nGall os comhair Theach an Chustaim]]
 
=== Timthriall na bhFíníní ===
Ina dhiaidh sin tugtar sinn go dtí an 3ú haois AD. Na scéalta go háirithe as Mumhan agus Laighean. Leanann scéalta faoi laochra, comhdhéanta den chuid is mó de fhiach, iascaireacht agus troid. An duine is mó spéise ná  Fionn Mac Cumhail. Tá go leor scéalta ann agus an ceann is cáiliúla ná an ceann ar conas a fuair sé a chuid eolais go léir ón mbradán <ref>The 4 Cycles of Irish Mythology | Irish Myths & Legends (2017) Carrolls Irish Gifts. Available at: <nowiki>https://blog.carrollsirishgifts.com/the-four-cycles-of-irish-mythology/</nowiki> (Accessed: 29 January 2021).</ref>.
 
=== Timthriall Stairiúil ===

Roghchlár nascleanúna