An difríocht idir athruithe ar: "Béaloideas na hÉireann"

Jump to navigation Jump to search
Is minic go raibh ról lárnach ag créatúir mhiotaseolaíochta sna scéalta bhéaloideas.
=== Aos Sí ===
Is iad na sióga nó [[ Aos Sí]] ar cheann de na gnéithe is coitianta de bhéaloideas na hÉireann. Déantar cur síos ar na sióga mar ‘dhaoine maithe’, dá ngairtear spiorad na marbh go minic.  Deirtear gur tháinig bunús na sióga ó chuid de rúndiamhair an tsaoil, mar shampla galar, bás leanaí óga, tubaistí aimsire agus breith leanaí neamhghnácha nó faoi mhíchumas<ref>Eberly, S. S. (1988) ‘Fairies and the Folklore of Disability: Changelings, Hybrids and the Solitary Fairy’, Folklore, 99(1), pp. 58–77. doi: 10.1080/0015587X.1988.9716425.</ref> Creidtear uair amháin gur cuid den saol iad na sióga. Deirtear go bhfuil teaghaisí faoi leith ag na sióga ar gnéithe suntasacha iad fós de thírdhreach na hÉireann inniu, cuid de na sampla de na ráthanna, dúnta, dolmainí agus crainn aonair <ref>{{Lua idirlín|url=https://irishfolklore.wordpress.com/2018/12/22/fairies-and-fairy-lore-the-reality-of-the-irish-fairy/|teideal=Fairies and Fairy lore: The reality of the Irish fairy|údar=Irel, 's Folklore, Traditions|dáta=2018-12-22|language=en|work=Ireland's Folklore and Traditions|dátarochtana=2021-01-27}}</ref>. Tá droch-ádh fós ann sa lá atá inniu ann na piseoga seo a athrú. Bhí eagla ag go leor den bpobal ar le haghaidh an dochar a d'fhéadfadh siad<ref>Narvaez, P. (1997) The Good People: New Fairylore Essays. University Press of Kentucky.</ref>. Is féidir a rá gur minic a léiríonn béaloideas tuairimí contrártha faoin gcine miotaseolaíoch<ref name=":0">Christiansen, R. Th. (1971) ‘Some Notes on the Fairies and the Fairy Faith’, Béaloideas, 39/41, pp. 95–111. doi: 10.2307/20521348.</ref>. Is í an fhéile a bheidh ann i mí na Bealtaine go ndeirtear go bhfuil na sióga beo. Ba chomhartha dea-ádh ó na sióga a bhí ina gcónaí sna bláthanna an sean-traidisiún de bhláthanna a fhágáil ar leac an dorais tithe an chéad oíche de<ref>{{Lua idirlín|url=https://irishfolklore.wordpress.com/2017/04/30/the-folklore-of-may-day-bealtaine/|teideal=The Folklore of May-Day/ Bealtaine|údar=Irel, 's Folklore, Traditions|dáta=2017-04-30|language=en|work=Ireland's Folklore and Traditions|dátarochtana=2021-01-27}}</ref>.
 
=== Leipreachán ===

Roghchlár nascleanúna