An difríocht idir athruithe ar: "Gearóid Ó Cuinneagáin"

Jump to navigation Jump to search
Mioncheartuithe, go háirithe botúin chló. Tríd is tríd, is iontach an t-alt é, áfach.
 
(Mioncheartuithe, go háirithe botúin chló. Tríd is tríd, is iontach an t-alt é, áfach.)
1910-1991. Duine de na daoine ba chonspóidí i ngluaiseacht na Gaeilge ab ea é '''Gearóid Ó Cuinneagáin''' ar feadh na mblianta.
 
Rugadh i mBéal Feirste é ar an 2 Eanáir 1910. Bhí  sé in aon- rang leis an scríbhneoir [[Séamus Ó Néill]] i scoil na m[[Bráithe Críostaí]] i Sráid Duibhise.
 
Chuaigh sé ag obair sa StáiseirbhísStátseirbhís i m[[Baile Átha Luain]] i 1927 mar oifigeach cánach, chaith sé tamall gearr i g[[Caisleán an Bharraigh]] agus timpeall trí bliana sa Roinn Cosanta. D'éirigh sé as a phost nuair a diúltaíodh saoireé faoi shaoire leathbhliana chun tréimhse a chaitheamh sa Ghaeltacht. Chaith sé cúpla bliain i [[Rinn na Feirste]] i dTírd[[Tír Chonaill]] sular thosaigh sé leis an iriseoireacht sa pháipéar [[An tÉireannach (páipéar)|An tÉireannach]], ach ní léir cén slítslí bheatha a bhí  aige nuair a theip ar naan bpáipéar sin go dtí gur bhunaigh sé páipéar dá chuid féin, Aiséirí, sna daichidí.
 
Ar an 26 Meán Fómhair 1940 bhunaigh sé [[Craobh na hAiséirí]] de [[Conradh na Gaeilge|Chonradh na Gaeilge]], craobh a raibh daoine cáiliúla go leor ina mbaill de: [[Donncha Ó Súilleabháin]], Pádraig Ó Drisceoil, [[Séamus Ó Néill]], [[Sorcha Ní Ghuairim]], [[Aogán Brioscú]], [[Annraoi Ó Liatháin]], [[Seán Ó hÉigeartaigh]], [[Ciarán Ó Nualláin]] agus daoine eile. Ba í seo an chraobh ba dhíograisí sa Chonradh le cruinnithe sráide, agóidíocht, drámaí, taispeántais, oícheanta áirneálaáirneáin, ranganna agus foilseachán á n-eagrú go tiubh acu. Tugadh lánchumhacht mar stiúrthóir don Chuinneagánach ag mórchruinniú  na craoibhe isa bhliain [[1941]] agus ainmníodh é mar iarrthóir do d'uachtaránacht an Chonradh. Níor éirigh lena iarracht, ach toghadh ar ChositeChoiste Gnó an ChonradhChonartha é agus bhí  buíon beag díograiseach dá chuid in aontíos le chéilchéile ag obair ar son na cúise.
 
Bhí eití eile den eagraíocht amhrasach faoi Ghearóid agus a chuid aidhmeanna áfach, agus cuireadh a chraobh amach as an ChonradhgConradh. RineadhRinneadh [[Glúin na Buaidhe]] as an eagraíocht a d'eascair as "Ailtirí na hAiséirí", iarracht a rinne Ó Cuinneagán chun páirtí polaitiúil a bhunú. Sheas iarrthóirí  in olltoghchán na bliana [[1944]] ach níor éirigh le duine ar bith acu.
 
Ba ina pháipéar seachtainiúil, Aiséirí, a chuir an Cuinneagánach a dhearcadh polaitiúil in iúl, agus ionsaithe fíochmhara á ndéanamh aige ar fhimínteachtfhímínteacht pholaiteoirí na hÉireann. "Éire saorshaor, GaelachGhaelach, agus fíorChríostúilfhíor-Chríostúil" a bhí  uaidh, agus d'fhógair sé gur cheart an lámh láidir a úsáid chun na Sasanaigh a ruaigeadh as Éirinn agus '"Impireacht Chríost sa domhan a chosaint, a neartú agus a leathnú'", teachtaireacht a bhí róghar don Fhaisisteachas don mhórchuid de na Gaeil.
 
Ba i mBéarla a bhí formhór an ábhair in 'Aiséirí' mar gur beag scríbhneoir Gaeilge a bhí sásta tacú leis. Ach bhí ábhar measartha maith san iris a bhunaigh sé, 'Deirdre, iris na mBan'.
 
Bhí  baint éigin aige le cúrsaí gnó, agus gnó foilsitheoireachta aige darbh ainm Cló Grianréime, ach bhí sé bocht go leor ar feadh a shaoil.
 
Phós sé Síle Ní Chochláin i 1945 agus bhí  seisear clainne acu.
Fuair sé bás ar an 13 Meitheamh 1991.

Roghchlár nascleanúna