An difríocht idir athruithe ar: "Adamh"

Jump to navigation Jump to search
m
robot Adding: mwl:Átomo; cosmetic changes
m (robot Modifying: yo:Átọ̀mù)
m (robot Adding: mwl:Átomo; cosmetic changes)
[[Íomhá:Atom.png|frame|Léaráid a léiríonn adamh [[Héiliam]]]]Is é an t-'''adamh''' ([[Gréigis]] άτομον ó ά: do- nó neamh- agus τομον: roinnte) an t-aonad bunúsach a bhionn ag gach [[dúil cheimiceach]]. Is as adaimh atá an [[damhna]] uile déanta. Is é an ciall atá leis an bhfocal ná rud nach féidir a ghearradh síos níos lú, tá adaimh comhdhéanta de 3 chaithnín fo-adamhacha:
 
* [[leictreon|leictreoin]], le [[lucht leictreach|lucht]] diúltach, méid atá chomh beag nach féidir é a thomhas agus an [[mais]] is lú den trí chaithnín;
Bíonn na prótóin agus na neodróin bailithe le chéile go dlúth sa [[núicleas adamhach]] agus rothlaíonn na leictreoin mórthimpeall air seo sa [[néal leictreoin]].
 
Aithnítear cineálach éagsúla adaimh óna céile de réir an líon caithníní fo-adamhacha a bhíonn acu. Bíonn an líon céanna prótón ag adaimh den [[dúil cheimiceach]] chéanna. Tugtar an [[uimhir adamhach]] den dúil ar an uimhir seo. Is féidir líon neodrón éagsúil a bheith ag an dúil céanna, rud a aithníonn [[iseatóp]] na dúile sin. Is féidir líon na leictreon a bhíonn ag adamh a athrú níos éasca ná na fo-chaithníní eile mar nach mbíonn an oiread fuinnimh chéanna ag teastáil leis na leictreoin a cheangal leis an adamh.
 
Úsáidtear an t-[[aonad maise adamhaí aontaithe]] (AMAA) le cur síos a dhéanamh ar na cáithníní bídeacha seo. De réir an scála seo, is ionann mais prótóin nó neodróin amháin agus aonad amháin AMAA. Níl ach 1/1850 AMAA ag an leictreon.
 
{{Stumpa}}
[[mr:अणू]]
[[ms:Atom]]
[[mwl:Átomo]]
[[my:အက်တမ်]]
[[nds:Atom]]
37,436

edits

Roghchlár nascleanúna