Somhairle MacGill-Eain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Somhairle MacGill-Eain
Somhairlemacgilleain2.png
príomhoide

Saol
Eolas breithe Ratharsair, Deireadh Fómhair 26, 1911
Náisiúntacht An Ríocht Aontaithe
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Teanga dhúchais Gaeilge na hAlban
Bás Na hOileáin Istigh, Samhain 24, 1996
Muintir
Siblíní
Oideachas
Alma mater Ollscoil Dhún Éideann
Árd-sgoil Phort Rígh
Teangacha Gaeilge na hAlban
An Béarla
Gairm
Gairm file, aistritheoir, scríbhneoir agus múinteoir scoile
Fostóirí Árd-sgoil Phort Rígh
Boroughmuir High School (en) Aistrigh
Tobermory High School (en) Aistrigh
Árd-sgoil a' Phluic
Gluaiseacht ealaíne filíocht
Seirbhís mhíleata
Brainse míleata Arm na Breataine
Throid sé/sí ag An Dara Cogadh Domhanda

File cáiliúil Albanach ab ea Somhairle MacGill-EainSorley MacLean (26 Deireadh Fómhair 1911 - 24 Samhain 1996).[1] Aithnítear Somhairle MacGill-Eain ar mhórfhilí na fichiú haoise i nGaeilge na hAlban. Rugadh é ar oileán Ratharsair, gar don t-Eilean Sgitheanach. Cainteoir dúchais Gàidhlig a bhí ann.

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Chaill MacGill-Eain a chreideamh Preispitéireach agus é ina dhéagóir. D'fhreastail sé ar Ollscoil Dhún Éideann agus d'imir sé iománaíocht ar son an choláiste.

Thosaigh sé ag scríobh filíochta as Béarla, ach tar éis dó a chéad dán Gàidhlig, "An Corra-Ghridheach," a chumadh bheartaigh sé gurbh fhearr a d'éireodh leis sa teanga sin.

plaic chuimhneacháin

Bhí sé ina bhall d'arm na Breataine san Afraic Thuaidh i rith an Dara Cogadh Domhanda agus bhí sé gortaithe trí huaire, go dona uair amháin. Cummannach a bhí in MacGill-Eain go lár na 1940í. Phós sé Catriona Cameron ó Inbhir Nis agus bhí triúr iníon acu.

Uaimh

Dúirt MacGill-Eain gurb é Séamas Ó Conghaile "an laoch atá níos ionúine dom thar gach uile ní". Théadh sé go hÉirinn go minic, agus nuair a thug sé cuairt ar Phríosún Cill Mhaighneann dúirt sé gur spreag radharc léine fuilteach an Conghaileach "mothúcháin spioradáilte" ann.

Fuair sé bás le hadhairt ar 24 Samhain 1996, in aois 85 bliain dó.

As Gaeilge[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sa bhliain 2013 d’fhoilsigh Coiscéim Ó Choill go Barr Ghearáin, rogha dánta de chuid Shomhairle a d'aistrigh Paddy Bushe go Gaeilge.[2][3] Tá a chuid dánta anseo, chomh maith le haistriúcháin den scoth ag Paddy Bushe a ligfidh don phobal Gaeilge na hÉireann aithne a chur ar dhuine de na scríbhneoirí is fearr agus is tábhachtaí inár gcomhthraidisiún Gaelach.

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Sorley MacLean Official Website". www.sorleymaclean.org. Dáta rochtana: 2020-11-24.
  2. "Ó Choill go Barr Ghearáin le Somhairle MacGill-Eain". www.coisceim.ie. Dáta rochtana: 2020-11-24.
  3. "Ó Choill go Barr Ghéaráin" (en-GB). Litríocht (2013-10-25). Dáta rochtana: 2020-11-24.