Scótar dubh

Scótar dubh
Melanitta americana
	; ♂
Stádas caomhnaithe
	Speiceas beagnach faoi bhagairt
AICD	22732425
Tacsanomaíocht
Aicme	Aves
Ord	Anseriformes
Fine	Anatidae
Géineas	Melanitta
Speiceas	Melanitta americana ; (Swainson, 1832)
Léarscáil de raon an tacsóin

Is lacha mhara mhór í an scótar dubh nó an "scótar Meiriceánach" (Melanitta americana), 43 go 49 cm ar fad. Tagann ainm an ghéinis ó melas na Sean-Ghréige "dubh" agus netta "lacha". Tagann ainm an speicis ón Laidin le haghaidh "Meiriceánach".^[1]

In éineacht leis an scótar coiteann M. nigra, cruthaíonn sé an foghéineas Oidemia; meastar uaireanta gur den speiceas céanna iad an dá cheann, agus tugtar M. nigra americana ar an scótar dubh ansin. Is é macreuse noire a ainm Fraincise, a úsáidtear i gcodanna dá raon Ceanadach. (a chiallaíonn "scótar dubh" freisin).^[2] Tá an speiceas liostaithe mar Beagnach faoi Bhagairt ag an IUCN.

Cur síos

De réir tréithe bíonn cruth toirtiúil agus ghob mhór le sonrú ar an lacha mhór mhara seo. Tá an fireannach fásta dubh ar fad le gob an-bholgach atá buí den chuid is mó. Is éan donn é an baineannach le leicne bána, an-chosúil leis an scútar coiteann baineann. Bíonn meáchan meánach an bhaineannaigh fásta thart ar 980 g (2.16 lb) agus fad 45 cm, ach meánfhaid na baineannach fásta ná 980 g agus 45 cm ar fad, agus an fireannach fásta 1,000 g agus 49 cm ar fad.

Is féidir an speiceas seo a idirdhealú ó scótair eile, seachas an scótar coiteann, de bharr an easpa báine in aon áit ar an bhardal, agus na limistéir bhána níos fairsinge ar an mbaineannach.

Tomhais Chaighdeánacha^[3]^[4]
fad	430–550 mm (17–21.5 in)
meáchan	950 grams (2.09 lb)
réise sciatháin	28 inches (710 mm)
sciathán	213–233 millimetres (8.4–9.2 in)
eireaball	83–97 millimetres (3.3–3.8 in)
culmen	42–45.5 millimetres (1.65–1.79 in)
tarsas	45–48.5 millimetres (1.77–1.91 in)

Guthaíocht

Tá guthaíocht ag an scótar dubh agus ag an scótar coiteann ar féidir difríocht a aithint eatarthu go soiléir.^[5]

Dáileadh agus gnáthóg

Póraíonn an scótar dubh i dtuaisceart Mheiriceá Thuaidh i Labradar agus i dTalamh an Éisc soir ó dheas agus siar ó thuaidh ó Bhá Hudson. Faightear é ar thaobh na Sibéire den Chaolas Bering soir ón abhainn Yana. Caitheann sé an geimhreadh níos faide ó dheas i gcriosanna measartha, ar chóstaí thuaisceart SAM agus Cheanada, ar chósta an Aigéin Chiúin ó dheas go réigiún Bhá San Francisco agus ar chóstaí an Atlantaigh agus Mhurascaill Mheicsiceo, agus san Áise chomh fada ó dheas leis an tSín.^[2]^[6]

D’fhéadfadh roinnt éan an geimhreadh a chaitheamh ar na Lochanna Móra. Is fánaí an-annamh é an speiceas seo in iarthar na hEorpa; ní féidir ach bardail a aithint go sábháilte lasmuigh den raon, mar sin is dócha nach mbeidh na baineannaigh faoi deara. D'fhéadfadh éin áirithe dul thar an ngeimhreadh ar na Lochanna Móra. Is fuaidreán an - annamh é an speiceas seo go hiarthar na hEorpa; ní féidir ach bardail a aithint go sábháilte as raon, agus mar sin, is dócha go bhfanfaidh na baineannaigh gan braistint.

Éiceolaíocht

Tumann an speiceas seo le haghaidh crústach agus moileasc agus é ag dul ar imirce nó ag geimhreadh ar chóstaí na farraige, agus beathaíonn sé ar fheithidí agus a larbhaí, go háirithe cuileanna cadáin, uibheacha éisc agus, níos annamha, fásra cosúil le ros lachan agus é ag neadú ar fhionnuisce. Cruthaíonn sé ealtaí móra ar uiscí cósta oiriúnacha i gceathrúna geimhridh. Bíonn siad seo pacáilte go dlúth, agus is gnách leis na héin imeacht le chéile; sa séasúr pórúcháin, ní bhíonn siad chomh sóisialta céanna. Tá sé tagartha gur fearr leis an speiceas seo, in uiscí cósta, ionbhánna faoi chosaint, agus b’fhéidir uiscí a bhfuil doimhneachtaí measctha iontu.^[7]

Neadaíonn scótair dhubha níos déanaí ná formhór na lachan eile i Meiriceá Thuaidh. Foirmíonn na péirí go déanach sa gheimhreadh nó san earrach. Tógtar an nead líneáilte ar an talamh gar don fharraige, do lochanna nó d'aibhneacha, i gcoillte nó i dtundra. Leagtar 5–7 ubh. Tá meáchan gach ubh idir 60–74 g (2.1–2.6 oz), nó 8% de mheáchan coirp na mbaineannach agus 6.26–6.53 cm (2.5–2.6 in) ar fad 4.4–4.5 cm (1.7–1.8 in) ar leithead.^[8] Féadfaidh an tréimhse goir a bheith idir 27 agus 31 lá. Déanann na baineannaigh a n‑óg a bheathú go fairsing ar feadh timpeall trí seachtaine, agus ina dhiaidh sin ní mór don óg atá fós gan eitilt dul ag brath orthu féin. Féadfaidh an tréimhse ghoir a bheith idir 27 lá agus 31 lá, agus ina dhiaidh sin caithfidh na hógánaigh atá fós gan eitilt aire a thabhairt dóibh féin.

Déanann an fireannach gluaiseacht shainiúil cinn anuas agus é ag síneadh a sciathán.^[4]

Tagairtí

↑ Jobling, J. A. (2010). "The Helm Dictionary of Scientific Bird Names": 246. Londain: Christopher Helm. ISBN 978-1-4081-2501-4.
1 2 "Black Scoter (Melanitta nigra)" (en-US). Sea Duck Joint Venture. Sea Duck Information Series (2003). Dáta rochtana: 15ú Mí na Samhna 2006.
↑ Godfrey, W. E. (1966). "The Birds of Canada": 358. Ottawa: National Museum of Canada.
1 2 Sibley, D. A. (2000). "The Sibley Guide to Birds": 98. Nua-Eabhrac: Knopf. ISBN 0-679-45122-6.
↑ Sangster, G. (2009). "Acoustic Differences between the Scoters Melanitta nigra nigra and M. n. americana" (as en). The Wilson Journal of Ornithology 121 (4): 696–702. doi:10.1676/04-088.1. ISSN 1559-4491.
↑ Littlejohn, C. (1916). "Minutes of Cooper Club Meetings: Some unusual records for San Mateo County, California". The Condor 18 (1): 38–40. doi:10.2307/1362896. ISSN 1938-5129. JSTOR 1362896.
↑ Deghi, G.; et al. (1998). "Environmental Impact Report for the Pillar Point East Harbor Master Plan (Tuairisc)". San Mateo County Harbor District: Earth Metrics Inc.
↑ "Black Scoter Life History, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology" (en). www.allaboutbirds.org. Dáta rochtana: 30ú Meitheamh 2026.

Naisc sheachtracha

Black Scoter Species Account and Photo Gallery – Sea Duck Joint Venture
Teimpléad:EBirdSpecies
Black scoter photo gallery at VIREO (Drexel University)
Black Scoter Species Account – Cornell Lab of Ornithology

[1] Jobling, J. A. (2010). "The Helm Dictionary of Scientific Bird Names": 246. Londain: Christopher Helm. ISBN 978-1-4081-2501-4.

[:0-2] 1 2 "Black Scoter (Melanitta nigra)" (en-US). Sea Duck Joint Venture. Sea Duck Information Series (2003). Dáta rochtana: 15ú Mí na Samhna 2006.

[3] Godfrey, W. E. (1966). "The Birds of Canada": 358. Ottawa: National Museum of Canada.

[:1-4] 1 2 Sibley, D. A. (2000). "The Sibley Guide to Birds": 98. Nua-Eabhrac: Knopf. ISBN 0-679-45122-6.

[5] Sangster, G. (2009). "Acoustic Differences between the Scoters Melanitta nigra nigra and M. n. americana" (as en). The Wilson Journal of Ornithology 121 (4): 696–702. doi:10.1676/04-088.1. ISSN 1559-4491.

[6] Littlejohn, C. (1916). "Minutes of Cooper Club Meetings: Some unusual records for San Mateo County, California". The Condor 18 (1): 38–40. doi:10.2307/1362896. ISSN 1938-5129. JSTOR 1362896.

[7] Deghi, G.; et al. (1998). "Environmental Impact Report for the Pillar Point East Harbor Master Plan (Tuairisc)". San Mateo County Harbor District: Earth Metrics Inc.

[8] "Black Scoter Life History, All About Birds, Cornell Lab of Ornithology" (en). www.allaboutbirds.org. Dáta rochtana: 30ú Meitheamh 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]