Salman Rushdie

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Salman Rushdie
Salman Rushdie 2014 (cropped).jpg
Saol
Eolas breitheMumbai, 19 Meitheamh 1947 (75 bliain d’aois)
NáisiúntachtAn Ríocht Aontaithe
Stáit Aontaithe Mheiriceá
Teanga dhúchaisan Béarla
An Urdúis
Muintir
AthairAnis Ahmed Rushdie
Céile/CéilíClarissa Luard (en) Aistrigh  (1976 -  1987)
Marianne Wiggins  (1988 -  1993)
Elizabeth West (en) Aistrigh  (1997 -  2004)
Padma Lakshmi  (2004 -  2007)
Páistí
Oideachas
Alma materScoil Rugby
Ollscoil na Rí
Cathedral and John Connon School (en) Aistrigh
Teangachaan Béarla
Gairm
Gairmscríbhneoir, úrscéalaí, scríbhneoir aistí, scríbhneoir scripte scannáin, scríbhneoir litríocht pháistí agus aisteoir
FostóiríOllscoil Emory
Saothar iomráiteachThe Satanic Verses
Duaiseanna
Ainmníodh é/í le haghaidh
Duais Booker
(1983) : [[Shame (en) ]]
[[prix du meilleur livre étranger (en) ]]
(1985) : [[Shame (en) ]]
Duais Booker
(1988) : The Satanic Verses
Duais Booker
(1995) : The Moor's Last Sigh
[[Otherwise Award (en) ]]
(1997)
[[Costa Book Awards (en) ]]
(2005) : [[Shalimar the Clown (en) ]]
Duais Booker
(2005) : [[Shalimar the Clown (en) ]]
[[International Dublin Literary Award (en) ]]
(2007) : [[Shalimar the Clown (en) ]]
Duais Booker
(2008) : [[The Enchantress of Florence (en) ]]
Duais Booker
(2019) : [[Quichotte (en) ]]
Daoine le tionchar air/uirthiItalo Calvino, Vladimir Nabokov, Christopher Hitchens agus Gabriel García Márquez
BallraíochtCumann Ríoga na Litríochta
PEN America (en) Aistrigh
Gluaiseachthistorical criticism (en) Aistrigh
Gluaiseacht ealaínemagic realism (en) Aistrigh
IMDbnm0750723
salmanrushdie.com
Discogs ID437892
Twittersalmanrushdie

Úrscéalaí Briotanach - Mheiriceánach de shliocht Indiach is ea Ahmed Salman Rushdie (a rugadh i Mumbai ar 19 Meitheamh 1947).[1][2]

Bhuaigh a dhara húrscéal, Midnight’s Children[3] (1981), an Duais Booker sa bhliain 1981. Measadh gurbh é “ "the best novel of all winners ever"” faoi dhó, ag comóradh 25 agus 40 bliain na duaise .

Tharraing a cheathrú húrscéal, The Satanic Verses (1988), conspóid ar Rushdie. An bhliain dár gcionn, d'eiisigh an Ayatollah Khomeini, ardcheannaire na hIaráine, fatwa, ag iarraidh Rushdie a chur chun báis.

Saothar[cuir in eagar | athraigh foinse]

Déileálann Rushdie go príomha le naisc, bristeacha, agus imirce idir sibhialtachtaí an Oirthir agus an Iarthair, a leagtar ar fho-ilchríoch na hIndia de ghnáth.

Is minic a nascann a chuid oibre réalachas draíochta le ficsean stairiúil.

Beatha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tógadh Rushdie, de shliocht Ioslamach, mar aindiachaí i Mumbai nuair a bhí sé ina pháiste.[4] D'fhreastail sé ar scoil don scothaicme, Rugby, i Sasana agus é ina dhéagóir. Bhain sé céim Baitsiléir Ealaíon amach in Ollscoil Cambridge.

Bhí Rushdie ag obair i dtionscal na fógraíochta nuair a tháinig cáil air sa bhliain 1981 agus an Duais Booker bronnta air, do Midnight’s Children sa bhliain 1981.

Sa bhliain 1983, toghadh Rushdie ina chomhalta den Royal Society of Literature (an Cumann Ríoga Litríochta).

Ar 14 Feabhra 1989, d'eisigh an Ayatollah Khomeini fatwa in aghaidh Rushdie, ag iarraidh é a fheallmharú; maíodh go raibh an leabhar The Statanic Verses diamhaslach. Rinneadh bagairtí báis ina choinne Spreagúla an leabhar agus an fatwa díospóireachtaí agus agóidí go leor faoi róil na saoirse cainte agus an fhoréigin pholaitiúil.

Ach gníomh polaitiúil a bhí ann ag an am don Ayatollah, meastar, tráth a raibh teannas an-ghéar idir an Iaráin agus na Stáit Aontaithe.[5]

D'athraigh an fatwa saol Rushdie ar fad. Chuir rialtas na Breataine an t-údar faoi chosaint na bpóilíní agus b’éigean dó dul i bhfolach.[6]

Ó 2000 ar aghaidh, bíonn Rushdie ina chónaí sna Stáit Aontaithe. Cheap sé go raibh sé níos sábháilte ann.[7]

Gradam go leor[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bronnadh an iliomad gradam ar Rushdie sna blianta ina dhiaidh sin. Ceapadh Rushdie ina Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres na Fraince sa bhliain 1999.

Rinneadh ridire de Rushdie sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2007 as a sheirbhísí don litríocht.

Sa bhliain 2007, thosaigh sé ag múineadh in Ollscoil Emory.

Toghadh Rushdie chuig an American Academy of Arts and Letters (Acadamh Ealaíon agus Litreacha Mheiriceá ) sa bhliain 2008.[8]

Sa bhliain 2008, d'aicmigh The Times é sa tríú háit déag ar a liosta den 50 scríbhneoir Briotanach is mó ó 1945 i leith.

Sa bhliain 2012, d’fhoilsigh Rushdie Joseph Anton: A Memoir, cuntas ar a shaol i ndiaidh na n-imeachtaí a lean The Satanic Verses.[7]

Ainmníodh Rushdie ina Scríbhneoir Cónaithe Oirirce ag Institiúid Iriseoireachta Arthur L. Carter in Ollscoil Nua-Eabhrac sa bhliain 2015. [9]

Iarracht ar dhúnmharú[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar an 12 Lúnasa 2022, sháigh fear de shliocht Liobánach Rushdie ag ócáid i Chautauqua, Nua-Eabhrac. ̊Sábháilteacht agus cosaint sna Stáit Aontaithe do scríbhneoirí" an teideal a bhí ar an léacht.[10]

Gortaíodh Rushdie go dona, tar éis dó a bheith ag druidim ar an stáitse [11][5]

Phléadáil Hadi Matar, an fear a gabhadh as an ionsaí, neamhchiontach in iarracht dúnmharaithe agus cúisimh ionsaithe dara céime [12]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Taseer (2 August 2019). “'That the world that you knew, and that in a way made you – that world vanishes. I don't think I'm alone in that,' says Salman Rushdie”. openthemagazine.com. Open. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 5 August 2019. Dáta rochtana: 5 August 2019.
  2. "Salman's children" (en). the Guardian (2010-10-01). Dáta rochtana: 2022-08-15.
  3. "Midnight's Children" (as en) (2022-08-15). Wikipedia. 
  4. J. Brooks Spector, J. Brooks Spector (2022-08-14). "FREEDOM & FATWAS: Attack on Salman Rushdie makes it imperative to defend the right to write freely" (en). Daily Maverick. Dáta rochtana: 2022-08-15.
  5. 5.0 5.1 Nuacht RTÉ (2022-08-15). "Comhairle na Moslamach ag cáineadh an ionsaithe ar Rushdie" (as ga-IE). 
  6. "'The Satanic Verses' author Salman Rushdie on ventilator after New York stabbing". Fortune. Dáta rochtana: 15 August 2022. “The death threats and bounty led Rushdie to go into hiding under a British government protection program, which included a round-the-clock armed guard”
  7. 7.0 7.1 "Joseph Anton: A Memoir" (as en) (2022-08-12). Wikipedia. 
  8. "Salman Rushdie" (en-US). international literature festival berlin. Dáta rochtana: 2022-08-15.
  9. Distinguished Professionals in Residence”. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 5 April 2017. Dáta rochtana: 4 April 2017.
  10. "Salman Rushdie & Henry Reese" (en-US). Chautauqua Institution. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2022-08-12. Dáta rochtana: 2022-08-15.
  11. Gelles (12 August 2022). “Live Updates: Salman Rushdie Is Stabbed During Speech in Western New York”. The New York Times. Dáta rochtana: 12 August 2022.
  12. NY Post (2022-08-17). "Salman Rushdie attacker praises Iran’s ayatollah, surprised author survived: jailhouse interview" (en-US). New York Post. Dáta rochtana: 2022-09-01.