Paul Jozef Crutzen

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Paul Jozef Crutzen
Paul Crutzen.jpg
Saol
Eolas breithe Amstardam, 3 Nollaig 1933
Náisiúntacht Ríocht na hÍsiltíre
Teanga dhúchais An Ollainnis
Bás Mainz, 28 Eanáir 2021
Oideachas
Alma mater Ollscoil Stócólm 1973) céim dochtúireachta : meitéareolaíocht
Ignatius Gymnasium (en) Aistrigh
Stiúrthóir tráchtais Bert Bolin
Mic léinn dochtúireachta Johannes Lelieveld
Deliang Chen (en) Aistrigh
Teangacha An Ghearmáinis
An Ollainnis
An Béarla
Gairm
Gairm ceimiceoir, innealtóir, múinteoir ollscoile, clíomeolaí, riarthóir acadúla agus taighdeoir
Áit oibre Amstardam, Mainz agus San Diego
Fostóirí Ollscoil Utrecht
Amstardam
Johannes Gutenberg University Mainz (en) Aistrigh
Institiúid Teicneolaíochta Georgia
Ollscoil Stócólm  (1958 -
Max Planck Institute for Chemistry (en) Aistrigh  (1980 -  2000)
Duaiseanna
Ballraíocht Cumann Ríoga
Acadamh Eolaíochtaí na Gearmáine, Leopoldina
Acadamh Ríoga na Sualainne um Eolaíocht
Acadamh Pontaifiúil na nEolaíochtaí
Acadamh Náisiúnta na nEolaíochtaí
Acadamh Rúiseach na nEolaíochtaí
Academia Europaea
Acadamh Ríoga Ealaíon agus Eolaíochtaí na hÍsiltíre
Lincean Academy (en) Aistrigh
Royal Swedish Academy of Engineering Sciences (en) Aistrigh
Acadamh Ealaíona agus Eolaíochtaí Mheiriceá
Cumann Meiriceánach na Fealsúnachta

Ceimicí a rugadh in Amstardam ar an 3 Nollaig 1933 ab ea Paul Jozef Crutzen. Rinne sé taighde ar fhótaiceimic an ózóin san atmaisféar, agus léirigh i 1970 go raibh ról ag CFCanna (clórafluaracarbóin) in ídiú an ózóin sa chiseal ózóin.

Chruthaigh sé go bhfeidhmíonn siad mar chatalaígh is nach n-ídeofaí iad sna himoibrithe dochracha in aon chor. Mar sin, féadfaidh oiread beag de CFC dochar as cuimse a dhéanamh don chiseal ózóin.

Bhí an obair seo ina siocair leis an gcinneadh stop a chur le húsáid na CFCanna i gcuisneoirí is trealamh eile de réir a chéile.

Roinn sé Duais Nobel na Ceimice 1995 le Mario Molina is Sherwood Rowland.

Fuair sé bás ar 28 Eanáir 2021.

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]