Oileán Kharg
 Oileán Kharg | ||||
|---|---|---|---|---|
جزیره خارگ (fa)  | ||||
 | ||||
| Suíomh | ||||
| ||||
| Stát ceannasach | an Iaráin | |||
Province of Iran (en)  | Bushehr Province (en) | |||
| Contae san Iaráin | Contae Bushehr | |||
| District of Iran (en) | Kharg District (en) | |||
| Daonra | ||||
| Iomlán | 10,000 | |||
| • Dlús | 442.67 hab./km² | |||
| Tíreolaíocht | ||||
| Achar dromchla | 22.59 km² | |||
| Tomhas | 4.5 km ( ) × 8 km ( ) default | |||
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Murascaill na Peirse | |||
| Aitheantóir tuairisciúil | ||||
| Lonnaithe i gcrios ama | ||||
Is oileán beag de chuid na hIaráine é Oileán Kharg (Peirsis: جزیره خارگ), atá suite i Murascaill na Peirse, thart ar 25 ciliméadar amach ó chósta thuaidh na hIaráine, agus 483 ciliméadar siar ó thuaidh ó Chaolas Hormuz. Tá Kharg beag ó thaobh méide de, ach tá críochfort mór ola ann, mar aon le bonneagar míleata.
Is é an limistéar iomlán atá ann ná 20 ciliméadar cearnach. Ainneoin a bheith beag, tá tábhacht straitéiseach ollmhór ag baint le Kharg, mar is ann a chuirtear ar fáil an chuid is mó d'easpórtálacha ola na hIaráine. Is ar an oileán seo a chuirtear ar fáil 90% d'ola na hIaráine.[1] Mar sin ceann de na críochfoirt ola is tábhachtaí ar domhan é Kharg.
.jpg)
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]Luadh an t-oileán sa saothar geografaíochta Hudud al-'Alam timpeall na bliana 982 AD mar fhoinse mhaith péarlaí. Thug an taiscéalaí Francach Jean de Thévenot cuairt air sa bhliain 1665, agus nótáil sé go raibh trádáil ar siúl le hIsfahan agus Basra ag an am.
Sa bhliain 1753, bhunaigh an impireacht choilíneach Ollannach post trádála agus dúnfort ar an oileán — ar a tugadh Mosselstein. Sa bhliain 1766, gabhadh dúnfort na nOllannach ag Mir Mahanna, gobharnóir Bandar Rig.
Tógadh agus d'oibrigh an chuideachta Amoco an críochfort ola sa 20ú haois. Tar éis Réabhlóid na hIaráine in 1979, gabhadh maoin na cuideachta sin.
Buamáladh críochfort Oileán Kharg go trom idir 1980 agus 1988 le linn Chogadh na hIaráice-na hIaráine, agus scriosadh formhór na saoráidí ann beagnach.
2026
[cuir in eagar | athraigh foinse]Ar an 13 Márta 2026, le linn Chogadh na hIaráine, rinneadh na Stáit Aontaithe ionsaithe ar bhunáiteanna míleata na hIaráine ar oileán Kharg, gan dochar a dhéanamh don bhonneagar ola. D'fhógair Trump go raibh an bonneagar ola fágtha slán aige — go fóill. Thug sé rabhadh, áfach, dá gcuirfeadh an Iaráin isteach ar longa taisteal thrí Chaolas Hormuz, go n-athbhreithneodh sé an cinneadh sin; bhí sé ag bagairt ionsaithe a dhéanamh ar scaglainn ola ansin mura nó greim a fháil orthu.
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Nuacht RTÉ (2026-03-14). "Oileán Kharg tagtha faoi thréanionsaí ó fhórsaí Mheiriceá" (as ga-IE).