Nursultan Nazarbaev

Nursultan Nazarbaev
	; (2025)
Ainm sa teanga dhúchais	(kk) Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев; (ru) Нурсултан Абишевич Назарбаев
Beathaisnéis
Breith	6 Iúil 1940 ; 86 bliana d'aois; Ushqonyr
Cathaoirleach Chomhairle na gCeannairí Stáit CIS
	1 Eanáir 2015 – 31 Nollaig 2015 ; ← Alexander Lukashenko – Almazbek Atambayev →
Cathaoirleach Chomhairle na gCeannairí Stáit CIS
	20 Bealtaine 2006 – 5 Deireadh Fómhair 2007 ; ← Vladimir Putin – Kurmanbek Bakiyev →
Chair of Amanat (en)
	1 Márta 1999 – 28 Eanáir 2022 – Kassym-Jomart Tokayev →
1 Uachtarán na Casacstáine
	16 Nollaig 1991 – 20 Márta 2019 ; ← luach ar iarraidh – Kassym-Jomart Tokayev →
Ball de Pholitburo Lárchoiste an PCAS
	14 Iúil 1990 – 28 Lúnasa 1991
Chairman of the Supreme Council of the Kazakh SSR (en)
	22 Feabhra 1990 – 24 Aibreán 1990 ; ← Mahtai Sagdiev, Koubilaï Medeoubekov – Yerik Assanbayev →
First Secretary of the Central Committee of the Communist Party of Kazakhstan (en)
	22 Meitheamh 1989 – 28 Lúnasa 1991 ; ← Gennady Kolbin
Chairman of the Council of Ministers of the Kazakh SSR (en)
	22 Márta 1984 – 27 Iúil 1989 ; ← Bayken Ashimov – Uzakbay Karamanov (en) →
Ionadaí Shóivéid Uachtarach Phoblacht Shóivéadach Shóisialach na Casacstáine
Ball de Chomhairle Uachtarach an Aontais Shóivéadaigh
Faisnéis phearsanta
Reiligiún	An tIoslam Sunnaíoch agus aindiachas
Céim acadúil	Doctor of Economics (en)
Airde	170 cm
Gníomhaíocht
Réimse oibre	Polaitíocht
Gairm	polaiteoir
Ball de pháirtí polaitíochta	Nur Otan ; Fatherland (en) ; People's Union of Kazakhstan Unity (en) ; Páirtí Cumannach an Aontais Shóivéidigh ; Amanat (en)
Ball de	Acadamh Eolaíochta na Casacstáine ; Politburo of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union (en)
Teangacha	An Chasaicis agus an Rúisis
Gairm mhíleata
Céim mhíleata	ardcheannasaí
I gceannas ar	Fórsaí Armtha Phoblacht na Casacstáine
Ghlac sé/sí páirt i
1 Meán Fómhair 2018	6th Summit of Cooperation Council of Turkic Speaking States in Cholpon-Ata (en) ../... 25+
Teaghlach
Céile	Sara Nazarbayeva
Páiste	Dariga Nazarbayeva, Dinara Nazarbayeva, Aliya Nazarbayeva
Siblín	Bolat Nazarbayev
Croineolaíocht
16 Nollaig 1986-19 Nollaig 1986	Jeltoqsan (en)
	Páipéir Phanama
	Gradam a fuarthas (15 Deireadh Fómhair 2019) Supreme Order of Turkic World (en) ../... 81+ ;
	Síniú
Suíomh gréasáin	akorda.kz

Státaire Casacach is ea Nursultan A'bis'uly Nazarbaev a rugadh ar 6 Iúil 1940. B'é an chéad uachtarán ar an gCasacstáin ó 1991-2019.^[1] Ceapadh é mar Chéad Rúnaí Pháirtí Cumannach na Casacstáine sa bhliain 1989 nuair a bhí an Chasacstáin fós ina poblacht de chuid an Aontais Shóivéadaigh, agus toghadh é ina uachtarán ar an tír sa bhliain 1991 i ndiaidh don Chasacstáin a neamhspleáchas ón Aontas Sóivéadach a bhaint amach. Tá an teideal 'Ceannaire an Náisiúin' bronnta air.^[2] In Aibreán na bliana 2015, atoghadh Nazarbaev mar uachtarán le beagnach 98% de na vótaí.

Cuireann roinnt eagraíochtaí cearta daonna sárú cearta daonna ina leith, agus dar leis The Guardian, tá easaontas curtha faoi chois agus rialachas forlámhach ar siúl aige. San Iarthar, ní ghlactar go raibh toghchán ar bith sa tír ón neamhspleáchas saor ná cothrom.^[3] Sa bhliain 2010, d'fhógair sé céimeanna leasaithe chun córas ilpháirtí a chur ar siúil.^[4] In Eanáir na bliana 2017, chuir an tUachtarán Nazarbaev leasuithe bunreachtúla i bhfeidhm a bhronnfadh cumhachtaí ar Pharlaimint na Casacstáine.^[5]

A luathshaol

Rugadh Nazarbaev in Chemolgan, baile beag faoin tuath gar do Almaty, nuair a bhí an Chasacstáin ina poblacht Shóivéadach. Oibrí bocht de chuid teaghlach rachmasach a athair gur coigistíodh maoin an teaghlaigh agus an comhsheilbheachas á chur i réim faoi na Sóivéadaigh sna 1930idí. Ina dhiaidh sin, thug a athair an chlann isteach sna sléibhte le saol fáin a leanúint. Ag deireadh an Dara Cogadh Domhanda, thug a athair an chlann ar ais go Chemolgan agus thosaigh Nursultan ag foghlaim na Rúisise.

Nuair a chuir Nazarbaev críoch lena chuid meánscolaíochta, chaith sé bliain faoi oiliúint i muileann cruach. Chaith sé blianta ag obair sna muilte cruach in Karaganda sa Chasacstáin agus d'fhreastail sé ar ranganna in Institiúid Pholaiteicnice Karaganda. Sa bhliain 1962 chuaigh sé i bPáirtí Cumannach an Aontais Shóivéadaigh, ar dtús mar bhall de Léig Cumannach na nÓg. Thosaigh sé ag obair go lánaimseartha don pháirtí, ag baint tairbhe as a thaithí ag réiteach fadhbanna sna muilte. Sa bhliain 1984, ceapadh é mar Phríomh-Aire na Casacstáine faoi Dinmukhamed Kunayev, Chéad Rúnaí Pháirtí na Casacstáine.

Tagairtí

↑ ferganews.com, President of Kazakhstan.
↑ "Kazakhstan election avoids question of Nazarbayev successor".
↑ "Kazakh President Re-elected; voting Flawed, Observers Say". The New York Times. “Kazakhstan has never held an election that was not rigged.”
↑ "Kazakhstan's long term president to run in show election – again". The Guardian. “Nazarbaev has clamped down on dissent in Kazakhstan, and the country has never held an election judged to be free or fair by the West.”
↑ "Kazakh Leader Ready to Devolve Some Powers to Parliament, Cabinet".

[1] rganews.com, President of Kazakhstan.

[2] "Kazakhstan election avoids question of Nazarbayev successor".

[Chivers-3] "Kazakh President Re-elected; voting Flawed, Observers Say". The New York Times. “Kazakhstan has never held an election that was not rigged.”

[dissent-4] "Kazakhstan's long term president to run in show election – again". The Guardian. “Nazarbaev has clamped down on dissent in Kazakhstan, and the country has never held an election judged to be free or fair by the West.”

[voa1-5] "Kazakh Leader Ready to Devolve Some Powers to Parliament, Cabinet".

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]