Jump to content

Nepeta cataria

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Ainmhí BheoNepeta cataria Cuir in eagar ar Wikidata

Sonraí
Is foinse é an tacsón seo decatnip (en) Aistrigh agus catnip oil (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Planda
Cineál an toraidhnucule (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Tacsanomaíocht
RíochtPlantae
OrdLamiales
FineLamiaceae
TreibhMentheae
GéineasNepeta
SpeiceasNepeta cataria Cuir in eagar ar Wikidata
L., 1753

Speiceas den ghéineas Nepeta, san fhine Lamiaceae is ea Nepeta cataria, ar a dtugtar miontas cait de ghnáth. Tá sé dúchasach do dheisceart agus oirthear na hEorpa, codanna thuaidh den mheánoirthear, agus Lár na hÁise. Tá an planda eadóirsithe go forleathan i dtuaisceart na hEorpa, sa Nua-Shéalainn, agus i Meiriceá Thuaidh. Is féidir leis an ainm coitianta miontas cait tagairt a dhéanamh don ghéineas ina iomláine freisins

Is luibh ilbhliantúil gearrshaolach é Nepeta cataria a fhásann idir 30-100cm in airde. Tá gais chearnacha air, duilleoga liathghlasa a bhfuil cruth éagsúil orthu agus imill fiaclacha orthu, bláthanna beaga cumhra déliopach socraithe i spící raicéimeacha, agus táirgeann sé cnóanna beaga tríthaobhacha ina mbíonn idir síol amháin agus ceithre shíol. Rinne Carl Linnaeus cur síos air sa bhliain 1753, gan aon fhospeiceas ach le roinnt comhchiallaigh luibheolaíocha. Díorthaítear a ainm ón Laidin mheánaoiseach agus léiríonn sé a bhaint stairiúil le cait agus le hainmneacha traidisiúnta éagsúla a théann siar go dtí Sasana mheánaoiseach .

Ainmnítear miontas cait mar gheall ar an tarraingt mhór atá ag thart ar dhá thrian de chait don phlanda mar gheall ar an teirpéin nepetalactone . Feidhmíonn an ceimiceán seo mar éarthach nádúrtha feithidí agus spreagann sé iompar súgartha, eofóiriach i gcait. Úsáidtear é i tae luibhe mar gheall ar a airíonna támhaíocha agus suaimhneacha; tá sé frithsheasmhach in aghaidh triomach agus fianna.