Jump to content

Neornithes

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Ainmhí BheoNeornithes Cuir in eagar ar Wikidata

Struthio camelus
Tréimhse ama
Tacsanomaíocht
ForaicmeTetrapoda
Fo-aicmeNeornithes Cuir in eagar ar Wikidata
Gadow, 1893

Cuimsíonn Neornithes an sinsear coiteann is déanaí ag gach éan beo agus a sliocht ar fad. Tá thart ar 9,000 go 10,000 speiceas beo ar eolas ar fud an domhain.

Tacsanomaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Roinntear éin nua-aimseartha ina dhá oll-ord; na Palaeognathae (na (Tinamiformes agus na ratites neamheitilte), agus na Neognathae, ina bhfuil gach éan eile.

Aontaítear go ginearálta gur tháinig na Neornithes chun cinn san Tréimhse Chailceach agus gur tharla an scoilt idir na Palaeognathae agus na Neognathae, agus ansin an scoilt idir dhá fhoghrúpa de Neognathae, Galloanserae agus Neoaves, roimh eachtra díothaithe K-Pg.[1] Mar sin féin, ní bhíonn iontaisí iiad a shannadh go cinnte do na Neognathae, amhail Vegavis agus Asteriornis, le feiceáil sa taifead iontaise go dtí deireadh an Chailcigh.

Mar sin féin, tá tuairimí éagsúla ann maidir le cibé ar tharla an radaíocht laistigh de na grúpaí móra seo roimh dhíothú na ndineasár nó ina dhiaidh. [2] Is iad Vegavis agus Asteriornis na hiontaisí amháin ón gCailceach ar féidir iad a shannadh go cinnte do na Neognathae, beirt bhall luatha de na Galloanserae a dhaingníonn an t-éagsúlú luath sa ghrúpa seo roimh eachtra díothaithe K-Pg. Ach tá taifead iontaise na Neoaves teoranta do thréimhsí iar-K-Pg. Tá dátú móilíneach tar éis raon leathan dátaí a tháirgeadh le haghaidh luath-éagsúlú tapa Neoaves, ón gCailceach déanach[1] go dtí an Phailéigéin luath, le roinnt staidéir a thugann le tuiscint go raibh an radaíocht mhear den chuid is mó i gcomhthráth leis an eachtra díothaithe.[3][1]

  1. 1 2 Claramunt, Santiago (2015). "A new time tree reveals Earth history’s imprint on the evolution of modern birds". Science Advances 1 (11). doi:10.1126/sciadv.1501005.
  2. ↑ Ericson P.G.P. (22 December 2006). "Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils". Biol Lett 2 (4): 543–547. doi:10.1098/rsbl.2006.0523. PMID 17148284.
  3. ↑ Jarvis, Erich D. (2014-12-12). "Whole-genome analyses resolve early branches in the tree of life of modern birds" (as en). Science 346 (6215): 1320–1331. doi:10.1126/science.1253451. ISSN 0036-8075. PMID 25504713. PMC:4405904.