Melanitta

*Melanitta*
	; Scótar báneiteach ♂
Tacsanomaíocht
Aicme	Aves
Ord	Anseriformes
Fine	Anatidae
Fofhine	Anatinae
Géineas	Melanitta ; F. Boie, 1822

Is lachain mhara théagartha iad na scótair sa ghéineas Melanitta den fhine Anatidae. Bíonn na bardail dubh go hiondúil le goba ata, tá na baineannaigh donn den chuid is mó. Póraíonn siad i gCiantuaisceart na hEorpa, an Áise agus Meiriceá Thuaidh agus caitheann siad an geimhreadh níos faide ó dheas i gcriosanna measartha na n-ilchríoch siúd. Cruinníonn siad i n-ealtaí móra ar uiscí cuí ar an chósta. Bíonn na healtaí siúd plódaithe agus tá sé de nós ag na lachain seo dul in airde le chéile. Tógtar a neadacha líneáilte ar an talamh i ngar don mhuir, do locha nó d'aibhneacha agus i gcoillte nó ar an tundra fosta. Tumann na speicis seo le haghaidh crústaigh agus moilisc.

Speiceas

Thug an zó-eolaí Gearmánach Friedrich Boie an géineas Melanitta isteach sa bhliain 1822.^[1] Ba é an sceadach eiseamláir an chineáil seo agus ba é Thomas Campbell Eyton a bhaist an t-ainm sin air.^[2] Nascann ainm an ghéinis an tSean-ghréigis melas a chiallaíonn "dubh" agus netta a chiallaíonn "lacha".^[3]

Tá sé speiceas sa ghéineas:^[4]

Géineas **Melanitta** – F. Boie, 1822 – sé speiceas
Ainm coitianta	Ainm eolaíoch agus fospeicis	Raon	Méid agus éiceolaíocht	Stádas AICD agus daonra measta
Scótar dubh^[5] Fireannach Baineannach	melanitta americana (Swainson, 1832)	Oirthear na Sibéire, Alasca, agus oirthuaisceart Cheanada ó Labrador agus Talamh an Éisc go dtí soir ó dheas ó Bhá Hudson.	Méid: Gnáthóg: Aiste bia:	NT
Scótar coiteann Fireannach Baineannach	melanitta nigra (Linnaeus, 1758)	Tuaisceart na hEorpa agus na hÁise siar go dtí Olenjok.	Méid: Gnáthóg: Aiste bia:	LC
Sceadach^[6] Fireannach Baineannach	melanitta fusca (Linnaeus, 1758)	Oirthear na Tuirce, an Eoraip ó dheas go dtí an Bhreatain Mhór, ar na Farraigí Dubha agus Caspacha freisin	Méid: Gnáthóg: Aiste bia:	VU
Scótar báneiteach^[7] Fireannach Baineannach	melanitta deglandi (Bonaparte, 1850)	Meiriceá Thuaidh	Méid: Gnáthóg: Aiste bia:	LC
Scótar Stejneger^[8] Fireannach	melanitta stejnegeri (Ridgway, 1887)	Fíor-thuaisceart na hÁise soir go dtí an t-inbhear Yenisei-Mündung	Méid: 38 go 42 cm (15 go 17 or) i bhfad Gnáthóg: coillte sabhána oscailte agus seascann Melaleuca chomh maith le talamh feirme agus plandálacha cána siúcra Aiste bia: feithidí, laghairteanna agus froganna den chuid is mó	LC
Scótar toinne^[9] Fireannach Baineannach	melanitta perspicillata (Linnaeus, 1758)	Meiriceá Thuaidh, go príomha i dtuaisceart Cheanada agus Alasca	Méid: Gnáthóg: Aiste bia:	LC

Tá aithne againn ar speiceas iontaise, Melanitta kirbori, ón Phléisticéineach Luath sa Chrimé.^[10] Cuirtear an "scótar" iontaise measta Melanitta ceruttii a raibh cónaí air i gCalifornia sa Phléicéineach Dhéanach sa ghéineas Histrionicus anois.^[11]

Tagairtí

↑ Boie, F. (1822). "Tagebuch gehalten auf einer reise durch Norwegen im jahre 1817": lgh. 308, 351. Schleswig : gedruckt und verlegt im K. Taubstummen-institut.
↑ Eyton, T. C.; Hullmandel, C. J., Lear, E., Scharf, G. (1838). "A Monograph on the Anatidae, or Duck Tribe." (as en): 52. Londain: Longman, Orme, Brown, Green, & Longman.. doi:10.5962/bhl.title.51971.
↑ Jobling, J. A. (2010). "The Helm Dictionary of Scientific Bird Names": 246. Londain: Christopher Helm. ISBN 978-1-4081-2501-4.
↑ Gill, F.; Donsker, D.; International Ornithologists' Union. Rasmussen, P.: "Screamers, ducks, geese & swans". www.worldbirdnames.org. IOC World Bird List Version 11.2. Dáta rochtana: 16ú Deireadh Fómhair 2021.
↑ ""scótar dubh"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.
↑ ""cúcabarra tarr-ruadhonn"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.
↑ ""scótar báneiteach"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.
↑ ""scótar Stejneger"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.
↑ ""Scótar toinne"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.
↑ Zelenkov, N.V. (2024). "The Oldest Finds of the Genera Melanitta, Marmaronetta, and Other Ducks (Aves: Anatidae) from the Lower Pleistocene of the Crimea". Paleontological Journal 58 (5): 593–603. doi:10.1134/S0031030124600653. ISSN 1555-6174.
↑ Chandler, R. M. (1990). "Part II: Fossil Birds of the San Diego Formation, Late Pliocene, Blancan, San Diego County, California". Ornithological Monographs 44 (44): 73, 77–161. doi:10.2307/40166674. ISSN 0078-6594.

[1] Boie, F. (1822). "Tagebuch gehalten auf einer reise durch Norwegen im jahre 1817": lgh. 308, 351. Schleswig : gedruckt und verlegt im K. Taubstummen-institut.

[2] Eyton, T. C.; Hullmandel, C. J., Lear, E., Scharf, G. (1838). "A Monograph on the Anatidae, or Duck Tribe." (as en): 52. Londain: Longman, Orme, Brown, Green, & Longman.. doi:10.5962/bhl.title.51971.

[3] Jobling, J. A. (2010). "The Helm Dictionary of Scientific Bird Names": 246. Londain: Christopher Helm. ISBN 978-1-4081-2501-4.

[4] Gill, F.; Donsker, D.; International Ornithologists' Union. Rasmussen, P.: "Screamers, ducks, geese & swans". www.worldbirdnames.org. IOC World Bird List Version 11.2. Dáta rochtana: 16ú Deireadh Fómhair 2021.

[5] ""scótar dubh"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.

[6] ""cúcabarra tarr-ruadhonn"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.

[7] ""scótar báneiteach"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.

[8] ""scótar Stejneger"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.

[9] ""Scótar toinne"". téarma.ie. Dáta rochtana: 2026-08-10.

[10] Zelenkov, N.V. (2024). "The Oldest Finds of the Genera Melanitta, Marmaronetta, and Other Ducks (Aves: Anatidae) from the Lower Pleistocene of the Crimea". Paleontological Journal 58 (5): 593–603. doi:10.1134/S0031030124600653. ISSN 1555-6174.

[11] Chandler, R. M. (1990). "Part II: Fossil Birds of the San Diego Formation, Late Pliocene, Blancan, San Diego County, California". Ornithological Monographs 44 (44): 73, 77–161. doi:10.2307/40166674. ISSN 0078-6594.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]