Meatán

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Comhdhúil CheimiceachMeatán
Substaint cheimiceach comhdhúil cheimiceach, group 14 hydride (en) Aistrigh, alcán, biogenic aliphatic hydrocarbon (en) Aistrigh agus aicme eintiteas ceimiceach
Mais mhóilíneach 16.031 Da
Fionnachtaí nó aireagóir Alessandro Volta
Dáta fionnachtana nó tionscnaimh 1777
Tacsón ina n-aimsítear é
Ról gás ceaptha teasa
Struchtúr ceimiceach
Foirmle cheimiceach CH₄
Methan Keilstrich.svg
SMILES canónta
InChI Model 3D
Airí
Dlús 0.717 kg/m³ (a 0 °C, gás)
422.36 kg/m³ (a −161.6 °C, leacht) Cuir in eagar ar Wikidata
Luas forleata fuaime 1,337 m/s (−161.5 °C, leacht)
450 m/s (27 °C, gás) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe leáite −182.49 °C Cuir in eagar ar Wikidata
Fiuchphointe 111.4 kelvins (a 1 atm) Cuir in eagar ar Wikidata
Eantrópach mólarach caighdeánach 186.3 J/(mol K)
Eantalpacht chaighdeánach an fhoirmithe −74,520 J/mol
Combustion enthalpy (en) Aistrigh −890.3 kJ/mol
Guais
Autoignition temperature (en) Aistrigh 537.8 °C
Global warming potential (en) Aistrigh 28 agus 84
NFPA 704: Standard System for the Identification of the Hazards of Materials for Emergency Response () Cuir in eagar ar Wikidata
Eile
éadathachas agus odorlessness (en) Aistrigh

CH4 is ea meatán, an t-alcán (hidreacarbón pairifín) is simplí dá bhfuil ann.[1] Cruth teitrihéidreach atá ar an móilín, agus is tábhachtach an cruth sin sa cheimic orgánach. Gás inlasta gan dath gan bholadh, príomhchuid den ghás nádúrtha.

Bunú

Éiríonn sé trí dhianscaoileadh anaeróbach, as seangáin ar thalamh dhífhoraoisithe, mianaigh guail, dumpaí, portaigh, dóiteáin foraoise, agus bealaí díleáite na mílte milliún ainmhithe ar domhan. Gás portaigh a thugtaí air leis na céadta bliain.[2]

2017
ní mór dúinn astúcháin dhíobhálacha a laghdú

Iarmhairt cheaptha teasa[cuir in eagar | athraigh foinse]

Measann na heolaithe go bhfuil breis is dúbailt ar an tiúchan meatáin san aer le 300 bliain anuas, ó 650 cuid sa bhilliún go dtí 1700 cuid sa bhilliún, agus go bhfuil sé ag méadú 1% gach bliain anois. Cuireann sé go suntasach leis an iarmhairt cheaptha teasa san atmaisféar agus le timpeall 25% den fhorthéamh domhanda atá ag tarlú de bharr sceitheadh gáis cheaptha teasa ag an gcine daonna.[2]

lúb  aischothaithe

B'fhusa iarmhairt meatáin sa phróiseas seo a laghdú ná iarrnhairt déocsaíd charbóin, de bhrí nach maireann sé ach 10 mbliain san atmaisféar (maireann déocsaíd charbóin timpeall 200 bliain) agus nach gá ach gearradh siar 20% ar a tháirgeadh chun a thiúchan san atmaisféar a laghdú. Tá an tuairim ag eolaithe ar leith go raibh tionchar tábhachtach ag meatán i dtéamh is fuarú an domhain sna hoighearaoiseanna seo caite.[2]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Bíonn foirmle den saghas CnH2n+2 ag gach ball den aicme alcánach.
  2. 2.0 2.1 2.2 Matt Hussey (2011). "Fréamn an Eolais" (Coiscéim).