Mary Elmes

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Ba bean ghnó Éireannach agus oibrí cabhrach í Marie Elisabeth Jean Elmes (5 Bealtaine 1908 – 9 Márta 2002). Leagtar uirthi gur shábháil sí saol ar a laghad 200 leanbh Giúdach le linn an Uilelosctha. Choinnigh sí i bhfolach iad i mbúit a cairr. In 2015, ba í an chéad agus an t-aon Éireannach ar bhronn Stát Iosrael 'Righteous Among the Nations' uirthi, mar aitheantas ar a cuid oibre i gCogadh Cathartha na Spáinne, agus sa Dara Cogadh Domhanda.

Beathaisnéis[cuir in eagar | athraigh foinse]

tsráid Winthorp sa gCorcaigh. Bhí an chógaslainne suite san áit atá an MacDonalds anois. (4 tsráid Winthorp)[1][2]

Rugadh Elmes ar 5 Bealtaine 1908 i gCorcaigh, Éire, a poitigéir Edward Elmes agus Elizabeth (née Waters). Edward Elmes a bhí ar dtús ó phort Láirge, agus bhog sé go dtí Corcaigh tar éis cáilithe mar chógaiseoir, a reáchtáil cógaslainne ar tsráid Winthorp. D'fhás Waters suas i gCorcaigh. Bhí dheartháir amháin aici, John, a bhí ina dhiaidh sin thar an gnó teaghlaigh.

D'fhreastail Elmes Scoil Rochelle i gCorcaigh agus ansin i 1928 chláraigh sí ag Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath agus a fuair sí céim chéadonóracha sa Nua-Litríocht (fraincis agus spáinnis). I 1931 bhí sí aitheanta le haghaidh scoláireacht le bonn óir.[3][4] Sa bhliain 1935, mar thoradh ar a cuid éachtaí acadúla, Elmes bronnadh scoláireacht i Staidéir Idirnáisiúnta chun staidéar a dhéanamh ag an London School of Economics. Fuair sí teastas i Staidéir Idirnáisiúnta chomh maith le tuilleadh scoláireacht chun leanúint ar aghaidh lena oideachas sa Ghinéiv, an Eilvéis.[5][6][7]

Spáinnis Sibhialta Cogadh[cuir in eagar | athraigh foinse]

I mí feabhra 1937, tar éis a cuid staidéir a chríochnú, chuaigh Elmes go dtí an Aonad Otharcharr Ollscoil Londain agus bhí sí sheoladh chuig ospidéal na leanaí i Almeria i ansin chuig an Spáinn.[8]

Príosúnacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

I mí Eanáir (nó Feabhra) 1943, bhí Elmes gabhadh ar amhras cabhrú leis an éalú na nGiúdach agus bhí sí sa bpríosún i Toulouse. Ina dhiaidh sin bogadh siad í a ionad Fresnes bPríosún in aice le Páras, áit ar chaith sí sé mhí.[9]

Onóracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Tar éis an chogaidh bronnadh Elmes an Léigiún Onóra (fraincis:Légion d ' honneur), an gradam sibhialta is airde sa Fhrainc ag an am, rud a dhiúltaigh sí glacadh leis ar an bhforas nach dteastaíonn uaithi aird le haghaidh cad a rinne sí.
  • Ar an 23 Eanáir 2013, 11 bliain i ndiaidh a báis, bhí sí aitheanta tar éis a bháis ag Yad Vashem mar 'Righteous Among the Nations'. Rugadh a leanaí agus a gclann leis an dámhachtain a fháil ar a son.
  • Ar 30 Meán fómhair, 2016, bhí sí bronnadh tar éis a bháis an 'Trish Murphy' Gradam ag an 'Network Ireland' Bean Gnó na Bliana dámhachtainí i gCorcaigh, a bhí glactha ag a nia, Mark Elmes, in ainm di.[10][11]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Citation is missing a title. Either specify one, or click here and a bot will try to complete the citation details for you. {{{title}}}" (Business Directory) (1907). Retrieved on 22 April 2017. 
  2. "They're lovin' it" (en-IE).
  3. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  4. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  5. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (French).
  6. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (en-IE).
  7. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  8. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (en-IE).
  9. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (en-IE).
  10. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (en-IE).
  11. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."" (en-IE).

External links[cuir in eagar | athraigh foinse]