Jump to content

Loch Ghleann Éada

WD Bosca Tíreolaíocht FhisiceachLoch Ghleann Éada
Íomhá
CineálMurlach Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Limistéar riaracháinÉire Cuir in eagar ar Wikidata
Map
 54° 22′ 02″ N, 8° 16′ 18″ O / 54.36722°N,8.27167°W / 54.36722; -8.27167

Is loch fionnuisce é Loch Ghleann Éada,[1][2] suite i dtuaisceart Chontae Liatroma.

Tíreolaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá Loch Ghleann Éada suite idir Sléibhte Dhartraí taobh thiar agus Sliabh Áradh taobh thoir. Tá an loch 9 kilometres (5.6 mi) siar ó thuaidh de Chluainín agus 12 km (7.5 mi) ó dheas de Chionn Locha. Tá sé 1.6 km (1 mi) ar fad siar ó thuaidh go dtí soir ó dheas, agus achar 0.74 square kilometres (0.3 sq mi) aige.[3][4]

Hidreolaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Soláthraítear Loch Ghleann Éada le roinnt sruthán a shreabhann isteach taobh ó thuaidh. Ritheann an loch ó dheas san Bhuannaid isteach.[5][6]

Stair an dúlra

[cuir in eagar | athraigh foinse]

I measc na n-iasc i Loch Ghleann Éada, tá Róiste, péirse, liús agus eascann atá i mbaol criticiúil. Faightear ann fosta piardóg liathbhán, spéiceas eile i mbaol criticiúil.[5] Rinneadh Limistéar faoi Chaomhnú Speisialta den loch agus desna tailte mórthimpeall air sa bhliain 1997.[5][7]

Éiceolaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tuairiscíodh go raibh i Loch Ghleann Éada cáilíocht uisce fónta c. 2001-2003, le rátáil méiseatrófach aige.[8][n 1]

I gcoitinne, tá éiceolaíocht Loch Ghleann Éada agus uiscebhealaí eile faoi bhagairt fhoirgeachta le tím chatach, diúilicín riabhach agus breallach fionnuisce.[9]: 16 

De réir na seanscéalta, tá ina chónaí ann Loch Ghleann Éada dobharchú osnádúrtha. Ar leac uaighe i reilig in aice láimhe, insítear gur maraíodh bean ag dobharchú sa bhliain 1722.[10]

Féach freisin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  1. staideanna trófacha olagatrófach agus méiseatrófach inmhianaithe, ach cuireann rátálacha eotrófach nó hipeartrófach truailliú in iúl.[8]
  1. "Loch Ghleann Éada". Bunachar Logainmneacha na hÉireann (logainm.ie). An Coimisiún Logainmneacha. Dáta rochtana: 7ú Lúnasa 2015.
  2. "Killasnet Parish". Comhairle Contae Liatroma (2008). Dáta rochtana: 10ú Aibreán 2015.
  3. Free, Gary; Little, Ruth; Tierney, Deirdre; Donnelly, Karol & Caroni, Rossana (2006). A Reference Based Typology and Ecological Assessment System for Irish Lakes (PDF) (Tuairisc). Gníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (Éire). p. 12. Aisghafa 12 October 2022.
  4. Joyce, Patrick Weston (2007). "The Geography of the Counties of Ireland". 
  5. 5.0 5.1 5.2 "Water Framework Directive Fish Stock Survey of Glenade Lough". Iascach Intíre Éireann. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2024-06-21. Dáta rochtana: 10ú Aibreán 2015.
  6. "OSI Mapviewer". Suirbhéireacht Ordanáis na hÉireann. Dáta rochtana: 10ú Aibreán 2015.
  7. "Site factsheet for Glenade Lough". Gníomhaireacht Chomhshaoil Eorpach. Dáta rochtana: 10ú Aibreán 2015.
  8. 8.0 8.1 Clenaghan, Conor; Clinton, Frank; Crowe, Matthew (2005). Phosphorus Regulations National Implementation Report (PDF) (Tuairisc). Environmental Protection Agency, Office of Environmental Enforcement.
  9. "Genetic of pike (Esox lucius) reveals a complex and previously unrecognized colonization history of Ireland" (2014). Journal of Biogeography 41 (3): 548–560. doi:10.1111/jbi.12220. PMID 25435649. 
  10. Shuker, Karl. "The Beasts That Hide from Man: Seeking the World's Last Undiscovered Animals": 11–20.