Giovanni Paparoni

Giovanni Paparoni

Beathaisnéis
Breith	11 haois an Róimh
Bás	1150í an Róimh
Cairdinéal-sagart
2 Márta 1151 – 1158 ← Nikolaus (en) – Pietro di Miso (en)  →
Cairdinéal-deagánach
17 Nollaig 1143 – 2 Márta 1151 – Pápa Gréagóir VIII →
Faisnéis phearsanta
Reiligiún	An Chríostaíocht
Gníomhaíocht
Gairm	sagart Caitliceach, easpag Caitliceach

Ba chardinal agus leagáid an Phápa é Giovanni Paparoni nó uaireanta, John Cardinal Paparo (bás 1153/1154).

Beathaisnéis

Ba bhall de na Papareschi, teaghlach uasal Rómhánach é. Liostaítear é mar fho-dheagánach i ndoiciméad pápach dar dáta 22 Aibreán 1138; ardaíodh go deagánáit é ag an bPápa Celestine II timpeall na Nollag 1143, agus ceapadh é d'eaglais Sant'Adriano al Foro. Chaith sé cuid dá ghairm bheatha go dtí 1148 ag plé le cúrsaí cúirte i Verdun agus Reims. Chuir sé cás Ralph chun cinn, cunta Vermandois (a cuireadh faoi choinnealbhá ag Innocentius II), chun cinn, agus athbhunaithe sa bhliain 1145. Dealraíonn sé go raibh tionchar nach beag aige ar Chúirt an Phápa agus go raibh baint aige le hidirbheartaíocht idir an Phápa Eugenius III agus Louis VII na Fraince ar shaincheisteanna éagsúla. Bhí páirt aige freisin i bhfógairt an dara Crosáid.

Sa bhliain 1150 ceapadh Paparoni mar chairdinéal leagáide ar mhisean pápach a eagraíodh ar mhaithe le heaglais na hÉireann a athchóiriú. B’é a dhualgas ceithre chathaoir ardeaspagóideach a chruthú: Ard Mhacha, Baile Átha Cliath, Caiseal agus Tuaim, a raibh pailliamaí le deonú orthu. Dhiúltaigh an Rí Stiofán cead don leagáideacht dul trí Shasana, an cead leagáide dul trí Shasana, agus mar sin d'fhill Paparoni ar an Róimh chun gearán a dhéanamh leis an bPápa Eugenius. Chinn an Pápa ar Phaparoni a ardú go dtí stádas cairdinéil-sagairt ionas go mbeadh céim níos oiriúnaí aige chun na leagáideachta go hÉirinn a leanúint. De réir cuntais i ‘Historia pontificalis’ le Johannes Parvus , dhiúltaigh Paparoni go láidir an t-ardú céime – seasamh a bhí beagnach uathúil i stair an phápachta. Ansin, chuir Eugenius stop a chur lena chaidreamh leis, ag ordú dó an diacónáit a fhágáil. Bhí Paparoni chomh feargach sin gur bhagair sé a chuid naisc pholaitiúla a úsáid chun an pápa a chur de dhroim seoil. Chuir na cairdinéil, áfach, ina luí air maithiúnas a iarraidh, oirniú mar shagart a fhiafraí, agus gach umhlaíocht a mhaíomh, ag cur in iúl nach raibh sé cuí do do dheagánach beannacht a thabhairt d’ardeaspaig, agus nach dtabharfadh an Tiarna Pápa leagáideacht na hÉireann d’aon duine nach sagart é.

Faoi dheireadh, ghéill Paparoni d’oirniú an 31 Márta 1151. Thug sé faoin leagáideacht go hÉireann arís, ag seoladh díreach ón bhFrainc go Tynemouth. Tháinig Daibhidh, rí na nAlbanach, anuas chun bualadh leis i gCathair Luail (en;Carlisle), agus a sheansailéir á chur roimhe chun casadh leis an leagáideacht ag Hexham, áit ar cuireadh fáilte mhór roimh Phaparoni. B’fhéidir gurbh ag an gcruinniú seo a gheall Paparoni an pailliam d'Ardeaglais Chill Rìmhinn. Bhí an t-easpag Cistéireach, Gilla-Críst Ua Conairche, in éineacht leis; ba é an Pápa Eugenius a cheap é, a iar-chomhleacaithe (confrère) i gClairvaux, chun leanúint mar leagáid buan tar éis imeacht Phaparoni; níos déanaí, shínigh Gilla-Críst a ainm ar théacs an tsinid mar ‘easpag Leasa Mhóir agus leagáid an phápa in Éirinn’.

Tháinig an siniod ag a raibh na ceithre phailiúm le bronnadh le chéile i gCeanannas i dtús mhí an Mhárta 1152. De réir na n-annála, ba shiniod iomlán a bhí ann, ar fhreastail ‘dhá easpag agus fiche, cúig easpag tofa, agus go leor ab agus prióir’ uirthi (Céitinn, ‘Foras Feasa ar Éirinn’). Dhiúltaigh canóin an tsinid simnéireacht agus ús, reachtaigh sí ar cheist bhuansheasmhach na bpósadh neamhrialta, agus d’ordaigh sí íocaíocht an deachúid. Reáchtáladh an seisiún deiridh sollúnta, mar ba chuí i mainistir na gCistéirseach i Mhainistir na Búille, ar Domhnach na Pailme (23 Márta). An lá dar gcionn, d’fhill na leagáidí pápacha abhaile trí Albain, áit ar chaith siad an Cháisc; thug an Rí Stiofán cuireadh dóibh tamall a chaitheamh leis i Sasana mar theastaigh uaithi cúiteamh a dhéanamh as éaruithe roimhe sin. Ba é príomhthoradh shiniod Cheanannais agus na Búille ná go raibh Eaglais na hÉireann neamhspleách ar Canterbury go praiticiúil agus díreach faoi smacht na Róimhe.

Tháinig an siniod ag a raibh na ceithre phailliamaí le bronnadh le chéile i gCeanannas i dtús mhí an Mhárta 1152. De réir na n-annála, ba shiniod iomlánach a bhí ann, ar fhreastail ‘beirt easpag agus fiche, cúig easpag tofa, agus go leor abaí agus prióirí’ uirthi (Céitinn, ‘Foras Feasa ar Éirinn’). Dhiúltaigh canónaigh an tsinid síomóntacht agus úsaireacht, reachtaigh sé ar cheist bhuansheasmhach na bpósadh neamhrialta, agus d’ordaigh sé go n-íocfaí deachúna.Tionóladh an suí deiridh sollúnta, mar ba chuí ag an Mhainistir Mhór de chuid na Cistéirseach, ar Dhomhnach na Pailme (23 Márta). An lá dar gcionn, d’fhill na leagáidí pápacha abhaile trí Albain, áit ar chaith siad an Cháisc; thug an Rí Stiofán cuireadh dóibh tamall a chaitheamh leis i Sasana mar theastaigh uaidh cúiteamh a dhéanamh as a ghortuithe roimhe sin. Ba é príomhthoradh shiniod Cheanannais agus na Mainistreach Móire ná go raibh Eaglais na hÉireann neamhspleách ar Canterbury go praiticiúil agus díreach faoi smacht na Róimhe.

Féach freisin

• Councils and Synods of the Gaelic Early and Central Middle Ages

Naisc sheachtracha

• Paparo, Iohannes