Ieuan Deulwyn
| Beathaisnéis | |
|---|---|
| Floruit | 1460 (Féilire Ghréagóra) |
| Gníomhaíocht | |
| Gairm | file  |
File nó bard Breatnaise ab ea Ieuan Deulwyn (fl. c. 1460).
Filíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Foilsíodh cnuasach ina raibh caoga dán de chuid Ieuan Deulwy sa bhliain 1909, faoi choimirce an Welsh Manuscripts Society, a bhuí le Ifor Williams.[1]
Bhain Ieuan Deulwyn le scoil Dafydd ap Gwilym, mar a bhain Bedo Brwynllys, Dafydd ab Edmwnd agus daoine eile freisin. Toisc stíleanna den chineál céanna a bheith acu, is minic a chuirtear a saothar i leith a chéile, rud a fhágann gur deacair filíocht Ieuan a aithint go cinnte. D'úsáid Williams fianaise ó lámhscríbhinní éagsúla chun na dánta a áireofaí ina bhailiúchán a chinneadh, rud a d'fhéadfadh a bheith ina chúis le roinnt dánta de chuid Deulwyn a bheith ar iarraidh, ach is mór an t-ádh atá orainn go bhfuil an t-eagrán a foilsíodh againn, lena bhfuil fonótaí míniúcháin, nótaí faoi go leor de na hábhair, agus innéacsanna daoine agus áiteanna araon.
Cloíonn Ieuan leis an gcywydd, foirm fhilíochta aon-mhéadair. Tá roinnt cineálacha cywydd ann, agus rialacha docht sainithe ag gach ceann acu, a bhí bunaithe go maith le linn na tréimhse seo. Sna foirmeacha filíochta nach bhfuil chomh docht céanna a bhfuil taithí againn orthu sa Bhéarla, d’fhéadfadh go mbeadh an chuma ar na rialacha dochta go mbeadh filíocht sheasta nó thirim mar thoradh orthu. Mar sin féin, mar a luann Glanmor Williams, “Far from being fetters which intolerably shackle the poet’s ability to express himself freely, [the rules of cynghanedd and cywydd] become adornments which add to the power as well as the elegance of the verse”[2] Ní nach ionadh gur thóg sé ar a laghad naoi mbliana chun file máistriúil a bheith ionat! Go nádúrtha, d’fhorbair na rialacha seo timpeall ar theanga na Breatnaise, rud a fhágann go bhfuil aistriúchán na filíochta seo go Béarla thar a bheith deacair. Dán amháin a aistríodh go Béarla is ea marbhrán do Dafydd Fychan ap Dafydd ó Llyn-went, Llanbister, Sir Faesyfed, agus dá chara Ieuan ap Gruffudd ap Hywel Llwyd ó Chlochfaen, Llangurig, Maldwyn.[3] Maraíodh an bheirt chairde i luíochán le linn réimeas Anraí VI.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Ifor Williams, Casgliad o Waith Ieuan Deulwyn, Bangor Welsh MSS Society, 1909
- ↑ Glanmor Williams, Recovery, Reorientation and Reformation, Wales, c.1415-1642, University of Wales Press, 1987, p151
- ↑ Jacob Youde William Lloyd, The History of the Princes, the Lords Marcher and the Ancient Nobility of Powys Fadog, vol. 2, London, 1882, pp 274-6
 | Is síol a bhaineann leis an mBreatain Bheag é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |