Hugo Chávez

Hugo Chávez
	; (2010)
Beathaisnéis
Breith	(es) Hugo Rafael Chávez Frías ; 28 Iúil 1954; Sabaneta (Veiniséala)
Bás	5 Márta 2013 ; 58 bliana d'aois; Ospidéal Míleata Caracas, Veiniséala
Siocair bháis	Bás nádúrtha (Ailse cholaireictach)
Áit adhlactha	Historical museum in Caracas (en)
Ceannaire páirtí Páirtí Aontaithe Sóisialach Veiniséala
	9 Márta 2007 – 5 Márta 2013 ; ← luach ar iarraidh – Nicolás Maduro →
Uachtarán Veiniséala
	2 Feabhra 1999 – 5 Márta 2013 ; ← Rafael Caldera – Nicolás Maduro →
Faisnéis phearsanta
Idé-eolaíocht pholaitíochta	Chavism (en)
Reiligiún	Caitliceachas
Scoil a d'fhreastail sé/sí	Military Academy of the Bolivarian Army (en)
Áit chónaithe	La Casona
Teanga dhúchais	an Spáinnis
Airde	173 cm
Lámhcheannas	Ciotógacht
Gníomhaíocht
Gairm	polaiteoir, oifigeach míleata
Tréimhse oibre	1971 – 5 Márta 2013
Ball de pháirtí polaitíochta	Páirtí Aontaithe Sóisialach Veiniséala (2007–2013); Fifth Republic Movement (en) (1997–2007); Revolutionary Bolivarian Movement-200 (en) (1982–1997)
Mac/iníon léinn de chuid	Hugo José García Hernández
Teangacha	An Spáinnis
Gairm mhíleata
Brainse míleata	Bolivarian Army (en)
Céim mhíleata	leifteanantchoirnéal ; ardcheannasaí
Coinbhleacht	First Venezuelan coup d'etat attempt of 1992 (en)
Ionad ar an bhfoireann / speisialtacht	Caiteoir
Eile
Céile	Nancy Colmenares (1977–1995), colscaradh; Marisabel Rodríguez de Chávez (1997–2004), colscaradh
Páiste	María Gabriela Chávez; ( Nancy Colmenares); Rosinés Chávez; ( Marisabel Rodríguez de Chávez)
Athair	Hugo de los Reyes Chávez agus Elena Frías de Chávez
Siblín	Adán Chávez, Argenis Chávez Frías agus Aníbal José Chávez Frías
Duine muinteartha	Asdrúbal Chávez (male cousin (en) )
Ciontaíodh i	éirí amach (1992)
Croineolaíocht
1999	Réabhlóid Bholavarach
	Gradam a fuarthas (27 Eanáir 2014) Order of Francisco Morazán (en) ; (6 Márta 2013) Ribbon of the Order of the Republic of Serbia (en) ; (23 Iúil 2008) Order of the Friendship of Peoples (en) ; (2008) Blue Planet Award (en) ; (11 Eanáir 2007) Ord Augusto César Sandino; (15 Márta 2006) Medal of the Oriental Republic of Uruguay (en) ; (2004) National Order of Merit Carlos Manuel de Céspedes (en) ; (8 Samhain 2001) Grand Collar of the Order of Prince Henry (en) ; (2001) honorary doctor of the University of International Business and Economics (en) ; (17 Samhain 1999) Ord José Martí; Ord an Fhuascailteora, an Ginearál San Martín; Ord Chros an Deiscirt; Ord Phoblacht na Seirbia; Al-Gaddafi International Prize for Human Rights (en) ; Uatsamonga Order (en) ; Ord Umayyad; Ord an Fhuascailteora; Order of Honour and Glory (en) ; Ord Francisco de Miranda; Order of the Star of Carabobo (en) ; Ord Réalta na Palaistíne ;
	Síniú
Suíomh gréasáin	chavez.org.ve

Bhí Hugo Rafael Chávez Frias (28 Iúil 1954 – 5 Márta 2013) ina Uachtarán ar Veiniséala, oifigeach airm, pobalóir agus i bhfad amach ar an eite chlé.

Tús a shaoil

An dara mac ag beirt mhúinteoir, agus bhí sé ina oifigeach airm óna óige.

Nuair a tharla éiri amach "Caracazo" sa bhliain 1989, bhí roinnt den MBR-200,^[1] de chuid Chavez, páirteach in aghaidh na n-agóidí, cé go raibh Chávez é féin tinn leis an bhfiabhras dearg ag an am sin.

Príomhalt: Caracazo

Bhí Chavez i mbun dhá coup d'état in 2002, mí Feabhra^[2] agus mí na Samhna.^[3] Nuair a theip ar éirí amach míleata in aghaidh rialtas na tíre, ina ndearna Chávez agus oifigigh eile iarracht an phríomhchathair a ghabháil, cuireadh chun príosúin é ar feadh dhá bhliain.

Bhunaigh sé "Gluaiseacht na Cúigiú Poblachta"^[4] (MVR—Movimiento Quinta República), i 1997.

Uachtaránacht

Toghadh Chávez ina Uachtarán i 1998 mar gheall ar na geallúintí a thug sé go dtroidfeadh sé in aghaidh an bhochtanais agus na caimiléireachta. Ghnóthaigh sé 56% den vóta sa toghchán.

A éachtaí:

Bhí feachtais oideachais agus sláinte ar bun aige chun 'Réabhlóid Bolivarach' a chur ar bun.
Bhí iarrachtaí á ndéanamh aige chun comhghuallaíocht a bhunú idir tíortha Mheiriceá Laidineach agus neamhspleáchas a bhaint amach dóibh ó Stáit Aontaithe Mheiriceá. Rinne sé socrú le Cúba chun dochtúirí a fháil le dul i mbun seirbhísí leighis sna bruachbhailte bochta nuair a dhiúltaigh dochtúirí meánaicmeacha a thíre féin tacú lena scéimeanna, agus chuir sé ola saor ar fáil do réimeas Fidel Castro mar íocaíocht. Bhí Veiniséala i mbun cainteanna le tíortha eile sa chomharsanacht chun píblínte gáis a thógáil a chuirfeadh gás nádúrtha ar fáil ar fud Mheiriceá Theas.

Físeán: Hugo Chávez, as a mheabhair, 2010 agus oifigigh airm i láthair

Freasúra

Bhí meánaicmí agus uasaicmí Veiniséala i gcoinne Chávez, agus chuir siad caimiléireacht toghcháin, sárú cearta daonna agus cos ar bolg ina leith.

Físeán: Hugo Chávez, 2012

Rinneadh iarracht Chavez a chur as oifig in éirí amach airm ar 11 Aibreán 2002. Ach tháinig slua ollmhór amach ar na sráideanna ag tacú leis agus cuireadh ar ais in oifig é.^[5]

Príomhalt: Coup d'État 2002 i Veiniséala

Cháin na Stáit Aontaithe ag an am an iarracht ar coup d'état.^[6]

Bhuaigh Chávez reifreann i 2004 a d'fhág i gceannas na tíre é. I bhfad ró-ramhar, bhuail ailse é agus d'éag sé ar 5 Márta 2013, in aois 58 bliain dó.

Tháinig Nicolás Maduro, pobalóir agus deachtóir, i gcomharbacht ar Hugo Chávez in 2013.

Féach freisin

Tagairtí

↑ "Revolutionary Bolivarian Movement-200" (as en) (2026-01-16). Wikipedia.
↑ "February 1992 Venezuelan coup attempt" (as en) (2026-01-06). Wikipedia.
↑ "November 1992 Venezuelan coup attempt" (as en) (2026-01-08). Wikipedia.
↑ "Fifth Republic Movement" (as en) (2026-01-05). Wikipedia.
↑ Kerron Ó Luain (2026-01-09). "Coup 2002 i Veiniséala: an chéad mhóriarracht an Réabhlóid Bholavarach a threascairt" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2026-01-10.
↑ Kerron Ó Luain (2026-01-09). "Coup 2002 i Veiniséala: an chéad mhóriarracht an Réabhlóid Bholavarach a threascairt" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2026-01-10.

[1] "Revolutionary Bolivarian Movement-200" (as en) (2026-01-16). Wikipedia.

[2] "February 1992 Venezuelan coup attempt" (as en) (2026-01-06). Wikipedia.

[3] "November 1992 Venezuelan coup attempt" (as en) (2026-01-08). Wikipedia.

[4] "Fifth Republic Movement" (as en) (2026-01-05). Wikipedia.

[5] Kerron Ó Luain (2026-01-09). "Coup 2002 i Veiniséala: an chéad mhóriarracht an Réabhlóid Bholavarach a threascairt" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2026-01-10.

[6] Kerron Ó Luain (2026-01-09). "Coup 2002 i Veiniséala: an chéad mhóriarracht an Réabhlóid Bholavarach a threascairt" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2026-01-10.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]