Gormlaith ingen Flainn Sinna
| Beathaisnéis | |
|---|---|
| Breith | 870 |
| Bás | 948 (Féilire Ghréagóra) 77/78 bliana d'aois |
| Gníomhaíocht | |
| Gairm | file, scríbhneoir |
| Eile | |
| Teideal uasal | Banríon |
| Céile | Cearbhall mac Muireacáin Niall Glúndubh mac Aodha Cormac mac Cuileannáin |
| Páiste | Muircheartach mac Néill ( Conaing ( Maelciarain ( |
| Athair | Fland mac Máel Sechnaill agus Gormlaith ingen Conaing meic Flainn |
| Siblín | Donnchad Donn |
Bean chéile ríthe na Teamhrach, na Mumhain agus na Laighean ba ea Gormfhlaith ní Fhlann Sionna (MeánGhaeilge: Gormlaith ingen Flainn Sinna[n 1]) (c. 870–948).[1]
Flann Sionna, ardrí na hÉireann ó 879 go 916, ba ea a hathair, agus Gormlaith ingen Conaing meic Flainn as Breá a máthair. Bhí Donnchad Donn ina dheartháir léi.
Póstaí
[cuir in eagar | athraigh foinse]Bhí Gormfhlaith pósta le:
- Cormac mac Cuilennáin na Mumhan[2]
- Cerball mac Muirecáin na Laigean[3][4]
- Niall Glúndub a leasdeartháir.[5] Ina chlann leis, bhí Muircheartach mac Néill, sinsear Uí Néill.
Deireadh a saoil
[cuir in eagar | athraigh foinse]Deirtear i nAnnála Chluain Mhic Nóis gur éirigh sí beo bocht tar éis bás Néill, fágadh ar seachrán ina file. Is amhlaidh gur thosaigh an traidisiún liteartha seo de bharr míthuisceana dá tuairisc bháis sna hAnnála Uladh[6][n 2] agus i nAnnála na gCeithre Máistrí.[7][n 3] a deir ina ionad sin gur eag sí i nhaithrí.
Dánta
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tá dánta ann a scríobhadh níos deireanaí as Meán-Ghaeilge a luaitear le Gormfhlaith, lena n-áirítear caointe ar Chearbhall agus Niall, ach ní ar Chormac.
Foinsí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- Seanchas: Studies in Early and Medieval Irish Archaeology, History and Literature in Honour of Francis J. Byrne, Baile Átha Cliath: Four Courts, 1999. ISBN 978-1-85182-489-2.
- Three weddings and a funeral: rewriting Irish political history in the tenth century, Dáibhí Ó Cróinín, ll. 212–224
- Gormfhlaith, daughter of Flann Sinna and the lure of the sovereignty goddess, Máirín Ní Dhonnchadha, ll. 225–237
- Gormlaith (d. 948), lch. 203, Ailbhe MacShamrain, in Medieval Ireland: An Encyclopedia, 2005.
Nótaí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Gormlaidh/adha, Gormflaith, Gormfhlaith
- ↑ AU 948.5: Gormlaidh ingin Fhlainn m. Mael Sechlainn in penitentia mortua est.
- ↑ ACM 946.9: Gormfhlaith, inghen Flaind, mic Maoilechlainn, rioghan Néill Glunduibh, d'écc iar n-aithricche díochra ina tairmtechtaibh & doáilcibh ... tar éis aithrí díograisí dá tairmtheachtaí/peacaí agus duáilce.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "Gormlaith". dib.ie. Díolaim Beathaisnéisí na hÉireann. Dáta rochtana: 16-05-2026.
- ↑ Mhaonaigh, Máire Ní (2002). "Tales of Three Gormlaiths in Medieval Irish Literature". Ériu 52: 1–24. ISSN 0332-0758.
- ↑ Stafford, Pauline (2013-03-26). "A Companion to the Early Middle Ages: Britain and Ireland c.500 – c.1100" (as en). John Wiley & Sons.
- ↑ Kennedy, Patrick (1871). "The Bardic Stories of Ireland" (as en). M'Glashan and Gill.
- ↑ Gollancz, Israel (1898). "Hamlet in Iceland: Being the Icelandic Romantic Ambales Saga" (as en). Nutt.
- ↑ "Annála Uladh 948". celt.ucc.ie. Dáta rochtana: 15-05-2026.
- ↑ "Annála na Ceithre Máistrí 943-952". celt.ucc.ie. Dáta rochtana: 16-05-2026.
| Is síol faoi dhuine Éireannach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |