George Johnstone Stoney

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Fisiceoir Éireannach ba ea George Johnstone Stoney (15 Feabhra 18265 Iúil 1911), a bhaist an t-ainm ar an leictreon sa naoú haois déag, mar an "bunaonad chainníocht leictreachais"[1].

Bhí sé ag obair mar Ollamh i gColáiste na Ríona, Gaillimh ó 1852 go 1857. Faoi 1874 d'áirigh sé méid an bhunaonad leictreachais ó thomhais i leictriliú uisce is teoiric chinéiteach na ngás[2]. Thug sé leictreon ar an lucht seo. Bhí an coincheap, ach ní an focal féin, cumtha aige chomh luath le 1874 agus 1881, tháinig an focal isteach sa bhliain 1891.[3][4][5] Rinne sé meastachán ar líon na móilíní i milliméadar ciúbach gáis a bhí coibhéiseach le huimhir Avogadro, rud a d'áirigh Loschmidt is Thompson freisin.

D'fhoilsigh sé timpeall seachtó cúig páipéir eolaíochta le linn a shaol.


Litríocht[athraigh | edit source]

  • Alex Keller: The Infancy of Atomic Physics. Hercules in His Cradle, Oxford University 1983. ISBN 0-19-853904-5

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]

Tagairtí[athraigh | edit source]

  1. "George Johnstone Stoney 1826-1911".
  2. “Fréamh An Eolais”, le Matt Hussey (Coiscéim)
  3. Stoney Uses the Term Electron
  4. Jammer, Max (1956). "Concepts of Force - A Study of the Foundations of Dynamics". New York: Dover Publications, Inc.. 
  5. Stoney, G.J. (1881). "On the Physical Units of Nature." Phil. Mag. [5] 11, 384.