Frontex
| Sonraí | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Cineál | gníomhaireacht dhíláraithe an Aontais Eorpaigh | ||||
| Stair | |||||
| Téann in áit | Ghníomhaireacht Eorpach chun Comhar Oibríochtúil a Bhainistiú ag Teorainneacha Seachtracha | ||||
| Dáta a bunaíodh | 7 Deireadh Fómhair 2016 | ||||
| Rialachas corparáideach | |||||
| Ceanncheathrú | |||||
| Uachtaránacht | Ilkka Laitinen (2005–2014) Fabrice Leggeri (2015–2022) | ||||
| Líon fostaithe | 700 (2019) | ||||
| Táscaire eacnamaíoch | |||||
| Buiséad | 254 M€ (2016) | ||||
| Eile | |||||
| Uimhir teileafón | +48-22-205-95-00 | ||||
| Suíomh gréasáin | frontex.europa.eu | ||||
Is gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh (AE) laistigh den limistéar saoirse, slándála agus ceartais í an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta[1] (Béarla: European Border and Coast Guard Agency), aitheanta de ghnáth mar Frontex (ón bhFraincis frontières extérieures).[2][3] Tá ceanncheathrú aici i Vársá, an Pholainn.
Cuireann Frontex rialú teorann i bhfeidhm i Limistéar Schengeni dteannta le gardaí teorann agus cósta na mballstát.[2]: 1 Is é sainchúram na gníomhaireachta go hoifigiúil ná "tacú go héifeachtach leis na Ballstáit ar an láthair ina gcuid iarrachtaí chun na teorainneacha seachtracha a chosaint".[2]: (5) Tá cead aici idirghabháil a dhéanamh ach amháin sa chas "ina bhfágtar go bhfuil rialú ag teorainneacha seachtracha chomh neamhéifeachtach sin go bhféadfaí feidhmiú limistéar Schengen a chur i mbaol".[2]: 57
Bunaíodh Frontex ar dtús sa bhliain 2004 faoin ainm an Ghníomhaireacht Eorpach chun Comhar Oibríochtúil a Bhainistiú ag Teorainneacha Seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh.[4][2] Mar fhreagairt ar an ngéarchéim imirce san Eoraip of 2015–2016, mhol an Coimisiún Eorpach ar an 15ú Nollaig 2015 sainchúram Frontex a leathnú agus í a athrú ó bhonn faoin ainm a Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta.[5] Thug an Chomhairle Eorpach tacú leis an moladh,[6] agus i ndiaidh vóta i bParlaimint na hEorpa, seoladh í ar an 6ú Deireadh Fómhair 2016 ag an teorainn idir an Bhulgáir agus an Tuirc.[7] I mí na Samhna 2019, leathnaíodh sainchúram agus acmhainní na gníomhaireachta arís.[2]
Mhéadaigh buiséad Frontex ó €143 milliún don bhliain 2015[8] go dtí €1.12 billiún don bhliain 2025.[9] Bhí 2523 duine ar fhoireann na gníomhaireachta sa bhliain 2024[10] ach tá plean ann chun an mhéid sin a mhéadú go 10,000 duine faoin mbliain 2027.[11][12][13]
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "Téarma: Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta". IATE. Dáta rochtana: 29-01-2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Rialachán (AE) 2019/1896 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2019 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 1052/2013 agus (AE) 2016/1624". EUR-Lex. Dáta rochtana: 29-01-2026.
- ↑ "Frontex - International cooperation". english.defensie.nl (2014-02-13). Dáta rochtana: 2025-03-08.
- ↑ "Téarma: an Ghníomhaireacht Eorpach chun Comhar Oibríochtúil a Bhainistiú ag Teorainneacha Seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh". IATE. Dáta rochtana: 30-01-2926.
- ↑ "European Agenda on Migration: Securing Europe's External Borders". europa.eu. Coimisiún Eorpach. Dáta rochtana: 15ú Nollaig 2015.
- ↑ Robinson, Duncan (18ú Nollaig 2015). "EU border guard proposal wins wide support". Financial Times.
- ↑ "News". European Commission (5ú Iúil 2023).
- ↑ "Budget 2015". Frontex.
- ↑ "Ráiteas ioncaim agus caiteachais don bhliain airgeadais 2025 — an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex)". EUR-Lex. Dáta rochtana: 29-01-2026.
- ↑ "Frontex Careers". Frontex.
- ↑ "European Border and Coast Guard: Stronger EU borders with a new standing corps of 10,000 border guards". European Commission (17ú Aibreán 2019). Dáta rochtana: 25ú Iúil 2021.
- ↑ "EU budget 2020". European Commission. Dáta rochtana: 18ú Lúnasa 2019.
- ↑ "Opening Statement in the European Parliament Plenary Session by Ursula von der Leyen, Candidate for President of the European Commission". European Commission. Dáta rochtana: 19ú Lúnasa 2019.
| Is síol faoin Aontas Eorpach é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |