Francisco X. Alarcón

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

B'fhile Meiriceánach agus múinteoir é Francisco Xavier Alarcón (21 Feabhra 195415 Eanáir 2016). Bhí sé ar cheann den líon beag filí Chicano a bhain aitheantas amach as ucht a gcuid filíochta agus scríbhneoireachta, den chuid is mó i Spáinnis, laistigh de na Stáit Aontaithe. Aistríodh a chuid dánta chomh maith go Béarla, Gaeilge agus Sualainnis. Rinne sé go leor cur i láthair ag scoileanna poiblí ionas go bhféadfadh sé tionchar a imirt ar dhaoine óga agus iad a spreagadh chun a gcuid filíochta féin a scríobh, ach go háirithe mar gur bhraith sé gur "filí nadúrtha" iad na leanaí. [1]

rancisco X. Alarcón
Francisco-X-Alarcon.jpg
Dáta breithe 21 Feabhra 1954
  Wilmington, California, SAM
Dáta báis 15 Eanáir, 2016
  Davis, California
Náisiúntacht Meiriceánach
Gairm Léachtóir Spáinnise
Seánra File
Duaiseanna 1993 American Book Award, PEN Oakland/Josephine Miles Literary Award

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh Francisco Xavier Alarcón i Wilmington, California[2], agus bhí ceathrar deartháireacha agus beirt dheirfiúracha aige. Bhog sé go Guadalajara, Meicsiceo lena theaghlach, nuair a bhí sé a sé, agus ansin d'fhill sé ar ais go California nuair a bhí sé ocht mbliana déag d'aois. Bhraith Alarcón go raibh sé ina scríbhneoir nuair a bhí sé cúig bliana déag agus chabhraigh sé le hamhráin bhailéadacha a seanmháthair a thras-scríobh. Ba chainteoir dúchais na Nachuáitlise a sheanmháthair. Chruth an taithí a bhain sé amach as a bheith ag teacht i méadaíocht sna Stáit Aontaithe agus Meicsiceo araon, agus an dá chultúr a bhlais sé iontu, leis an chineál scríbhneoireachta a chum sé.[3]

Mar dhuine fásta óg, d'fhill sé ar limistéar Los Angeles. Bhain sé ard-dioplóma scoile amach ó 'Cambria Adult School'. D'oibrigh sé i mbialanna agus mar oibrí imirceach feirme.[4] Le linn an ama seo, chuaigh sé go dtí East Los Angeles College.

Bhain Alarcón céim amach ó California State University, Long Beach, agus Ollscoil Stanford.[5] Le linn dó bheith sa choláiste, thosaigh sé ag scríobh filíochta, agus bhain sé le go leor ciorcail liteartha sa cheantar agus léigh sé a chuid filíochta amach os ard chomh maith ag ionaid éagsúla. Ag Stanford, idir na blianta 1978 agus 1980, rinne sé eagarthóireacht ar an iris Vortice.[6] Sa bhliain 1982, agus é ar Fulbright Fellowship go Cathair Mheicsiceo, d'aimsigh sé orthaí Astacacha a bhí aistrithe ag sagart Meicsiceach. Ina dhiaidh sin, spreag iad siúd a scríbhneoireachta sna 'Snake Poems: An Aztec Invocation'. Chomh maith leis sin bhuail sé leis a "anamchara", an file de chuid Mheicsiceo, Elías Nandino, ar a thuras go Cathair Mheicsiceo.[6] Alarcón was very impressed with how Nandino refused to hide his homosexuality from the world.[3] Chuaigh an gcaoi ar dhiúltaigh Nandino a chuid homaighnéasachta a cheilt ón domhan i bhfeidhm air. Le linn a chuid ama i Meicsiceo, bhí Alarcón páirteach sa amharclann i gCathair Mheicsiceo agus rinne sé go leor taighde in El Colegio de Méxicog. Thug an deontas Fulbright deis dó taisteal go Cúba freisin.[4]


Duaiseanna[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • 1981 Ruben Dario Prize for poetry.[4]
  • 1984 Chicano Literary Prize for poetry.[7]
  • 1993 American Book Award[8]
  • 1993 PEN Oakland Josephine Miles Award
  • 1997 Pura Belpré Honor Award by the American Library Association
  • 1998 Carlos Pellicer-Robert Frost Poetry Honor Award by the Third Binational Border Poetry Contest, Ciudad Juárez, Chihuahua.
  • 2002 Pura Belpré Honor Award, Danforth and Fulbright fellowships
  • 2002 Fred Cody Lifetime Achievement Award from the Bay Area Book Reviewers Association (BABRA)

Oibreacha[cuir in eagar | athraigh foinse]


Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Speaking with Francisco X. Alarcon".
  2. "A Binational, Bicultural, Bilingual Poet".
  3. 3.0 3.1 Wood, Jamie Martinez (2007). "{{{title}}}": 5–6. New York: Facts On File, Inc.. 
  4. 4.0 4.1 4.2 Meier, Matt S. (2003). "The Mexican American Experience: An Encyclopedia": 6–7. Westport, Connecticut: Greenwood Press. 
  5. "A poet who writes tattoos". Dateline UC Davis.
  6. 6.0 6.1 de Jesus Hernadez-G, Manuel (2002). "{{{title}}}": 197–204. Tucson, Arizona: The University of Arizona Press. 
  7. "Chicano/Latino Literary Prize - History". hnet.uci.edu (2006). Archived from the original on 2 Lúnasa 2012.
  8. "Francisco X. Alarcón".