Fragaria vesca
  | |
| Sonraí | |
|---|---|
| Is foinse é an tacsón seo de | Fragariae folium (en)  , alpine strawberry (en) agus wild strawberry seed (en) |
| Tacsanomaíocht | |
| Ríocht | Plantae |
| Ord | Rosales |
| Fine | Rosaceae |
| Géineas | Fragaria |
| Speiceas | Fragaria vesca L. |
.svg){kind=icon}
Is planda luibheach ilbhliantúil den fhine Rosaceae é Fragaria vesca, a dtugtar lus sútha talún fiáine, sú talún fiáin, sú talún coille, sú talún Alpach, sú talún Cairpéiseach nó sú talún Eorpach air go coitianta.[1] Fásann sé go nádúrtha ar fud cuid mhór den Leathsféar Thuaidh, agus táirgeann sé torthaí inite.[2][3]
Cur síos
[cuir in eagar | athraigh foinse]Bíonn cúig go haon déag de bhláthanna beaga, clúmhacha bána ar ghas glas, úr-chlúmhach bog 3–15 ceintiméadar a ardaíonn na bláthanna os cionn na nduilleog de ghnáth. Tá na duilleoga fionnghlasa trídhuilleach (i dtríonna) le himill fhiaclacha. Scaipeann an planda den chuid is mó trí reathairí (stólain,), ach bíonn na síolta inmharthana agus bunaíonn siad pobal nua.[4][5][6]
Maireann a thorthaí ar feadh 1.2 lá ar an meán, agus is dócha gurb é sin an tréimhse is giorra dá bhfuil ag aon toradh méith san Eoraip. d'aon toradh bog san Eoraip. Bíonn 46.8 síol ar an meán i ngach toradh, agus is dócha gurb é sin an líon is airde in aghaidh an toraidh san Eoraip. Bíonn 84.0% d'uisce sna torthaí ar an meán, agus cuimsíonn a meáchan tirim 21.0% carbaihiodráití agus 5.5% lipidí, ceann de na luachanna lipidí is airde na dtorthaí boga san Eoraip.
Tacsanomaíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Déanann Vilmorin-Andrieux (1885) idirdhealú idir sútha talún fiáine nó coille (Fragaria vesca) agus sútha talún a Alpacha (Fragaria alpina ), idirdhealú nach ndéanann formhór na gcuideachtaí síl nó naíolanna, a dhíolann Fragaria vesca mar "shú talún Alpach" de ghnáth.
Faoi shú talún fiáin nó coille, deir Vilmorin:
Is annamh a chonacthas é i ngarraithe ó tugadh isteach an Sú Talún Alpach Dearg. ... Tá cumhra agus cáilíocht bhlasta an-speisialta ag baint leis an Sú Talún Coille. 2,500 síol sa ghram.
Faoi shú talún alpach, deir Vilmorin:
Planda an-éagsúil ón Sú Talún Coille é seo, agus idirdhealaítear é de bharr mhéid níos mó a chodanna go léir — na torthaí go háirithe — agus go speisialta de bharr na hairí (atá ar leith ann) bláthanna agus torthaí a tháirgeadh go leanúnach ar fad i rith an tsamhraidh ar fad. .. Tá an chuma agus an blas céanna ar na torthaí agus atá ar thorthaí an tSú Thalún Choille,ach bíonn siad níos mó, níos faide agus níos pointeáilte ar cruth de ghnáth. Bíonn an síol i bhfad níos mó agus níos faide freisin. Níl ach thart ar 1,500 síol i ngram.
Fospeiceas
[cuir in eagar | athraigh foinse]Ó mhí na Samhna 2020, glacann Plants of the World Online le dhá fhospeiceas sa bhreis ar an frithchiallach, Fragaria vesca subsp. vesca:
- Fragaria vesca subsp. americana (Porter) Staudt
- Fragaria vesca subsp. bracteata (A.Heller) Staudt
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ ““Fragaria vesca” | téarma.ie”. Téarma.ie: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge. An Coiste Téarmaíochta. Dáta rochtana: 2023-06-26.
- ↑ "Fragaria vesca" (2015).
- ↑ Teimpléad:PLANTS
- ↑ "Fragaria vesca" (2014). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 28 Lúnasa 2017. Dáta rochtana: 1 Márta 2026.
- ↑ "Fragaria vesca" (2015).
- ↑ "Fragaria vesca" (2015).
 | Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid. Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |