Fí
Cuma
| Carachtar | Φ (litir cáis uachtair) Unicode: 03A6 ionadaíocht TeX: \Phi chlib HTML: Φ φ (litir cáis íochtair) Unicode: 03C6 ionadaíocht TeX: \varphi chlib HTML: φ ϕ (litir cáis íochtair) Unicode: 03D5 ionadaíocht TeX: \phi | |||
|---|---|---|---|---|
| Ball de | an aibítir Ghréagach | |||
| ||||
- Baineann an t-alt seo leis an litir Ghréagach. Féach freisin Fí (idirdhealú).
| An Aibítir Ghréagach | |
|---|---|
| Α α Alfa | Β β Béite |
| Γ γ Gáma | Δ δ Deilte |
| Ε ε Eipsealón | Ζ ζ Zéite |
| Η η Éite | Θ θ Téite |
| Ι ι Ióta | Κ κ Capa |
| Λ λ Lambda | Μ μ Mú |
| Ν ν Nú | Ξ ξ Xí |
| Ο ο Oimiocrón | Π π Pí |
| Ρ ρ Ró | Σ σ ς Sigme |
| Τ τ Tó | Υ υ Upsalón |
| Φ φ Fí | Χ χ Chí |
| Ψ ψ Sí | Ω ω Óimige |
| An Ársa Litir Ghréagach | |
| Ϝ ϝ Vó | Ϛ ϛ Stigme |
| Ͱ ͱ Héite | Ϻ ϻ Sain |
| Ϟ ϟ Copa | Ϡ ϡ Saimpí |
| Ϸ ϸ Seó | |
Is é fí (Φ ina cheannlitir, φ ina litir bheag) an 21ú litir san aibítir Ghréagach. Ní de shliocht díreach na litreach Féinící é fí. Sa Shean-Ghréigis fuaimníodh mar /pʰ/ é, agus i gcóras na n-uimhreacha Gréagacha, bhíodh an luach 500 air. Sa Nua-Ghréigis fuaimnítear mar /f/ é.
Níl bunús ag aon an litir Rómhánach ann (Tagann an litir F ó digáma). Tá bunús ag an litir Choireallach Ф sa litir fí.
Sa matamaitice tá an luach φ = 1.618... ag an litir. Is é an cóimheas órga.
| Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid. Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |