Edward Carson

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
An Tiarna Carson
Sir Edward Carson, bw photo portrait seated.jpg
Edward Carson.

Ceannaire an UUP
In oifig
19101921
Réamhtheachtaí: Walter Long
Comharba: James Craig

MP do Coláiste na Tríonóide, BÁC
In oifig
18921918
Réamhtheachtaí: D Plunket & DH Madden
Comharba: AW Samuels & R Woods

MP do Dún Chairn, BF
In oifig
19181921
Réamhtheachtaí: (oifig nua)
Comharba: Thomas McConnell

Dáta breithe 9 Feabhra, 1854
  Baile Átha Cliath, Éire
Dáta báis 22 Deireadh Fómhair, 1935
  Kent, Sasana
Páirtí Páirtí Aontachtach Uladh
Gairm Abhcóide
Céile (1) Annette Kirwan
(2) Ruby Frewen

Dlíodóir agus polaiteoir Aontachtach Éireannach ab ea é Edward Henry Carson, an Barún Carsonan Tiarna Carson. Ó 1900-1921 bhí sé ar an Ridire Edward Carlson. Saolaíodh ar an 9 Feabhra 1854 é, agus cailleadh ar an 22 Deireadh Fómhair 1935 é.

Rugadh an Tiarna Edward Carson sa teach seo,4 Sráid Fhearchair,Baile Átha Cliath

Luathshaol[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tháinig Edward Carson chun saoil ag 4 Sráid Fhearchair i mBaile Átha Cliath - díreach in aice leis an áit a bhfuil ceanncheathrú Chonradh na Gaeilge inniu. Protastúnaigh shócúla ab ea iad a mhuintir, agus a athair ina ailtire. B'as Albain do mhuintir Carson ó thús, nó tháinig seanathair Edward go hÉirinn ó Dhùn Phris sa bhliain 1815. Fuair Edward óg a chuid oideachais i Scoil Chúil an tSúdaire, i gColáiste Wesley i mBaile Átha Cliath, agusublin, Ireland, in 1854 i gColáiste na Tríonóide. Rinne sé staidéar ar an dlí, agus é ag glacadh páirte in obair Chumann Staire an Choláiste. Bhí sé cáilithe mar abhcóide sa bhliain 1877, agus bhain sé amach an-chlú mar dhlíodóir sciliúil.

Sasana[athraigh | athraigh vicithéacs]

Chuaigh sé le polaitíocht sa bhliain 1892, nuair a ceapadh ina Ard-Aturnae d'Éirinn é, cé nach raibh sé ina Fheisire. In olltoghchán na bliana céanna, áfach, vótáladh isteach é mar Aontachtóir i ndáilcheantar na hOllscoile, cé gurbh iad na Liobrálaigh a ghnóthaigh an toghchán. Fuair sé cead abhcóideachta i Sasana sa bhliain 1893, agus as sin amach, b'i Londain ba mhó a bhí sé ag cleachtadh a cheirde. Ar an 7 Bealtaine 1900, ceapadh ina Ard-Aturnae do Shasana é, agus bronnadh céim an Ridire air, mar chuid den cheapachán. D'fhan sé san oifig seo go dtí gur scoireadh an rialtas Coimeádach. Ansin, rinneadh ball de Chomhairle an Rí de.

Oscar Wilde[athraigh | athraigh vicithéacs]

Sa bhliain 1895, bhí Carson ina dhlíodóir ag an Marcas Queensberry i dtriail Oscar Wilde. Bhí Carson agus Wilde i gColáiste na Tríonóide san am céanna, agus iompairc phearsanta de chineál éigin eatarthu. Nuair a chuala Wilde cé a bheadh mar chéile comhraic aige, dúirt sé: Beidh sé ag coinneáil leis an gcúram chomh binbeach le haon seanchara. Ba mhór an seó a rinne Carson agus Wilde den phróis, ó bhí deis a labhartha ag an mbeirt acu.

Aontachas[athraigh | athraigh vicithéacs]

Ar an 21 Feabhra 1910 d’éirigh Edward Carson ina cheannaire ar na hAontachtóirí. Ní hamháin go raibh sé ag cur in aghaidh an Rialtas Dúchais, thairis sin theastaigh uaidh gach iarraidh chun críochdheighilt a chur i bhfeidhm ar Éirinn a stopadh. D'áitigh Edward Carson ar James Craig, an chéad Phríomh-Aire ar Thuaisceart Éireann. Ar an 4 Feabhra 1921 d'éirigh sé as an bpost mar cheannaire ar na hAontachtóirí. Bhí Carson ag an am sin féachaint chuige go bhfaigheadh na Caitlicigh thuaidh cothrom na Féinne ó rialtas an stáit nua, ionas nach gcuirfidís síocháin na sochaí ó mhaith.

Deireadh a shaol[athraigh | athraigh vicithéacs]

D'éirigh Carson as an pholaitíocht i mhí Deireadh Fómhair 1929. Bronnadh sochraid stáit air i ndiaidh a bháis i mBéal Feirste i nDeireadh Fómhair 1935.