Dúchan: Blúirí ó Fhoclóir Mháirtín Uí Chadhain

Dúchan

Fotheideal	Blúirí ó Fhoclóir Mháirtín Uí Chadhain
Cárta innéacs
Údar	Máirtín Ó Cadhain
Teanga	an Ghaeilge
Eagarthóir	Charles Dillon, Colm Ó Cuaig, Máirín Nic Eoin MRIA, agus Alan Titley
Foilsitheoir	Acadamh Ríoga na hÉireann
Foilsithe i	2025
Tréith
Príomhábhar	an grá, an cogadh, an tsláinte, an aimsir agus an obair
Seánra	foclóireacht, splancfhicsean

Is cnuasach é Dúchan: Blúirí ó Fhoclóir Mháirtín Uí Chadhain de shamplaí foclóireachta a bhreac Máirtín Ó Cadhain maille le healaíon ó Seán Ó Flaithearta. Sa tréimhse díreach sular foilsíodh a úrscéal, Cré na Cille in 1949, a bhreac sé iad. Tá an t-ábhar ann bunaithe ar Fhoclóir Mháirtín Uí Chadhain, togra digiteach foclóireachta ó Acadamh Ríoga na hÉireann a tháinig amach sa bhliain 2021. Charles Dillon agus Colm Ó Cuaig a chuir an bunábhar in eagar agus is iad Máirín Nic Eoin MRIA agus Alan Titley a roghnaigh don chnuasach.

In éineacht le heolas ar chiall agus ar úsáid focal, tugtar léiriú suntasach ar shaol na Gaeltachta sna sleachta, mar a chonacthas é do mhórscríbhneoir Gaeilge an 20ú haois. Tá na samplaí ann rangaithe faoi théamaí éagsúla; an grá, an cogadh, an tsláinte, an aimsir agus an obair.

Glacadh

Dúirt Tuairisc: "Bhí éascaíocht stíle agus saibhreas cainte ar a chomhairle féin ag Máirtín Ó Cadhain. Má bhí, ní cheal staidéir a shaothraigh sé teilgean agus réim na Gaeilge a bhí beo lena linn. Bhailigh sé leaganacha agus chruinnigh sé stór focal ón uile chearn de Ghaeltacht na Gaillimhe agus tá ord agus eagar ar an obair sin uile faoi réir téamaí ag an lucht eagair. Cuireann ealaín Sheáin Uí Fhlaithearta toise breise áille fós leis an saothar."

Féach freisin

• Foclóir Mháirtín Uí Chadhain

Naisc sheachtracha

• An foclóir féin ar líne: focloiruichadhain.ria.ie