Cuige Valencia
 Cuige Valencia | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Provincia de Valencia (es) Província de València (ca)  | |||||
|
|||||
 | |||||
| Suíomh | |||||
| |||||
| Stát ceannasach | an Spáinn | ||||
| Comhphobal féinrialaitheach de chuid na Spáinne | Comhphobal Valencia | ||||
| Príomhchathair | València | ||||
| Daonra | |||||
| Iomlán | 2,709,433 (2024) | ||||
| • Dlús | 251.74 hab./km² | ||||
| Teanga oifigiúil | Valencian (en)  an Spáinnis | ||||
| Tíreolaíocht | |||||
| Achar dromchla | 10,763 km² | ||||
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | an Mheánmhuir | ||||
| Airde | 361 m | ||||
| Pointe is airde | Cerro Calderón (en) (1,832 m) | ||||
| Pointe is ísle | leibhéal na farraige (0 m) | ||||
| Ar theorainn le | |||||
| Sonraí stairiúla | |||||
| Leanann sé/sí | Province of Játiva (en) | ||||
| Eagraíocht pholaitiúil | |||||
| Comhlacht feidhmiúcháin | Provincial Council of Valencia (en) | ||||
| • Président de la députation provinciale de Valence (fr) | Antoni Francesc Gaspar Ramos (2018–) | ||||
| Aitheantóir tuairisciúil | |||||
| Cód poist | 46 | ||||
| Lonnaithe i gcrios ama | |||||
| Cód ISO 3166-2 | ES-V | ||||
| Cód NUTS | ES523 | ||||
| INE code (en) | 46 | ||||
| ARGOS ID (en) | 46 | ||||
| Eile | |||||
| Suíomh gréasáin | dival.es | ||||
.svg)
Is é Cúige Valencia (Cúige na Vaileinse; Vaileinsis: Província de València; Spáinnis: Provincia de Valencia) ceann de na trí chúige a dhéanann suas Comhphobal Valencia, mar aon le Cúige Alicante agus Cúige Castellón. Tá sé suite in oirthear na Spáinne ar chósta na Meánmhara. Is í cathair Valencia príomhchathair an chúige, agus is í príomhchathair an chomhphobail fhéinrialaithigh chomh maith.[1]
Bhí thart ar 2.76 milliún duine ina gcónaí sa chúige in 2025, rud a fhágann gurb é an tríú cúige is mó daonra sa Spáinn é. Tá achar de thart ar 10,763 km² aige agus tá sé roinnte ina 266 bhardas.[2]
Tíreolaíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tá Cúige Valencia suite i lár Chomhphobal Valencia. Tá teorainn aige le Cúige Castellón ó thuaidh, le cúigí Teruel agus Cuenca (in Aragón agus i Castilla-La Mancha) san iarthuaisceart agus san iarthar, le Albacete ó dheas san iarthar, agus le Cúige Alicante ó dheas. Tá an Mheánmhuir soir uaidh.
Tá dhá réigiún nádúrtha ann go bunúsach: an machaire cósta torthúil (an horta) mórthimpeall na cathrach, áit a bhfuil an chuid is mó den daonra, agus an taobh istigh sléibhtiúil, atá níos tearcdhaonra. Tá Loch na hAlbufera, loch mór fionnuisce agus páirc nádúrtha, suite ar an gcósta ó dheas den phríomhchathair.
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]Cruthaíodh an cúige ina fhoirm nua-aoiseach sa bhliain 1833 mar chuid d'atheagrú críochach na Spáinne a rinne Javier de Burgos. Roimhe sin bhí an chríoch ina cuid de Ríocht Valencia, stát a bunaíodh nuair a ghabh Séamas I (Jaume I) Aragóin an réigiún ó na Moslamaigh sa 13ú haois.
Rannáin riaracháin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tá an cúige roinnte ina comarcas (ceantair riaracháin), ina measc:
- Horta de València (mórthimpeall na cathrach)
- Camp de Túria agus Camp de Morvedre
- Ribera Alta agus Ribera Baixa
- La Costera agus La Vall d'Albaida
- La Safor
- Requena-Utiel agus Hoya de Buñol
- Los Serranos, El Rincón de Ademuz agus Valle de Ayora (san taobh istigh)
Seachas an phríomhchathair, i measc na mbailte is mó sa chúige tá Gandia, Torrent, Sagunto (Sagunt), Paterna, Xàtiva, Alzira agus Ontinyent.
Geilleagar
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tá geilleagar an chúige bunaithe ar an talmhaíocht (go háirithe oráistí agus rís), ar an tionsclaíocht, ar an turasóireacht agus ar an tráchtáil mhuirí trí Calafort Valencia, an calafort coimeádán is gnóthaí sa Mheánmhuir.
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "Valencia, Spain (province)" (en). Encyclopædia Britannica. Dáta rochtana: 2026-07-22.
- ↑ "Provincia de Valencia" (es). Wikipedia. Dáta rochtana: 2026-07-22.