Cruinniú Mullaigh na Cruinne 1992 i Rio de Janeiro

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Teimpléad:WD Bosca Sonraí ImeachtCruinniú Mullaigh na Cruinne 1992 i Rio de Janeiro
 22°55′S 43°11′W / 22.91°S 43.18°W / -22.91; -43.18
Cineál convention (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse 13 - Meitheamh 14, 1992
Suíomh Rio de Janeiro Cuir in eagar ar Wikidata
Tír An Bhrasaíl Cuir in eagar ar Wikidata


Centro de convenções Riocentro, Rio de Janeiro

Tionóladh Comhdháil na Náisiún Aontaithe ar an gComhshaol agus an Fhorbairt, nó Cruinniú Mullaigh na Cruinne (Earth SummitECO-92), i Rio de Janeiro na Brasaíle ar 3-14 Meitheamh 1992, an chéad Cruinniú fMullaigh na Cruinne riamh.[1] Bhí beagnach gach ceann rialtais ar Domhan i láthair, ina measc Taoiseach na hÉireann, John Bruton.[2]

Centro de convenções Riocentro
George H. W. Bush agus T-Léine "Lá an Domhain"

Pléadh gnéithe éagsúla de na fadhbanna bagracha comhshaoil. I measc na n-ábhar a pléadh bhí an iarmhairt cheaptha teasa san atmaisféar is an forthéamh domhanda, an poll sa chiseal ózóin san atmaisféar, astitim radaighníomhach, truailliú aeir is uisce le ceimiceáin thocsaineacha, leathadh na bhfásach de bharr an iomarca feirmeoireachta, dífhoraoisiú, díothú gnéithe plandaí is ainmhithe, an fás géaraithe i ndaonra an Domhain, agus a lán eile.

Rinneadh comhaontuithe is fógraí go ndéanfaí bearta chun deireadh a chur le han-chuid de na míchleachtaí tionsclaíochta is iompair is bun leis na saghsanna truaillithe uile. Chomh maith leis na cruinnithe oifigiúla, tharla i bhfad níos mó taobhchruinnithe neamhoifigiúla ag eagrais dheonacha as tíortha ar fud an Domhain.

Imeacht ollmhór ab ea é, aitheantas gur ceisteanna polaitiúla, eacnamaíochta, teicniúla iad na fadhbanna comhshaoil, ceisteanna uiledhomhanda, go deimhin, nach féidir tabhairt fúthu i gceart ach ar bhonn uiledhomhanda.

Cinneadh go laghdófaí tiúchan na ngás san atmaisféar a chuireann leis an iarmhairt cheaptha teasa go dtí leibhéal na bliana 1990 faoin mbliain 2000.

Rinneadh an t-uafás poiblíochta nuair a seoladh an Creat-Choinbhinsiún na Naisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide (an CCNAAA nó United Nations Framework Convention on Climate Change nó UNFCCC).

Maidir leis an smaoineamh ar "Lá Uisce" a cheiliúradh ar fud an domhain, pléadh é den chéad uair le linn Chomhdháil Rio sa bhliain 1992. Ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe rún ansin lenar dearbhaíodh gurbh é an 22 Márta Lá Domhanda an Uisce.[3]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Prabhash K. Dutta New DelhiNovember 1, 2021UPDATED: November 1, 2021 16:02 Ist. "COP26 and climate change: A journey that began in 1992 with Rio Earth Summit" (en). India Today. Dáta rochtana: 2022-08-26.
  2. Houses of the Oireachtas (1992-06-23). "Ceisteanna — Questions. Oral Answers. - Earth Summit. – Dáil Éireann (26th Dáil) – Tuesday, 23 Jun 1992 – Houses of the Oireachtas" (en-ie). www.oireachtas.ie. Dáta rochtana: 2022-08-26.
  3. ucc.ie (2022). "Lá Domhanda an Uisce 2022, á Cheiliúradhː Físeáin" (ga-IE). University College Cork. Dáta rochtana: 2022-08-26.