Jump to content

Cruidín ceiriúlach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Ainmhí BheoCruidín ceiriúlach
Alcedo coerulescens Cuir in eagar ar Wikidata

Stádas caomhnaithe
Speiceas is lú imní
AICD22683117 Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí
Meánlíon in ál4.2 Cuir in eagar ar Wikidata
Tacsanomaíocht
AicmeAves
OrdCoraciiformes
FineAlcedinidae
GéineasAlcedo
SpeiceasAlcedo coerulescens Cuir in eagar ar Wikidata
(Vieillot, 1818)

Is cruidín é an cruidín ceiriúlach (Alcedo coerulescens) san fhofhine Alcedininae ata de bhunadh áiteanna áirithe san Indinéis.[1] Le himprisean atá niamhghorm den chuid is mó, tá se an-chosúil leis an mhurlach mara, ach tá a chodanna íochtair bán seachas oráiste. Bíonn na fireannaigh níos goirme ná na baineannaigh a mbíonn níos glaise de ghnáth. Baistear an cruidín gorm beag air in amanna ach san Indinéis agus in roinnt codanna den Áise, baineann an t-ainm sin le Alcedo atthis (murlach mara).[2]

Tacsonamaíocht

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rinne an t-éaneolaí Franacach Louis Pierre Vieillot an chéad chur síos fhoirmiúil ar an chruidín cheiriúlach sa bhliain 1818. Chum sé an t-ainm déthéarmach Alcedo coerulescens.[3][4] Tagann an buafhocal coerulescens ón Laidin caerulescens a chiallaíonn "goirme".[5] Tá an speiceas seo monatíopach.[6]

Is cruidín beag le fad de 13 cm (5.1 or) é an cruidín ceiriúlach. Tá imreacha áille goirme le lóir bhána ar a chodanna uachtair le paiste bán feiceálach ar an dá thaobh den mhuineál. Tá a chodanna íochtair bán le banda uchta gormghlas air. Tá gob dubh agus cosa dubhdhonna air. Is murtallaí agus glaise atá clúmh an bhaineannaigh agus tá banda uchta níos cúinge aici.[7]

Dáileadh agus gnáthóg

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is de bhunadh Sumatra, Iáva, na hOileáin Kangean, Bailí, Lombok agus Sumbawa an cruidín ceiriúlach, ná háiteanna seo ar fad lonnaithe san Indinéis. Is speiceas cónaithe é a chuireann faoi in áiteanna ísle i ngar do shruthanna, canálacha, goirt ríse faoi uisce agus inbhir thaoide.[7]

  1. IUCN (2024-06-12). "Alcedo coerulescens: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2024: e.T22683117A263710268" (as en). doi:10.2305/iucn.uk.2024-2.rlts.t22683117a263710268.en.
  2. Ali, S.; Ripley, S.D. (2001). "Bird Number 722-724". Handbook of the Birds of India and Pakistan (2 ed.) 4: 72–78. Deilí Nua: Oxford University Press.
  3. Vieillot, L.P. (1818). "Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquée aux arts, à l'agriculture, à l'économie rurale et domestique, à la médecine, etc." (in French) 19. Paras: Deterville. doi:10.5962/bhl.title.20211.
  4. Peters, J.L., eag. (1945). "Check-list of Birds of the World" 5: 175. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
  5. Jobling, J.A. (2010). "The Helm Dictionary of Scientific Bird Names": 113. Londain: Christopher Helm. ISBN 978-1-4081-2501-4.
  6. World Bird List Version 7.2 (2017). Gill, F.; Donsker, D. eag.: "Rollers, ground rollers & kingfishers". International Ornithologists' Union. Dáta rochtana: 28 Bealtaine 2017.
  7. 1 2 Fry, C. H.; Fry, K.; Harris, A. (1992). "Kingfishers, Bee-eaters & Rollers: a handbook": 210-211. Londain: Christopher Helm [u.a.]. ISBN 978-0-7136-8028-7.