Conmhaicne

Dream in Éirinn ná meánaoise ba ea an Conmhaicne (Sean-Ghaeilge: Conmaicne), b'fhéidir gaolta leis na Laigin, a lonnaigh i gcúige Chonnacht agus i gContae an Longfoirt. Ní chreidtear go forleathan anois moladh Thomáis Uí Rathile nár Ghaeil iad.

Luathdreamanna agus ríochtaí na hÉireann, c. 800

Sanasaíocht

Is éard atá san ainm Conmhaicne ná Cú/Con-mac-ne.

Dúradh go raibh an t-ainm fréamhaithe ó shinsear miotasach, Conmac, de shliocht Fhearghasa mhic Róigh agus Méabha na gConnachta. Dúirt Breathnach ámh gur bréagstair é seo.

Clanna

Lonnaigh clanna Conmhaicne i láithreacha éagsúla:

Conmaicne na Gaillimhe

• Conmhaicne Mara, iarthair Chontae na Gaillimhe, litrithe Conamara inniu.
• Conmhaicne Dhúin Mhóir (Conmaicne Dúna Móir) nó Conmaicne Cenél Dubáin, ag Dún Mór.

Conmhaicne Mhaigh Eo

• Conmhaicne Coille, Cill Mheáin, Contae Mhaigh Eo
• Conmhaicne Ceara, Ceara
• Conmhaicne Mhic Oirbsean Mhóir (Conmaicne Meic Oirbsen Máir), gar do Loch Coirib/Oirbsean

Conmhaicne Ros Comáin

• Conmhaicne Shliabh Formhaile (Conmhaicne Sléibe Formaile), gar do Bhaile an Locha, iarthair Chontae Ros Comáin.

Conmhaicne Réin

• Conmhaicne Réin (Conmaicne Réin) (Bréifne), deisceart Chontae Liatroma agus i gContae an Longfoirt isteach.
  • Conmhaicne Maigh Rein, Maothail, Barúntacht an lae inniu.
  • Cluain Chonmhaicne, An Chluain, sa bharúntachtaí Carraig Álainn agus Maothail.
  • Conmhaicne Cineál Luacháin, paróistí Uachtar Achaidh agus Droim Oiríolaigh i gCarraig Álainn
  • Conmaicne Maigh Nissi, taobh leis an Sionainn, barúntacht Liatroma.
• Conmhaicne Anaíle (Conmhaicne Anghaile), An Anaíle/Anghaile, An Longfort.

Deoise Ardach

Bunaíodh Deoise Ardach in oirthear Chonnacht sa bhliain 1111. Ceithre bliana déag níos deireanaí ag Sionad Cheannanis-na Mainistreach Móire, laghdaíodh a limistéar go críocha Chonmhaicne Réin agus Conmhaicne Anghaile. Thugtaí go forleathan "Deoise Chonmhaicne" uirthi.

Féach freisin

• Delbna
• Ciarraige

Foinsí

• Nollaig Ó Muraíle, Some Connacht Population-Groups, in Seanchas:Studies in Early and Medieval Archaeology, History and Literature in Honour of Francis John Byrne, ll. 176–76, Four Courts Press, Baile Átha Cliath, 2000
• Paul Mac Cotter, Medieval Ireland: Territorial, Political and Economic Divisions, Four Courts Press, 2008, ll. 134–135. ISBN 978-1-84682-098-4
• MacKillop, James (2004). "Conmaicne. Oxford Reference.". Oxford University Press. 
• Walsh, Paul (1940). "Connacht in the Book of Rights". Journal of the Galway Archaeological and Historical Society XIX, Nos. i & ii, 19 (1/2): 1–15. Galway Archaeological & Historical Society. JSTOR 25535199.