Comhphobal Eorpach
- Gan a bheith measc leis na Comhphobail Eorpacha
|
|||||
| Sonraí | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Cineál | eagraíocht  | ||||
| Stair | |||||
| Dáta a bunaíodh | 1 Eanáir 1958 | ||||
| Dáta díscaoilte, díothaithe nó scartáilte | 2024 | ||||
| Rud nó duine a tháinig ina áit | an tAontas Eorpach | ||||
| 1957 | Treaty establishing the European Economic Community (en)  | ||||
| Rialachas corparáideach | |||||
| Ceanncheathrú | |||||
| Fochomhlacht | |||||
| Codanna | |||||
Eagraíocht réigiúnach ba ea Comhphobal Eacnamaíochta Eorpach na hEorpa (CEE) a cruthaíodh sa bhliain 1957 le Conradh na Róimhe chun lánpháirtíocht eacnamaíochta a chothú i measc a mballstát. Tugadh an t-ainm Comhphobal Eorpach (CE) dó, faoi Chonradh Maastricht sa bhliain 1993.
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]
D'fhás an tAontas Eorpach as trí chomhphobal a bunaíodh i ndiaidh An Dara Cogadh Domhanda. Bhí aidhmeanna acu síocháin agus rathúnas a chur chun cinn san Eoraip.
- 1951: an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Chruach
- 1957: an Comhphobal Eorpach um Fhuinneamh Adamhach (Euratom).
- 1957: Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE).[1]
Cruthaíodh CEE agus Euratom le Conradh na Róimhe a síníodh sa Róimh ar an 25 Márta 1957 agus tháinig sé i bhfeidhm ar an 1 Eanáir 1958.
Ba iad na chéad tíortha a tháinig isteach sa CEE an Bheilg, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, Lucsamburg agus an Ísiltír. Sa bhliain 1972, shínigh le chéile an Danmhairg, Éire agus an Ríocht Aontaithe conradh aontachais chun dul isteach i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa.[2][3]
Sa bhliain 1993, tugtar do CEE an t-ainm Comhphobal Eorpach (CE; uatha) le Conradh Maastricht. Faoi théarmaí an conarthaí, cuireadh na trí chomhphobal le chéile mar na Comhphobail Eorpacha (iolra), agus chéad cholún an Aontais Eorpach á cruthú aige,
Teangacha
[cuir in eagar | athraigh foinse]Fraincis a bhí i réim sa Choimisiún sular tháinig na Béarlóirí isteach. Ach mar thoradh ar chinseal an Bhéarla, is sa teanga sin atá na cainteanna atá ar siúl faoi láthair leis na tíortha gur mian leo teacht in aontachas leis an AE.[4]
Sa bhliain 1972, cuireadh i bhfeidhm an cinneadh a bhí déanta ag na ballstáit a bhí ann go gcuirfí an Béarla isteach mar theanga oifigiúil. Níor luadh gur bhain an Béarla leis an mBreatain ná le haon bhallstát eile. Dá bhrí sin, is mar thoradh ar an idirbheartaíocht idir na tíortha ar fad gur tháinig ann don Bhéarla mar theanga oifigiúil. Tá fianaise ann gur dhiúltaigh Éire don bhrú a cuireadh orthu glacadh le Gaeilge mar theanga oifigiúil.[4]
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "citizensinformation.ie". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2017-07-11. Dáta rochtana: 2017-01-01.
- ↑ Michael Hennigan. "The Irish as Young Europeans: "Hire them before they hire you"" (en). Dáta rochtana: 2023-01-01.
- ↑ "eu2013.ie". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2017-11-01. Dáta rochtana: 2017-01-01.
- ↑ 4.0 4.1 Pádraig B Ó Laighin (26 Deireadh Fómhair 2016). "Béarla agus Brexit: Is féidir linn ceart crosta a úsáid agus bac a chur le díbirt an Bhéarla" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2023-01-01.