Comhairle na hEorpa

Comhairle na hEorpa
	;
Sonraí
Giorrúchán	CdE agus CoE
Cineál	eagraíocht idir-rialtasach
Teanga oifigiúil	Béarla agus an Fhraincis
Stair
Dáta a bunaíodh	5 Bealtaine 1949, Londain
Gníomhaíocht
Limistéar oibriúcháin	an Eoraip
Ballraíocht	46 (2022)
Rialachas corparáideach
Ceanncheathrú	Palace of Europe, An Fhrainc;
Ardrúnaí	Alain Berset (2024–)
Secretary General of the Council of Europe (en)	Alain Berset
Fochomhlacht	An Chúirt Eorpach um Chearta an Duine ; Congress of Local and Regional Authorities (en) ; European Commission against Racism and Intolerance (en) ; Committee of Ministers of the Council of Europe (en) ; European Commission for the Efficiency of Justice (en) ; Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa ; Claims Commission for Ukraine (en)
Úinéir de	European Court of Human Rights building (en) ; Palace of Europe (en)
Codanna	an Ríocht Aontaithe (1949–); Éire (1949–); an Fhrainc (1949–); an Iodáil (1949–); Lucsamburg (1949–); an Iorua (1949–); an Danmhairg (1949–); an Ísiltír (1949–); an tSualainn (1949–); an Bheilg (1949–); an Ghréig (1949–); an Íoslainn (1950–); an Tuirc (1950–); An tSárlainn (1950–1957); an Ostair (1956–); an Chipir (1961–); an Eilvéis (1963–); Málta (1965–); an Phortaingéil (1976–); an Spáinn (1977–); Lichtinstéin (1978–); San Mairíne (1988–); an Ghearmáin (1990–); an Ungáir (1990–); an tSeicslóvaic (1991–1992); an Pholainn (1991–); an Bhulgáir (1992–); an tSlóivéin (1993–); an Liotuáin (1993–); an Eastóin (1993–); an tSeicia (1993–); an tSlóvaic (1993–); an Rómáin (1993–); Andóra (1994–); an Laitvia (1995–); an Albáin (1995–); an Mholdóiv (1995–); an Mhacadóin Thuaidh (1995–); an Úcráin (1995–); an Rúis (1996–2022); an Chróit (1996–); an tSeoirsia (1999–); an Asarbaiseáin (2001–); an Airméin (2001–); an Bhoisnia-Heirseagaivéin (2002–); an tSeirbia (2003–); an tSeirbia agus Montainéagró (2003–2006); Monacó (2004–); Montainéagró (2007–)
Táscaire eacnamaíoch
Buiséad	496 M€ (2020)
Suíomh gréasáin	coe.int

Gan a bheith measctha le: An Chomhairle Eorpach (cinn stáit) agus Comhairle an Aontais Eorpaigh (airí)

Is eagraíocht idirnáisiúnta í Comhairle na hEorpa (Béarla; Council of Europe, Fraincis: Conseil de l'Europe) a bhfuil sé mar aidhm shonraithe aici^[1] cearta an duine, an daonlathas agus forlámhas an dlí^[2] san Eoraip a dhearbhú. Bunaithe sa bhliain 1949, bhí 47 ballstát aici (roimh 2022), le daonra de thart ar 820 milliún. Feidhmíonn sí ó shin le buiséad bliantúil de thart ar 500 milliún euro.^[3]

Tá an eagraíocht difriúil ón Aontas Eorpach (AE), 27 náisiún mar bhaill, cé go mba rud furasta an dá fhoras a mheascadh, go páirteach toisc gur ghlac an AE leis an mBratach Eorpach bunaidh a chruthaigh Comhairle na hEorpa sa bhliain 1955,^[4] chomh maith le hIomann na hEorpa.^[5] Níor tháinig aon tír isteach san AE riamh gan baint a bheith aici le Comhairle na hEorpa.^[6]

Eagraíocht

Murab ionann agus an AE, ní féidir le Comhairle na hEorpa dlíthe a dhéanamh, ach tá sé de chumhacht aici comhaontuithe roghnaithe idirnáisiúnta arna gcur i bhfeidhm ag stáit Eorpacha maidir le topaicí éagsúla a fhorfheidhmiú.

Is í an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine an foras ab aithnidiúla de Chomhairle na hEorpa. Pléann an Chúirt le cásanna a chuirtear faoina bráid ina líomhnaíonn stáit nó daoine aonair go bhfuil sárú déanta ar na cearta atá daingnithe sa Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine.^[7]

Is iad Coiste na nAirí, a chuimsíonn airí eachtracha gach ballstáit, agus an Tionól Parlaiminteach, comhdhéanta de chomhaltaí de pharlaimintí náisiúnta gach ballstáit, dá chomhlacht reachtúil na Chomhairle. Is institiúid neamhspleách é an Coimisinéir um Chearta an Duine laistigh de Chomhairle na hEorpa, a bhfuil sainordú aige feasacht agus meas ar chearta an duine sna ballstáit a chur chun cinn. Tá an tArd-Rúnaí i gceannas ar rúnaíocht na heagraíochta. I measc mórchomhlachtaí eile na Comhairle tá Stiúrthóireacht na hEorpa um Cháilíocht Leigheasra & Cúram Sláinte (SECL) agus Réadlann Chlosamhairc na hEorpa.

Tá ceanncheathrú Chomhairle na hEorpa i Strasbourg na Fraince. Is iad an Béarla agus an Fhraincis an dá theanga oifigiúil. Baineann Coiste na nAirí, an Tionól Parlaiminteach, agus an Chomhdháil úsáid as an nGearmáinis, an Iodáilis agus an Rúisis freisin le haghaidh cuid dá gcuid oibre.

Ról

Tá meas ar obair na Comhairle chun cuidiú le mionlaigh náisiúnta a chosaint, troid in aghaidh ciníochais agus seineafóibe, agus caimiléireacht a chomhrac.

Is breathnóir oifigiúil de chuid na Náisiún Aontaithe í Comhairle na hEorpa.^[8]

Stair

Bunaíodh an Chomhairle tar éis an Dara Cogadh Domhanda trí Chonradh Londan. Tá sé méadaithe ón 9 stát bunaidh (le n-áirítear Éire) go 47 in 2022 agus 46 inniu (in 2026).

Ar an 25 Feabhra 2022, chuir Comhairle na hEorpa ballraíocht na Rúise ar fionraí (lá tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin), agus nuair a d'fhógair an Rúis féin, an 15 Márta 2022, go raibh sí ag imeacht as an eagraíocht, vótáil Coiste na nAirí an lá céanna, d'aon toil, chun deireadh a chur lena ballraíocht go hoifigiúil.

Tá iarratas ballraíochta na Cosaive ag dul chun cinn le blianta beaga anuas — cheadaigh Tionól Parlaiminteach na Comhairle é i mí Aibreáin 2024.

Féach freisin

Tagairtí

↑ "Values" (en-GB).
↑ "BBC News - Profile: The Council of Europe".
↑ Council of Europe, Budget, Retrieved: 21 April 2016
↑ Council of Europe. "The European flag". Retrieved 18 April 2016
↑ Council of Europe. "The European anthem". Retrieved 18 April 2016
↑ Council of Europe. "How to Distinguish Us". Retrieved: 18 April 2016
↑ "Cainteoir líofa Gaeilge tofa mar bhreitheamh sa Chúirt Eorpach um Chearta an Duine" (ga-IE). Tuairisc.ie (2024-04-18). Dáta rochtana: 2024-04-18.
↑ "Intergovernmental Organizations".

[1] "Values" (en-GB).

[2] "BBC News - Profile: The Council of Europe".

[3] Council of Europe, Budget, Retrieved: 21 April 2016

[4] Council of Europe. "The European flag". Retrieved 18 April 2016

[5] Council of Europe. "The European anthem". Retrieved 18 April 2016

[6] Council of Europe. "How to Distinguish Us". Retrieved: 18 April 2016

[7] "Cainteoir líofa Gaeilge tofa mar bhreitheamh sa Chúirt Eorpach um Chearta an Duine" (ga-IE). Tuairisc.ie (2024-04-18). Dáta rochtana: 2024-04-18.

[8] "Intergovernmental Organizations".

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]