Cathair na Vatacáine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de geografia políticaCathair na Vatacáine
Città del Vaticano (it)
Civitas Vaticana (la)
Vaticana (la) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach Chathair na Vatacáine Armas Chathair na Vatacáine
Bratach Chathair na Vatacáine Cuir in eagar ar Wikidata Armas Chathair na Vatacáine Cuir in eagar ar Wikidata
0 Basilique Saint-Pierre - Rome (1).JPG
Cuir in eagar ar Wikidata

Aintiún Inno e Marcia Pontificale Cuir in eagar ar Wikidata

Ainmnithe in ómós Cnoc na Vatacáine Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Location of the Vatican City in Europe.svg
 41°54′14″N 12°27′11″E / 41.904°N 12.453°E / 41.904; 12.453
Iamhchríoch laistigh de An Róimh agus An Iodáil Cuir in eagar ar Wikidata

Príomhchathair luach ar iarraidh Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 1,000 (2017) Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Iodáilis
an Fhraincis
An Laidin Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Achar dromchla 0.440297 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airde Cnoc na Vatacáine (77 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is ísle Saint Peter's Square (en) Aistrigh (33 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
An Iodáil
An tAontas Eorpach (Márta 25, 1957) Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Stáit an Phápa Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú Feabhra 11, 1929
Saoire phoiblí
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais dialathas, monarcacht thoghaí agus monarcacht absalóideach Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháin Governorate of Vatican City State (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtach Pontifical Commission for the Vatican City State (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
• Pápa Cuir in eagar ar Wikidata Pápa Proinsias (Márta 13, 2013) Cuir in eagar ar Wikidata
• President of the Pontifical Commission for the Vatican City State (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Fernando Vérgez Alzaga Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
Airgeadra Euro Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 00120 Cuir in eagar ar Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .va Cuir in eagar ar Wikidata
Glaochód +39 agus +379 Cuir in eagar ar Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 112 Cuir in eagar ar Wikidata
Fuaimniú Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáin vaticanstate.va Cuir in eagar ar Wikidata

Is í Cathair na Vatacáine, nó Stát Chathair na Vatacáine (Iodáilis: Stato della Città del Vaticano, Laidin: Status Civitatis Vaticanae) lárionad na hEaglaise Caitlicí sa domhan, agus í suite taobh istigh den Róimh, príomhchathair na hIodáile. Is féidir an Vatacáin a thabhairt uirthi as Gaeilge freisin.

Is í an Vatacáin an stát is lú sa Domhan de réir an daonra agus an achair. Tháinig an Vatacáin ar an bhfód mar atá sí inniu, nuair a shínigh Benito Mussolini agus an Pápa Pius XII Conradh na Lataráine sa bhliain 1929.

Is gá an Vatacáin féin a aithint thar an Suí Naofa, nó is follasach go raibh an Suí Naofa ann, mar choincheap, i bhfad sular bunaíodh Stát na Vatacáine. Foilsítear fógráin oifigiúla na Vatacáine féin as Iodáilis, ach is í an Laidin bunteanga na gcáipéisí a eisíonn an Suí. Thairis sin, ní hionann pasanna na Vatacáine agus pasanna an tSuí Naofa. Ní stát é an Suí Naofa féin, agus mar sin, ní féidir leis ach pasanna dioplómatúla agus pasanna seirbhíse a eisiúint, ach bíonn an Vatacáin féin ag eisiúint gnáthphasanna.

Roimh lá na Vatacáine, bhí a leithéid de rud ann agus Stáit an Phápa. Is éard a bhí i gceist le Stáit an Phápa ná an stát eaglasta a bhí ann sna blianta 756-1870, agus é ag cuimsiú lár na hIodáile go léir. Tháinig deireadh leis na Stáit seo de thoradh an Risorgimento, is é sin, leis na cogaí a cuireadh sa naoú haois déag leis an Iodáil go léir a aontú. Nuair a shínigh Pius agus Mussolini Conradh na Lataráine, shainigh siad nárbh é athbhunú Stáit an Phápa a bhí i gceist, ach stát nua ar fad.

Plás Pheadair - Cathair na Vatacáine

Monarcacht í an Vatacáin, agus is é an Pápa an monarc. Eaglaisigh Chaitliceacha iad na feidhmeannaigh is airde sa Stát. Tá limistéar an Stáit faoi fhorlámhas an tSuí Naofa, agus cónaí ar an bPápa ansin, sa Phálás Aspalda. Níl cónaí ar an bPápa ansin ach ón mbliain 1377 anuas. Roimhe sin, bhíodh na Pápaí ina gcónaí i bPálás na Lataráine ar Chnoc Caelius ar an taobh eile den chathair. I bPálás na Lataráine a síníodh Conradh na Lataráine freisin, agus sin é an fáth go bhfuil an t-ainm sin ar an gConradh.

Seanainm é ainm na Vatacáine, agus é ag dul siar go dtí na blianta réamh-Chríostaí: Mons Vaticanus an leagan Laidine, nó Cnoc na Vatacáine. Cuid de shean-Chnoc na Vatacáine iad críocha an Stáit, chomh maith leis na Machairí Vatacánacha in aice leis an gCnoc. B'ansin a tógadh Baisleac Pheadair, an Séipéal Sistíneach, an Pálás Aspalda agus na hiarsmalanna, chomh maith le foirgnimh áirithe eile. Go dtí an bhliain 1929, bhain na tailte seo le barda Borgo.

Tá cuid d'fhoirgnimh an tSuí Naofa suite taobh amuigh den Vatacáin, go háirithe Castel Gandolfo, áitreabh samhraidh an Phápa, chomh maith le baisleaca áirithe. Tá cearta eistíre ag údaráis na Vatacáine sna tailte seo, agus iad á bpóilíniú ag gníomhairí Vatacánacha.

Naisc Sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]


Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]