Cath Sulchóid
| Cineál | cath |
|---|---|
| Dáta | 968 (Féilire Ghréagóra) |
| Áit | Contae Thiobraid Árann |
| Rannpháirtithe | Dál gCais |
Troideadh Cath Sulchóid sa bhliain 968 idir Dhál gCais faoi cheannas Brian Ború, agus Gall-Ghaeil Luimnigh, faoi cheannas Ímar Luimnigh. Bua a bhí ann do Dhál gCais ag Sulchóid, a chuir deireadh le fairsingiú na Lochlannach in Éirinn. Is é an chéad cheann de thrí chath é freisin a tharraingíonn aird ar chaithréim Bhrian Ború. Tharla an cath le linn feachtais mhíleata faoi cheannas Ímar Luimnigh isteach i gcríoch Dhál gCais. Tar éis an chatha do ghabh agus do loisc Dál gCais daingean Lochlannach Luimnigh.
"Maidm for Gullu Luimnich re Mathgamain m. Cennetich oc Sulchuait, & loscud Lumnich dó ría medón laí arna bárach."
- —Annála Inis Faithlinn s.a. 967.2[1]
Maidhm ar Ghaill Luimnigh le Mathgamain mac Cennetich ag Sulchóid, ⁊ loscadh Luimnigh aige roimh meán-lae arna mhárach.[nóta 1]
"Mathgamain m. Cennetigh, ri Caissil, do arcain Luimnigh & dia loscadh."
- —Annála Uladh s.a. 967.5[2]
Mathgamain mac Cennetigh, rí Chaisil, do arg Luimnigh ⁊ do loisc.[nóta 1]
Ní thugann sna hannálacha ach an tuairisc ghairid thuas ar chath agus ar chreachadh Luimnigh an lá dár gcionn. Tá an t-aon chuntas leathnaithe ar an gcath, lena n-áirítear cúlra, tionóil, agus iarmhairt, le fáil in Cogad Gáedel re Gallaib a bhfuil conspóid ag baint leis.
I gCultúr Coitianta
[cuir in eagar | athraigh foinse]Cath Sulchóid is ábhar don amhrán "Born for War (The Rise of Brian Boru)", leis an mbanna miotail tíre Éireannach Cruachan.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "Annals of Inisfallen". celt.ucc.ie. Dáta rochtana: 2025-04-26.
- ↑ "The Annals of Ulster". celt.ucc.ie. Dáta rochtana: 2025-04-26.