Cath Landen

Cath Landen

50° 46′ 21″ N, 5° 02′ 06″ E
Cineál	cath
Cuid de	Cogadh na Naoi mBliana
Dáta na bliana	29 Iúil 1693
Suíomh	Neerwinden, An Bheilg , Landen, An Bheilg
Tír	an Bheilg
Rannpháirtí	Ríocht Shasana

Tharla Cath Landen, ar a dtugtar Cath Neerwinden freisin, ar an 29 Iúil 1693, le linn Chogadh na Naoi mBliana in aice le Landen, a bhí san Ísiltír Spáinneacha ag an am, atá anois mar chuid den Bheilg. Bhuail arm Francach faoi Mharascal Lucsamburg fórsa Comhghuaillithe faoi cheannas Rí Liam.

Faoin mbliain 1693, bhí na comhraiceoirí uile ag streachailt le costais airgeadais agus ábhartha an choinbhleachta. Agus súil aige deireadh a chur leis an gcogadh le síocháin fabhrach chaibidlithe, chinn Louis XIV na Fraince ar dtús a sheasamh a fheabhsú trí ionsaí míleata a thosú. Tar éis dó barr feabhais áitiúil a bhaint amach ó thaobh líon de, rinne Lucsamburg ionsaí ar phríomharm na gComhghuaillithe, a bhí i seilbh suíomhanna timpeall Landen.

Tharla an chuid is mó den troid ar dheis na gComhghuaillithe, agus rinne na Francaigh ionsaí uirthi trí huaire sular bhris siad tríd sa deireadh. Cé gur cuireadh iallach orthu a gcuid gunnaí a thréigean, tharraing formhór arm na gComhghuaillithe siar i riocht maith mar bhí na Francaigh ró-thuirseach le tóir a thosú.

Cé gur chuir na Francaigh na Comhghuaillithe as an bpáirc, mar a tharla i gCath Steenkerque an bhliain roimhe sin, d’fhulaing an dá thaobh taismigh throma agus theip ar Louis an toradh cinntitheach a bhaint amach a chuirfeadh iallach ar na Comhghuaillithe síocháin a chaibidliú. D’éirigh le Liam a chaillteanais a chur ina n-áit go tapa agus sa bhliain 1694 bhain sé barr feabhais uimhriúil amach i bhFlóndras den chéad uair sa chogadh.

Cúlra

Ó thús Chogadh na Naoi mBliana i 1689, bhí an buntáiste ag na Francaigh go ginearálta san Ísiltír ach theip orthu bua cinntitheach a bhaint amach ná an Comhghuaillíocht Mhór a roinnt. Faoi 1693, bhí an chuma ar an scéal go raibh an staid straitéiseach ag bogadh i bhfabhar na gComhghuaillithe. Mar sin féin, bhí gach taobh ag streachailt anois le costas an chogaidh agus an ghorta tubaisteach de bharr na hOighearaoise Bige. Rinne na tosca seo oibríochtaí míleata níos deacra, go háirithe mar gheall ar mhéadú ar mheánmhéid na n-arm ó 25,000 i 1648 go dtí os cionn 100,000 faoi 1697, leibhéil nach raibh inbhuanaithe do gheilleagair réamhthionsclaíocha.