CRINK
 | |
| Ainmnithe in ómós | Daon-Phoblacht na Síne, an Rúis, an Iaráin agus Cóiré Thuaidh  |
|---|---|
| Sonraí | |
| Cineál | grúpa geopholaitiúil ollsmachtachas uathlathas |
| Stair | |
| Dáta a bunaíodh | 2023 |
Is acrainm é CRINK a tháinig chun cinn sna 2020idí agus a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar chomhghuaillíocht neamhfhoirmiúil idir an tSín (C), an Rúis (R), an Iaráin (I) agus an Chóiré Thuaidh (NK). De réir roinnt anailísí polaitiúla agus slándála, roinneann na ceithre stát seo leasanna straitéiseacha áirithe, go háirithe maidir leis an ord idirnáisiúnta atá faoi thionchar na Stát Aontaithe agus a gcomhghuaillithe, lena n-áirítear NATO.
Cé nach comhghuaillíocht fhoirmiúil ná bloc institiúideach í CRINK, tugtar faoi deara go bhfuil comhordú ag méadú idir na stáit seo i réimsí eacnamaíochta, míleata agus taidhleoireachta. Tá an treocht seo pléite níos forleithne ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, a thosaigh in 2022.[1]
Stair an téarma
[cuir in eagar | athraigh foinse]Cuireadh an téarma “CRINK” i láthair go poiblí ag an Halifax International Security Forum ar an 17 Samhain 2023. Le linn óráid oscailte ag an ócáid, úsáideadh an t-acrainm chun cur síos a dhéanamh ar an gcomhthéacs geophoilitiúil ina bhfuil an tSín, an Rúis, an Iaráin agus an Chóiré Thuaidh á bplé i dteannta a chéile i roinnt díospóireachtaí beartais eachtraigh.[2]
Tar éis an fhóraim, ghlac roinnt meán idirnáisiúnta agus foilseachán polaitiúla leis an téarma mar uirlis ghiorraithe chun tagairt a dhéanamh don ghrúpa stát seo. Ní hionann CRINK agus aon eagraíocht idirnáisiúnta fhoirmiúil, agus ní ghlacann na stáit lena mbaineann leo féin leis an téarma mar fhéiniúlacht oifigiúil.
Úsáidtear an téarma Béarla The Axis of Upheaval freisin i roinnt foinsí chun cur síos a dhéanamh ar an gcomhthéacs céanna, cé nach bhfuil aon sainmhíniú caighdeánach amháin ann.
Saintréithe
[cuir in eagar | athraigh foinse]Ní mheastar gur comhghuaillíocht idé-eolaíoch aonchineálach í CRINK. Cuimsíonn na stáit a luaitear córas polaitiúil agus struchtúir rialachais éagsúla. Mar sin féin, tugann roinnt anailísí le fios go bhfuil cosúlachtaí áirithe i mbeartais eachtracha na dtíortha seo, go háirithe maidir lena gcaidrimh leis na Stáit Aontaithe agus le comhghuaillíochtaí faoi cheannas an Iarthair.
De réir roinnt breathnóirí, is comhar bunaithe ar leasanna praiticiúla agus ar chúinsí straitéiseacha atá i gceist, seachas comhpháirtíocht bhuan le struchtúr sainithe.
Comhoibriú le blianta beaga anuas
[cuir in eagar | athraigh foinse]Le linn an Chogaidh Fhuair, bhí caidrimh athraitheacha idir cuid de na stáit seo. Sa 21ú haois, agus go háirithe tar éis 2014, tugadh faoi deara dlúthú níos mó idir an Rúis agus tíortha eile a áirítear i gCRINK.
Tar éis ionradh na Rúise ar an Úcráin in 2022, tuairiscíodh ar leathnú i gcomhar eacnamaíochta agus taidhleoireachta idir an Rúis agus an Iaráin, an tSín agus an Chóiré Thuaidh.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Andrea Kendall-Taylor; Richard Fontaine (2024-04-23). "The Axis of Upheaval". Foreign Affairs.
- ↑ "HFX2023: The Takeaways from This Year in Halifax" (2023-11-20).