Bithgheografaíocht

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Réigiúin bithgheografacha na hEorpa

Is é atá sa bhithgheografaíocht ná staidéar ar dháileadh speiceas agus éiceachóras sa spás geografach agus trí am geolaíochta. Is minic a bhíonn orgánaigh agus pobail bhitheolaíocha éagsúil ar bhealach rialta ar feadh grádáin gheografacha domhanleithead, ingearchló, aonraithe agus gnáthóige.[1] Is í an fhíteagrafaíocht an brainse de bhithgheografaíocht a dhéanann staidéar ar dháileadh plandaí. Is é míolgheografaíocht an brainse a dhéanann staidéar ar dháileadh ainmhithe. Is é míceogheografaíocht an brainse a dhéanann staidéar ar dháileadh fungas, mar shampla beacáin.

Tá eolas ar éagsúlacht spásúil i líon agus i gcineálacha orgánaigh chomh ríthábhachtach dúinn inniu agus a bhí sé dár sinsir luatha daonna, agus muid ag oiriúnú do thimpeallachtaí ilchineálacha ach intuartha go geografach. Is réimse comhtháite fiosrúcháin é bithgheografaíocht a aontaíonn coincheapa agus faisnéis ó éiceolaíocht, bitheolaíocht éabhlóideach, tacsanomaíocht, geolaíocht, tíreolaíocht fhisiciúil, pailé-ointeolaíocht, agus clíomeolaíocht.[2][3]

Comhcheanglaíonn taighde bithgheografach nua-aimseartha faisnéis agus smaointe ó go leor réimsí, ó na srianta fiseolaíocha agus éiceolaíocha ar scaipeadh orgánach go feiniméin gheolaíochta agus aeráideolaíochta atá ag feidhmiú ar scálaí spásúla domhanda agus frámaí ama éabhlóideacha.

Déanann na hidirghníomhaíochtaí gearrthéarmacha laistigh de ghnáthóg agus speicis orgánaigh cur síos ar chur i bhfeidhm éiceolaíoch na bithgheografaíochta. Déanann bithgheografaíocht stairiúil cur síos ar na tréimhsí fadtéarmacha éabhlóideacha le haghaidh aicmiú níos leithne orgánaigh.[4] Chuir eolaithe luatha, ag tosú le Carl Linnaeus, le forbairt na bithgheografaíochta mar eolaíocht.

Réimse bithgheografacha

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. http://biomed.brown.edu/Courses/BIO48/29.Biogeography.HTML
  2. name= "Dansereau">Dansereau, Pierre. 1957. Biogeography; an ecological perspective. New York: Ronald Press Co.
  3. name="Cox_et_al_2016"> "Biogeography:An Ecological and Evolutionary Approach" (2016). Chichester, UK: Wiley. 
  4. Cox, C Barry, and Peter Moore. Biogeography : an ecological and evolutionary approach. Malden, MA: Blackwell Publications, 2005.