Augustine Birrell
Polaiteoir de chuid Pháirtí Liobrálach na Breataine ab ea Augustine Birrell (19 Eanáir 1850 - 20 Samhain 1933). Bhí sé ina Phríomh - Rúnaí ar Éirinn, ó 1907 go 1916. D'éirigh sé as tar éis Éirí Amach na Cásca. Dlíodóir trí oiliúint, b'údar é freisin, a raibh clú agus cáil air as a chuid aistí greannmhara.
Óige
[cuir in eagar | athraigh foinse]Rugadh Birrell i Wavertree, in aice le Learpholl (1811–1880). Ba mhinistir Baisteach a athair agus ba mhinistir de chuid Shaor-Eaglais na hAlban a sheanathair, ar thaobh a máthar; d'éirigh sé ina agnóisí ní ba dhéanaí ina shaol ach chloígh sé lena dhearcadh neamhaontach Liobrálach.[1]
Cuireadh oideachas air i Scoil Amersham Hall agus i Halla na Tríonóide, Cambridge, áit ar rinneadh ball oinigh de i 1879.[2] Chuaigh sé isteach i gClub Díospóireachta Sylvan i 1872. Thosaigh sé ag obair in oifig dlí i Learpholl agus glaodh chun an bharra é sa bhliain 1875, agus rinneadh Abhcóide an Rí de sa bhliain 1903, ag éirí ina KC sa bhliain 1893. Ó 1896 go 1899, bhí sé ina Ollamh le Dlí Comparáideach i gColáiste na hOllscoile, Londain.[3][4] I 1911, bhí Birrell ina Thiarna Reachtaire ar Ollscoil Ghlaschú.[5]
Fuair a chéad bhean chéile, Margaret Mirrielees, bás sa bhliain 1879, bliain amháin i ndiaidh a bpósta, agus sa bhliain 1888 phós sé Eleanor Tennyson, iníon leis an bhfile Frederick Locker-Lampson agus baintreach Lionel Tennyson, mac leis an bhfile Alfred Tennyson.[3] Bhí beirt mhac acu, duine acu, Francis Birrell (1889–1935), a bhí ina iriseoir agus ina chriticeoir agus ina comhghleacaí de chuid an Ghrúpa Bloomsbury, ina dhiaidh sin. Bhain Birrell rath amach mar scríbhneoir nuair a foilsíodh imleabhar aistí dar teideal Obiter Dicta sa bhliain 1884. Lean sraith eile de Obiter Dicta sa bhliain 1887 agus Res Judicatae sa bhliain 1892.In ainneoin a dteidil, níor bhain siad seo leis an dlí, ach scríobh sé leabhair faoi chóipcheart agus iontaobhais chomh maith. Scríobh agus labhair Birrell le greann tréithiúil ar a dtugtaí 'birrelling' sa Bhéarla.[6]
Dul isteach sa pholaitíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tar éis dó seasamh gan rath i dtoghchán Learpholl Walton i 1885 agus Widnes i 1886, toghadh é chuig Fìobha an Iar i bhfothoghchán i 1889, mar Liobrálach. Choinnigh sé a shuíochán in olltoghcháin 1892 agus 1895, ach in olltoghchán na Breataine i 1900 sheas sé i dtoghchán Mhanchain Thoir Thuaidh agus buaileadh é. Sa bhliain 1903, d’fhoilsigh sé *Eight Years of Tory Government*, "lámhleabhar do Liobrálaigh," a rinne ionsaí ar thaifead riarachán reatha na dTóraithe ar shaincheisteanna ar nós tithíochta agus cúiteamh d’oibrithe.[7]
Uachtarán an Bhoird Oideachais (President of the Board of Education)
[cuir in eagar | athraigh foinse]I mí na Nollag 1905, chuaigh Birrell isteach i gcomh-aireacht Henry Campbell-Bannerman mar Uachtarán ar Bhord an Oideachais, agus an mhí chéanna sin ligeadh isteach san Ríchomhairle é. Aththoghadh é do Bhriostó Thuaidh i dToghchán Ginearálta na Breataine i 1906, inar bhuaigh na Liobrálaigh tromlach mór. Cosúil le Campbell-Bannerman, bhain Birrell le traidisiún Radacach an pháirtí. Bhain sé freisin le grúpa ar a dtugtar na «New Radicals» nó «New Liberals», a raibh Herbert Henry Asquith, Richard Haldane (1ú Bíocunta Haldane), agus Edward Grey (1ú Bíocunta Grey de Fallodon) ina measc.[8]
Chuir sé an Bille Oideachais 1906 i láthair, a bhí ceaptha chun aghaidh a thabhairt ar ghearáin na neamhaontaigh, a d'eascair as Acht Oideachais 1902. Ritheadh an bille i dTeach na dTeachtaí, faoi cheannas na Liobrálach, ach ghlac Teach na dTiarnaí, faoi thromlach Coimeádach, le leasuithe a chuir isteach ar a chuspóir, agus thréig an rialtas é. Chuir an úsáid seo de thaicticí moille agus leasuithe díobhálacha ar an mBille Oideachais tús le tréimhse teannas polaitiúil idir Tigh na dTeachtaí agus na dTiarnaí, a chríochnaigh sa deireadh leis na Tiarnaí ag diúltú do Bhuiséad an Phobail 1909, rud a spreag géarchéimeanna bunreachtúla 1909–1911.[9]
Bhí cuma ar Bhirrell nach raibh sé ina thacóir láidir don bhille, cé go ndearna sé gearán go príobháideach gur obair Lloyd George a bhí ann den chuid is mó, agus nach raibh mórán le rá aige féin faoina raibh ann. De bharr gur cailleadh an bille,bhí sé dodhéanta ag Birrell leanúint ar aghaidh ina phost, agus i mí Eanáir 1907 ceapadh é ina Phríomh-Rúnaí ar Éirinn, in ionad James Bryce a rinneadh Ambasadóir de go dtí na Stáit Aontaithe. Le linn dó a bheith i mbun rialtais, thacaigh Birrell le roinnt beart agus tograí forásacha; amhail forálacha leathnaithe tithíochta, athchóiriú talún,[10] substantial increases in education spending at both primary and secondary level,[11] méaduithe substaintiúla ar chaiteachas oideachais ag an leibhéal bunscoile agus meánscoile araon, agus soláthar béilí scoile.[12]
Birrell agus Ceart Vótála do Mhná
[cuir in eagar | athraigh foinse]
Mar a bhí ag a lán dá chomhghleacaithe polaitiúla agus ag an bpobal i gcoitinne, bhí Birrell go mór in aghaidh mhíleatachais agus fhoréigean an Women's Social and Political Union (WSPU). I mí na Samhna 1910, nuair a bhí sé ag siúl leis féin ó Theach na dTeachtaí, bhí grúpa de thart ar fiche sufraigéid, a d’aithin é, ag cur as dó. Cé nár chreid sé go raibh aon iarracht thromchúiseach ann é a ghortú, nuair a bhí sé ag iarraidh éalú, leon sé a ghlúin agus shleamhnaigh sé an chaipín glúine ( "slipped the knee-cap").[13] Scríobh C. P. Scott ina dhialann go raibh eagla ar Birrell go mb'fhéidir go dteastódh obráid uaidh chun chaipín a ghlúine a bhaint, agus gur scaoil sé magadh faoi, dá dtarlódh sé sin, go bhfanfadh sé "a weak-kneed politician" go deireadh a shaoil.[14] Ar an láimh eile, bhí Birrell, dar leis an bpáipéar Votes for Women, ar dhuine de roinntRinneadh cur síos ar Birrell, áfach, leis na Vótaí páipéir do Mhná mar dhuine de roinnt "Suffragist members of the Cabinet" a bhuail le toscaireacht ón National Union of Women's Suffrage Societies (NUWSS), faoi cheannas Millicent Fawcett, ar 8 Lúnasa 1913, tar éis cruinniú den chineál céanna ag an NUWSS leis an bPríomh-Aire Asquith ar an lá céanna. De réir Votes for Women, thuairiscigh The Times gur fhiafraigh na hairí den ionadaíocht cén cineál bille a bhí á lorg ag an NUWSS. I measc na n-airí eile a bhí i láthair bhí Lloyd George, John Simon, Francis Dyke Acland agus Thomas McKinnon Wood.[15]
Príomh-Rúnaí na hÉireann
[cuir in eagar | athraigh foinse]Irish Council Bill, Universities Bill agus Land Bill
[cuir in eagar | athraigh foinse]
Ba é Sir Antony MacDonnell an chéad Fho-Rúnaí ag Birrell agus ceann ar Státseirbhís na hÉireann i riarachán Chaisleán Bhaile Átha Cliath. D’oibrigh MacDonnell go rathúil le George Wyndham, an Príomh-Rúnaí roimhe sin, ar an Land Purchase (Ireland) Act 1903. Ba eol do dhaoine gur thacaigh MacDonnell le Rialtas Dúchais. Bhí moltaí Mhic Dhomhnaill ar a dtugtaí "devolution" – aistriú cumhachtaí áitiúla go hÉirinn faoi údarás láir – a ghlac an Irish Reform Association– tar éis bualadh le freasúra láidir ó na hAontachtaithe, rud a d’fhág gur éirigh Wyndham as a phost sa deireadh. Tháinig an moladh seo ar aghaidh ó Sir James Bryce i ndeireadh na dála agus fuair Birrell an bille le hoidhreacht. D'athraigh Birrell togra Mhic Dhónaill agus ar an 7 Bealtaine 1907 thug sé isteach an Irish Council Bill. Chuir ceannairí Náisiúnaíocha John Redmond agus John Dillon fáilte roimh an mbille ar dtús, ach chuir aontachtaithe, ar chúiseanna éagsúla, agus náisiúnaithe níos radacaí nach raibh uathu ach Rialtas Dúchais d’Éirinn ina choinne. Ag coinbhinsiún den United Irish League (UIL) , bhí an freasúra chomh láidir sin gur athraigh Redmond a sheasamh; dhiúltaigh an coinbhinsiún don bhille agus ní raibh an rialtas in ann dul ar aghaidh leis.[16] D'fhulaing Birrell náire bhreise nuair a d'fhéach sé le deireadh a chur le húsáid an Irish Crimes Act 1887, beart comhéigneach a thug Arthur Balfour isteach chun déileáil le coireanna talmhaíochta. In ionad rudaí a bheith ag dul i bhfeabhas, chonaic Birrell ardú ar thiomáint eallaigh [17] (nuair a d'aistrigh daoine eallach chun agóid a dhéanamh i gcoinne úinéirí talún).[24] Eachtra eile, nach raibh baint dhíreach ag Birrell leis ach arbh éigean dó cuid den mhilleán a ghlacadh, ná goid Sheoda Chorónach na hÉireann as Caisleán Bhaile Átha Cliath (áit a raibh a oifigí ag an bPríomh-Rúnaí) i mí Iúil 1907.[18]
D’éirigh níos fearr le Birrell i réimsí ar nós Oideachais agus ceist talún na hÉireann. A bhuíochas dá chaidreamh den scoth le ceannairí eaglaise Caitliceacha Rómhánacha agus Protastúnacha araon, ar nós Ardeaspag Bhaile Átha Cliath, William Walsh, gur éirigh le Irish Universities Bill 1908 a rith. a bhunaigh Ollscoil na hÉireann agus Ollscoil na Banríona, Béal Feirste agus agus a cuireadh Ollscoil Ríoga na hÉireann ar ceal. Réitigh sé an fhadhb sheicteach san ardoideachas trí thraidisiúin na bProtastúnach agus na gCaitliceach a roinnt ina sraitheanna ar leith agus rinne sé cinnte go raibh rochtain ag mic léinn Chaitliceacha, Náisiúnacha ar oideachas ollscoile.[19] Mhol lucht a linne freisin an méid a bhí bainte amach aige leis an Land Purchase (Ireland) Act 1909 a rith, cé nár chuir an dlí go leor airgid ar fáil ina chuid forálacha airgeadais, cheadaigh sé don Land Commission ( Coimisiún na Talún) ceantair mhóra talún a fháil trí cheannaigh éigeantaigh, in aghaidh mhianta na n-úinéirí.a dhéanamh ar chun faoiseamh a thabhairt do phlódú, trí Theach na dTiarnaí a bhí naimhdeach. Rinneadh é seo chun plódú i gceantair thuaithe a laghdú, cé go raibh Teach na dTiarnaí ina choinne..[20]
An Bille Rialtas Dúchais
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tar éis an tAcht Parlaiminte 1911 a rith, le tacaíocht ó Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann, a chuir srian ar chumhacht na dTiarnaí billí a chrosadh, thug an Príomh-Aire H. H. Asquith an Tríú Bille um Rialtas Dúchais isteach, ar an 16 Aibreán 1912. Bhunaigh na hAontachtaithe, faoi cheannas Edward Carson in Éirinn agus sa Bhreatain ag ceannaire na dTóraithe Bonar Law, arm príobháideach, na 'Ulster Volunteers' (Óglaigh Uladh), chun cur i gcoinne fhorfheidhmiú an Achta,[21] agus mhol Carson leasú a chuirfeadh Cúige Uladh as an áireamh i raon feidhme an bhille. Bhí Birrell i gcoinne aon chuid den tír a fhágáil ar lár, agus nuair a mhol David Lloyd George comhréiteach ina mbeadh sé chontae as naoi gcinn de chontaetha Uladh fágtha ar lár, ar feadh tréimhse cúig nó sé bliana, d'fhreagair Birrell trína thairiscint go n-éireodh sé as. Tá cur síos déanta ag an staraí Ronan Fanning, in alt nuachtáin, air mar "the arch hypocrite", mar gheall ar a cháineadh poiblí ar thograí eisiaimh den sórt sin, ach glacadh príobháideach leo.[22]Dhiúltaigh na hAontachtaithe agus na Náisiúnaithe araon don togra agus d'fhan Birrell i bhfabhar.[29] Go deimhin, faoin gcéim sin bhí Lloyd George tagtha in áit Birrell go héifeachtach mar idirbheartaí an rialtais Liobrálaigh sna díospóireachtaí um Rialtas Dúchais.[23] Lean an ghéarchéim ar aghaidh trí 1913 agus isteach i 1914. Tugadh an bille isteach don tríú huair i mí Iúil 1914, an uair seo in éineacht le bille leasaithe a cheadódh roinnt de chontaetha Uladh a fhágáil ar lár,[ 31] ach le briseadh amach an Chéad Chogadh Domhanda, ritheadh an bille gan a thuilleadh díospóireachta, ach cuireadh a chur i bhfeidhm ar fionraí go dtí tar éis an chogaidh. Mar sin féin, nuair a thit rialtas Asquith i gceannas i mBealtaine 1915, a raibh formhór na Liobrálach ann, agus nuair a cuireadh comhrialtas i gcomharbacht air ina raibh Carson páirteach ann, ní raibh cur i bhfeidhm Rialtas Dúchais ina cheist phraiticiúil a thuilleadh.[24]
Cogadh Domhanda
[cuir in eagar | athraigh foinse]I ndeireadh na bliana 1915, bhí Birrell ar dhuine de na hairí Liobrálacha (daoine eile; Reginald McKenna (Seansailéir an Státchiste), Walter Runciman (Uachtarán Bhoird Trádála) agus Sir Edward Grey (Rúnaí Gnóthaí Eachtracha) a bhí míshásta leis an athrú meoin a rinneadh ar iarracht chogaidh na Breataine i dtreo coinscríofa, an lánchogaidh agus tiomantas ollmhór trúpaí don Fhronta Thiar, mar a mhol an Ceann Fine (CIGS) Archibald Murray. Mar sin féin, ní dheachaigh aon duine acu sin le Sir John Simon (Rúnaí Baile) agus é ag éirí as mar agóid faoi choinscríobh na mbaitsiléirí, a bhí le hachtú i mí Eanáir 1916. Scríobh Birrell chuig an bPríomh-Aire, áfach (29 Nollaig), ag cáineadh Murray agus ag áitiú gur aontaigh sé féin agus Walter Runciman go raibh cúrsaí airgeadais agus polasaí straitéiseach níos tábhachtaí ná coinscríobh. Níor cuireadh coinscríobh i bhfeidhm ach amháin sa Bhreatain, ní in Éirinn.[25]
Éirí Amach na Cásca
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tháinig an tÉirí Amach aniar aduaidh ar fad ar an Rialtas i Londain agus i mBaile Átha Cliath. Ba é Augustine Birrell an Príomh-Rúnaí, an ball ba thabhachtaí se chuid Rialtas na hÉireann toisc go raibh sé freisin ina bhall sen Chomhaireacht. Ba é a phoasaí an bealach a réiteach le haghaidh Rialtas Dúchais agus gan gníomh ar bith a shéanamh a churfeadh míshásamh ar na hÉireannaigh nó a mhoilleodh fás na dílseachta don BHreatain. Ó bhí air formhór a chuid ama a chaitheamh i Londain, bhraith sé ar an bhFo-Rúnaí Sir Matthew Nathan, chun a pholasaí a chur i bhfeidhm. Ba mhinic a chuaigh siad araon gcomhairle le ceannairí an Pháirtí Éireannaigh, an Réamonnach agus an Diolúnach, le gurbh fhearr a tuigfidís céard ba chóir a dhéanamh. Mheabhraigh an Réamonnach do Bhirrell gur mionlach beag gan tábhacht gan tioncar a bhí sna cumainn náisiúnta agus mhol dó gan ach neamhaird a thabhairt orthu. Níor aontaigh Nathan le tuairim an Réamonnaigh. Toisc é a bheith ar láthair in Éirinn thuig sé go raibh bolscaireacht na gcumann ag coinneáil cúil le hobair thabhachtach na hearcaíochta, agus go mbeidh sé thar a bheith deachair an coinscríobh a chur i bhfeidhm dá barr.[26]
Bhí cúpla ní go háirithe ag déanamh tinnis do Nathan. Na cumann náisiúnta ceann acu. Ba dheachair a bheith cinnte faoina dtábhacht, ná faoina rún ná a gcumas chun gnímh.
Bhí bagairt eile tagtha chun cinn ar riarachán Bhirrell, le bunú Óglaigh na hÉireann i mí na Samhna 1913, a bhí, de réir dealraimh, ann chun Rialtas Dúchais a chosaint ach, i ndáiríre, faoi thionchar Bhráithreachas Phoblacht na hÉireann (BPÉ) (Irish Republican Brotherhood (IRB)), a bhí ag díriú ar an gceangal leis an mBreatain a bhriseadh go hiomlántar.
Músclaíodh mothúcháin in Éirinn náisiúnaíoch tuilleadh de bharr bagairt an choinscríofa. Dúirt Sir Matthew Nathan, Fo-Rúnaí Bhirrell ó Dheireadh Fómhair 1914, leis i Meán Fómhair 1915 go raibh talamh á chailleadh ag an bPáirtí Náisiúnach sa tír agus go raibh náisiúnaithe foircneacha, dá ngairtear Sinn Féin go minic, ag fáil tacaíochta. Ghlac Nathan bearta ar nós nuachtáin a chur faoi chois agus iachall a chur ar lucht eagraithe na nÓglach an tír a fhágáil. Thug ceannairí Pháirtí na hÉireann, Redmond agus Dillon, rabhadh i gcoinne beart díreach a dhéanamh i gcoinne na 'Sinn Féiners' agus an riarachán a choinnigh ar an bpolasaí sin.[27] Bhraith Birrell féin gur mhó an chontúirt a bhain le feillbheart buamála ná le h-éirí amach.[28] Cruthaíodh a mheasúnú a bheith mícheart nuair a thosaigh Éirí Amach na Cásca ar an 24 Aibreán 1916.
Chaith Birrell an Cháisc i Londain, áit a raibh Nathan tar éis teileagram a chur chuige le scéal faoi ghabháil agus scuitleáil na harmloinge, an Aud, agus faoi ghabháil Sir Roger Casement. Bhí an Cháisc caite ag Birrell i Londain, áit a raibh Nathan tar éis scéala a chur chuige faoi ghabháil agus scliúchas na loinge arm an Aud agus faoi ghabháil Sir Roger Casement. Bhí sé díreach tar éis cead a sheoladh chun ceannairí na gluaiseachta a ghabháil ar maidin Luan Cásca, nuair a dúirt an Bíocunta French, Ardcheannasaí Fhórsaí Baile na Breataine, leis go raibh tús curtha leis an Éirí Amach.[29] Choinnigh sé teagmháil le Nathan trí theileagram agus d'fhreagair sé ceisteanna sa Pharlaimint Dé Máirt agus Dé Céadaoin, ansin thaistil sé ag scriostóir go Baile Átha Cliath, ag teacht go moch maidin Déardaoin. As sin scríobh sé chuig an bPríomh-Aire, agus é ag tabhairt a mheasúnaithe ar an scéal dó.[30] I gceann dá litreacha scríobh sé nach bhféadfadh sé 'leanúint ar aghaidh'. Ar an 1 Bealtaine, an lá i ndiaidh dheireadh an Éirí Amach, ghlac Asquith lena éirí as oifig with infinite regret.[31] Bhraith polaiteoirí Náisiúnacha agus Aontachtacha araon an sa Pharlaimint an brón sin freisin. Cé gur cheiliúir cuid acu, ar nós Laurence Ginnell, a imeacht, mhol John Redmond agus Sir Edward Carson araon an obair a chríochnaigh Birrell le linn a thréimhse mar Príomh-Rúnaí. Mhol daoine eile freisin, mar shampla an státseirbhíseach Éireannach, Sir Henry Robinson, agus chuir sé i bhfios go láidir ina chuid cuimhní cinn líon na nAchtanna Parlaiminte a bhí Birrell freagrach as. Mar sin féin, bhí an Coimisiún Ríoga ar Éirí Amach 1916 (coimisiún Hardinge) cáinteach ar Bhirrell agus Nathan, go háirithe a dteip beart a dhéanamh in aghaidh na gceannairceach sna seachtainí agus sna míonna roimh an Éirí Amach.[32] D'admhaigh Birrell ina chuimhní cinn nár chosain sé é féin go láidir os comhair an choimisiúin. Mar sin féin, thuig an coimisiún go raibh Birrell sáinnithe i Londain de bharr a chuid dualgas comh-aireachta agus parlaiminte idir 1914 agus 1916.
==Saol pearsanta-- Cé gur éirigh thar barr le chéad thréimhse Birrell mar Phríomh-Rúnaí, tháinig meath éigin ar a shlí bheatha ó thart ar 1912 ar aghaidh, agus bhí an meath sin le feiceáil ina shaol pearsanta freisin. Bhí dara bean chéile Bhirrell Eleanor ag fulaingt ó meall inchinne nach bhféadfaí obráid a dhéanamh air agus chaill sí a céill dá bharr sa deireadh. Bhí tionchar mór ag seo ar Birrell, go príobháideach agus go poiblí, ach níor inis sé dá chomhghleacaithe polaitiúla é, a raibh tuiscint acu nach raibh suim aici sa saol sóisialta. Bhí beirt mhac ón bpósadh, Francis agus Anthony.
Bhí Birrell ina bhall d'fhoireann cruicéid J.M. Barrie, na Allahakbarries, mar aon le scríbhneoirí suntasacha eile, leithéidí Jerome K. Jerome agus Arthur Conan Doyle. Ní raibh Birrell ina chriceadóir maith, áfach, agus baineadh geit as Barrie le fáil amach nach raibh a fhios ag Birrell cén bealach leis an bhata a shealbhú.
Chuaigh caighdeán a chuid oibre poiblí in olcas, agus mar a thug staraí amháin faoi deara, is cinnte gurbh é an strus pearsanta tromchúiseach ba chúis leis an "...the uncharacteristic combination of excessive zeal and indecision which marked [Birrell's] response to the Dublin industrial agitation of 1913 ".[33] Níor thosaigh Birrell ag fáil cuid dá sheanfhuinneamh agus dá éifeachtacht mar aire ar ais go dtí bás Eleanor i 1915.
Saol níos déanaí
[cuir in eagar | athraigh foinse]Níor chosain Birrell a shuíochán in olltoghchán [1918 na Ríochta Aontaithe |1918]], ná níor fhill sé riamh ar Éirinn. Sa bhliain 1929, ghlac sé le dochtúireacht oinigh ó Ollscoil na hÉireann, ach chuir stoirmeacha i Muir Éireann cosc air an crosaire a dhéanamh agus b'éigean dó a chéim in absentia a fháil.[34] D'fhill sé ar an litríocht le himleabhar eile aistí agus léirmheasanna leabhar, More Obiter Dicta (1920) agus leabhar ar a athair céile, [Frederick Locker - Lampson]].[24] Fuair sé bás i Londain ar 20 Samhain 1933, agus é ochtó is trí bliana d'aois. Foilsíodh a dhírbheathaisnéis, Things Past Redress, i ndiaidh a bháis.
Saothair roghnaithe
[cuir in eagar | athraigh foinse]- Obiter Dicta, Elliot Stock, 1885
- Res Judicatae: Papers and Essays, Charles Scribner's Sons 1892
- Essays about Men, Women, and Books, Elliot Stock, 1895
- Collected Essays, Elliot Stock, 1899[35] (comprising Obiter Dicta; Res Judicatae; Essays about Men, Women, and Books)
- Miscellanies, Elliot Stock, 1901
- Essays and Addresses, Charles Scribner's Sons, 1901 (same content as Miscellanies)
- William Hazlitt, Macmillan, 1902
- Eight Years of Tory Government, 1895-1903; home affairs; handbook for the use of liberals London, 1903
- In the Name of the Bodleian, and Other Essays, Elliot Stock, 1905
- Andrew Marvell, Macmillan, 1905
- Selected Essays: 1884–1907, Thomas Nelson, 1909
- Self-Selected Essays : a Second Series, Nelson, 1917
- More Obiter Dicta, W. Heinemann ltd., 1924
- Et Cetera: A Collection, Chatto and Windus, 1930
- Things Past Redress London, 1937
Naisc sheachtracha
[cuir in eagar | athraigh foinse]- Iad siúd a bhí bainteach le Rialtas Dúchais (ar son agus i gcoinne): Augustine Birrell, Príomh-Rúnaí na hÉireann, 1907-1916
- Books by Birrell, Augustine]
- Works by or about Augustine Birrel
- Augustine Birrell (1850 - 1933)
- HANSARD 1803–2005 → People
- Birrell, Augustine
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ https://www.nli.ie/1916/exhibition/ga/content/stagesetters/homerule/augustinebirrell/ Iad siúd a bhí bainteach le Rialtas Dúchais
- ↑ "Birrell, Augustine (BRL870A)". A Cambridge Alumni Database. University of Cambridge.
- 1 2 Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica (as Béarla). Vol. 3 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 989–990.
- ↑ Ó Broin, Leon, The Chief Secretary: Augustine Birrell in Ireland, Chatto & Windus, 1969 pp. 3–4
- ↑ Who was Who, OUP 2007
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, p. 206
- ↑ "Eight Years of Tory Government, 1895-1903" (1903). The Liberal Publication Department.
- ↑ "Reactions to Irish Nationalism, 1865-1914" (1987). Bloomsbury Publishing.
- ↑ "Reactions to Irish Nationalism, 1865-1914" (1987). Bloomsbury Publishing.
- ↑ “New Land Purchase Bill before House of Commons | Century Ireland”. Cartlannaíodh an bunleathanach ar 19 September 2015. Dáta rochtana: 2015-09-08.
- ↑ "EDUCATION (PROVISION OF MEALS) BILL. (Hansard, 2 March 1906)". Parliamentary Debates (Hansard).
- ↑ The Feeding of School Children By M. E. Bulkley, 2022, originally published in 1914
- ↑ "Rise Up, Women!: The Militant Campaign of the Women's Social and Political Union, 1903-1914" (2013). Routledge.
- ↑ "The Political Diaries of C P Scott: 1911–1928" (1970). Collins.
- ↑ "Deputation received by other ministers". Votes for Women 664–5 (15 August 1913). Dáta rochtana: 27 May 2018.
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, pp. 11–15
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, pp. 18–19
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, pp. 25–26
- ↑ Jackson, Augustine Birrell, p.43
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, pp. 20–24
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, pp. 57–58
- ↑ Ronan Fanning, "Why commemorating the Home Rule Bill would be unwise" Curtha i gcartlann 16 Lúnasa 2014 ar an Wayback Machine, Irish Times, 16 August 2014
- ↑ Patricia Jalland, The liberals and Ireland: the Ulster question in British politics to 1914, Harvester Press, Brighton, 1980, p. 169
- 1 2
Chisholm, Hugh, ed. (1922). "Birrell, Augustine". Encyclopædia Britannica. Vol. 30 (12th ed.). London & New York: The Encyclopædia Britannica Company. p. 460. - ↑ Guinn 1965 pp.126-7
- ↑ lth;106. Casadh na Taoide le Ní Thiarnaigh, Éilis. Foilseacháin Náisiúnta Teoranta, 1970.
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, p. 149
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, p. 166
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, p. 173
- ↑ Ó Broin, The Chief Secretary, p. 174
- ↑ Ó Broin, Leon, Dublin Castle & the 1916 Rising, Sidgwick & Jackson, 1970, p. 116
- ↑ Ó Broin, Leon, Dublin Castle & the 1916 Rising, p. 161
- ↑ Pat Jalland, Augustine Birrell in Dictionary of National Biography, OUP 2004–08
- ↑ Irish Times 9 Lúnasa 2008
- ↑ "Review of Collected Essays by Augustine" (17 February 1900). The Athenæum (3773): 200–201.
- CS1 Béarla-language sources (en)
- Ailt Vicipéid a ionchorpraíonn téacs ón Encyclopædia Britannica 1911 le tagairt Vicífhoinse
- Airteagail Vicipéide ina bhfuil lua ón Encyclopaedia Britannica 1922 gan tagairt Vicífhoinse
- Daoine a rugadh i 1850
- Básanna i 1933
- Polaiteoirí na hAlban sa 19ú haois
- Polaiteoirí na hAlban sa 20ú haois
- Scríbhneoir aistí na hAlban an 19ú haois
- Scríbhneoir aistí na hAlban an 20ú haois
- Údair chuimhní cinn na hAlban sa 20ú haois
- Feisirí de chuid Pháirtí Liobrálach na hAlban
- Feisirí Pharlaimint na Ríochta Aontaithe do thoghcheantair Fife
- Feisirí Parlaiminte an Pháirtí Liobrálaigh (RA) do thoghcheantair Shasana
- Iarscoláirí Trinity Hall, Cambridge
- Fo-Rúnaithe stáit na Breataine don oideachas
- Reachtairí Ollscoil Ghlaschú
- Abhcóidí Sasanacha
- Baill de Ríchomhairle na Ríochta Aontaithe
- Baill de Ríchomhairle na hÉireann
- Polaiteoirías Learphoill
- Uachtaráin an Pháirtí Liobrálaigh (RA)
- Dlíodóirí as Learpholl
- Príomh-Rúnaithe na hÉireann
- Daoine a fuair oideachas i Halla Amersham