Annála Éireann

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Annála na hÉireann)
Jump to navigation Jump to search

Modh na manach ab ea na hAnnála Gaelacha ar dtús chun croineolaíocht bliantúil na laethanta féile a áireamh. Is féidir bunús an tradisiúin seo a rianú go taifid fhánacha nótaí agus imeachtaí, scríofa i spásanna folmha den latercus, .i. Tábla na Cásca 84-bliain ar fad, leasaithe ón scríbhneoir na nGallach, Sulpicius Severus (bás. c. 423). Le himeacht amisire, cuireadh ann tuairiscí báis sagart, abaí agus easpag, i dteannta le himeachtaí polaitiúla suntasacha.

Thiomsaigh roinnt annála suas go dtí an 17ú haois. Is é an annáil is luaite ná Croinic na hÉireann anois caillte.

Ar marthain[cuir in eagar | athraigh foinse]

Seo a leanas na lámhscríbhinní ina chaomhnaítear cóipeanna na n-annála atá ar marthain:

Annála eile[cuir in eagar | athraigh foinse]

Seo a leanas lámhscríbhinní eile a bhfuil abhár annálaíoch iontu:

Tá a lán abháir annálaích ó ré na Lochlannach in Éirinn le fáil sa dréacht pholaitiúil Cogad Gáedel re Gallaib, abhár nach bhfuil caomhnaithe in aon fhoinse eile ar marthainn. Tógadh neart de óna foinsí céanna ar a bhfuil Annála Inis Faithlinn bunaithe, caomhnaithe araon giorraithe agus bearnaithe.

Annála caillte[cuir in eagar | athraigh foinse]

Seo a leanas annála a bhfuil eolas orthu, ach atá anois caillte:

  • The Chronicle of Ireland
  • Annals of the Island of Saints
  • Annals of Maolconary
  • Leabhar Cuana
  • Book of Dub-da-leithe
  • Leabhar na Manach
  • Leabhar Airis Cloinne Fir Bhisigh
  • Leabhar Airisen
  • Leabhar Airisen Ghiolla Iosa Mhec Fhirbhisigh
  • Synchronisms of Flann Mainstreach

Annála nua-aimseartha[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Chronology of Irish History to 1976
  • The Chronicle of Ireland 1992–1996

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Ó Corráin, Donnchadh. "Annals, Irish": 69–75. 
  • The Medieval Irish Annals, Gearoid Mac Niocaill, Medieval Irish History Series, 3, Baile Átha Cliath, 1975
  • The earliest Irish annals, Alfred P. Smyth, Proceedings of the Royal Irish Academy, #70, 1972, ll. 1–48.
  • Astronomical observations in the Irish annals and their motivation, Aidan Breen and Daniel McCarthy, Peritia 1997, ll. 1–43
  • "The Chronicle of Ireland: Then and Now", Roy Flechner, Early medieval Europe 21, 2013, ll. 422–54
  • The chronology of the Irish annals, Daniel P. McCarthy, PRIA 98, 1998, ll. 203–55
  • The status of the pre-Patrician Irish annals, Daniel P. McCarthy, Peritia 12, 1998, ll. 98–152.
  • The Historicity of the Early Irish Annals:Heritage and Content, Patrick C. Griffin, 2001.
  • The chronological apparatus of the Annals of Ulster A.D. 82-1019, Daniel McCarthy, in Peritia 16, 2002, ll. 256–83
  • The original compilation of the Annals of Ulster, Daniel McCarthy, in Studia Celtica 2004, ll. 69–96.
  • The Annals of the Four Masters:Irish history, kingship and society in the early seventeenth century, Bernadette Cunningham, Four Courts Press, Baile Átha Cliath, Bealtaine 2010. ISBN 978-1-84682-203-2

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]